Sau nhiều năm chạy đua khốc liệt về giá thành turbine rẻ nhất và công suất lắp đặt càng lớn càng tốt, ngành này giờ đây đang chuyển hướng mạnh mẽ sang việc tạo ra giá trị thực sự bền vững: Điện gió không chỉ rẻ mà còn linh hoạt, đáng tin cậy, dễ tích hợp vào lưới điện hiện đại, và mang lại doanh thu ổn định lâu dài cho nhà đầu tư.
Theo phân tích vào tháng 2/2026 của Market Research Future, quy mô thị trường điện gió trên bờ được ước tính đạt 57,86 tỷ USD vào năm 2024. Ngành công nghiệp điện gió trên đất liền dự kiến sẽ tăng trưởng từ 60,19 tỷ USD vào năm 2025 lên 89,37 tỷ USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 4,0% trong giai đoạn dự báo 2025 - 2035.
Lượng công suất mới lắp đặt toàn cầu dự kiến đạt khoảng 142 gigawatt (GW) trong năm 2026, chỉ tăng nhẹ 1% so với năm 2025, nhưng con số này chứa đựng một sự thay đổi sâu sắc về kinh tế, công nghệ, chính sách và cả cách các công ty cạnh tranh.
Ngành điện gió trên bờ đã trải qua giai đoạn khó khăn trong vài năm gần đây: Chuỗi cung ứng đứt gãy, giá nguyên liệu tăng vọt, lạm phát cao, lãi suất tăng khiến chi phí tài chính đội lên, cộng thêm rủi ro cắt giảm sản lượng khi lưới điện không theo kịp tốc độ phát triển tái tạo.
Những tín hiệu lạc quan
Giờ đây, mọi thứ đang dần ổn định và thậm chí lạc quan hơn. Giá pin lưu trữ năng lượng (BESS) giảm mạnh là yếu tố then chốt. Khi kết hợp điện gió với pin, nhà máy có thể lưu trữ điện dư thừa vào ban ngày để bán vào giờ cao điểm, giảm thiểu tình trạng lãng phí điện gió và biến nguồn điện gió thành nguồn điện linh hoạt, có thể điều chỉnh theo nhu cầu lưới – điều mà trước đây chỉ có thủy điện hoặc khí đốt làm được.
Chuỗi cung ứng cũng được cải thiện đáng kể. Nhiều quốc gia đang đẩy mạnh nội địa hóa sản xuất turbine để giảm rủi ro địa chính trị.
Ở Mỹ, quy định "Foreign Entity of Concern" hạn chế ảnh hưởng từ các công ty Trung Quốc, buộc các dự án phải dùng linh kiện từ nguồn an toàn hơn. Ấn Độ thúc đẩy sản xuất nội địa để giảm phụ thuộc nhập khẩu. Châu Âu chuyển sang ưu tiên nguồn cung bền vững, nội địa hóa và minh bạch chuỗi cung ứng… Những thay đổi này giúp giảm chi phí logistics, tránh gián đoạn và tăng tính an ninh năng lượng.
Chính sách hỗ trợ cũng đang "thức tỉnh" kịp thời. Ở Mỹ, các nhà phát triển tranh thủ lắp đặt ồ ạt trước khi một số ưu đãi thuế hết hạn, đẩy công suất mới lên mức cao kỷ lục 8,1 GW. Trung Quốc, sau giai đoạn bùng nổ quy mô, giờ chuyển sang Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 với trọng tâm là "chất lượng hơn số lượng": Ưu tiên turbine hiệu suất cao, ít bảo trì, tích hợp tốt hơn với lưới điện. Châu Âu nâng giá trần đấu thầu, rút ngắn thời gian cấp phép dự án, và cải thiện quy trình để thu hút đầu tư trở lại.
Các nhà sản xuất turbine (OEM) cũng đang thay đổi chiến lược sâu sắc. Thay vì chỉ bán "cái quạt gió" với giá rẻ nhất, họ chuyển sang cung cấp giải pháp toàn diện bằng cách kết hợp turbine với hệ thống pin lưu trữ, dự án lai (hybrid) gió + mặt trời + pin, nền tảng AI dự báo bảo trì, bảo đảm hiệu suất dài hạn, thậm chí cam kết doanh thu ổn định cho chủ đầu tư.
Các công ty Trung Quốc như Goldwind và Envision tận dụng lợi thế chi phí thấp, sản xuất địa phương và quan hệ đối tác chiến lược để thống trị thị trường châu Á, Trung Đông, châu Phi – chiếm tới 84% công suất lắp đặt toàn cầu tính đến cuối 2024 (tăng 17 điểm phần trăm so với 2020). Các hãng phương Tây thì tập trung vào lợi nhuận bền vững hơn, tăng trưởng chậm lại nhưng nhấn mạnh dịch vụ hậu mãi sâu, tích hợp lưới điện thông minh và tính bền vững môi trường.
Công nghệ trở thành yếu tố quyết định sự sống còn
Các nhà đầu tư giờ không chỉ nhìn vào chi phí điện bình quân (LCOE) thấp nhất, mà ưu tiên turbine có độ tin cậy cao, ít hỏng hóc, dễ bảo trì, tích hợp số hóa (digital twin, AI giám sát), và khả năng hỗ trợ lưới điện (cung cấp dịch vụ phụ trợ như điều tần, ổn định điện áp).
Công suất turbine lớn tiếp tục tăng, nhưng tốc độ chậm lại do hạn chế về địa điểm lắp đặt và quy định môi trường; tuy nhiên, các mẫu turbine siêu lớn của Trung Quốc có thể sớm lan rộng toàn cầu nhờ giá cạnh tranh và hiệu suất tốt.
Oil Price bình luận, năm 2026 không chỉ là năm tăng trưởng nhẹ về con số, mà là năm ngành điện gió trên bờ thực sự "trưởng thành".
Ngành phân hóa rõ rệt. Một bên là các hãng Trung Quốc theo đuổi quy mô lớn, giá rẻ và xuất khẩu mạnh; bên kia là các hãng phương Tây nhấn mạnh giá trị hệ thống, dịch vụ tích hợp và bền vững lâu dài.
Kết quả là điện gió trên bờ sẽ không còn chỉ là nguồn điện rẻ, mà trở thành nguồn điện thông minh, linh hoạt, đáng tin cậy – sẵn sàng đóng góp lớn hơn vào lưới điện toàn cầu khi tỷ lệ năng lượng tái tạo ngày càng chiếm ưu thế.
Trang Ly
