Cú sốc với cả gia đình
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Anh, Phó giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc Tế (Bệnh viện Đa khoa Phương Đông), cho biết bác sĩ đang điều trị cho trường hợp nam sinh mắc ung thư ở tuổi 17.
Bệnh nhân tình cờ đi khám nha khoa, phát hiện một tổn thương sùi bất thường ở vùng khẩu cái cứng bên trái. Bác sĩ khuyên bệnh nhân đi kiểm tra chuyên sâu. Kết quả nội soi tai mũi họng và chụp cộng hưởng từ cho thấy khối u ác tính đã xâm lấn khá rộng tại chỗ.
“Gia đình thực sự bàng hoàng vì ung thư khoang miệng thường gặp ở nhóm tuổi 50-70, còn bệnh nhân mới 17 tuổi”, bác sĩ Duy Anh chia sẻ.
Dấu hiệu rất nhỏ của một căn bệnh lớn
Tại cơ sở điều trị tiếp theo, bệnh nhân được chụp PET/CT để đánh giá giai đoạn bệnh trước khi quyết định phác đồ.
Khác với CT hay MRI chủ yếu quan sát cấu trúc giải phẫu, PET/CT còn cho thấy hoạt động chuyển hóa của tế bào ung thư thông qua mức hấp thu FDG - một dạng glucose gắn chất đánh dấu phóng xạ.
“Tế bào ung thư thường tiêu thụ năng lượng mạnh hơn mô bình thường nên PET/CT giúp phát hiện cả những tổn thương rất nhỏ”, bác sĩ Nguyễn Duy Anh giải thích.
Kết quả cho thấy khối u vùng khẩu cái tăng chuyển hóa mạnh, xâm lấn rộng tại chỗ nhưng chưa di căn hạch cổ hay di căn xa. Bệnh được xác định ở giai đoạn IVA.
Theo bác sĩ Duy Anh, đây vẫn là giai đoạn còn cơ hội điều trị triệt căn.
Sau hội chẩn đa chuyên khoa, ê-kíp quyết định điều trị hóa xạ trị đồng thời thay vì phẫu thuật cắt bỏ khối u.
Lý do là tổn thương đã xâm lấn rộng vùng khẩu cái. Nếu phẫu thuật ngay, bệnh nhân có nguy cơ phải cắt bỏ diện rộng ở khoang miệng, ảnh hưởng lớn tới khả năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ khuôn mặt.
“Trong ung thư đầu cổ giai đoạn tiến triển tại chỗ, hóa xạ trị đồng thời hiện là phương pháp điều trị chuẩn ở nhiều trường hợp”, bác sĩ Duy Anh cho biết.
Nam sinh bắt đầu hành trình kéo dài 7 tuần với: 35 buổi xạ trị liên tục; Xạ trị 5 ngày mỗi tuần; Truyền hóa chất mỗi tuần một lần.
Với bệnh nhân ung thư đầu cổ, đây là một trong những nhóm điều trị nhiều tác dụng phụ nhất vì liên quan trực tiếp tới ăn uống và giao tiếp. Viêm loét niêm mạc miệng, đau rát họng, khô miệng, mất vị giác, sụt cân hay mệt mỏi kéo dài là những biến chứng rất phổ biến.
Vừa hóa trị vừa mang sách tới viện
Điều khiến nhiều nhân viên y tế và bác sĩ Duy Anh nhớ nhất ở trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi này không nằm ở bệnh án mà ở hình ảnh nam sinh luôn mang theo sách vở trong những ngày điều trị.
Có hôm vừa truyền hóa chất xong, cậu tranh thủ ngồi ôn bài. Có hôm kết thúc buổi xạ trị lại vội về chuẩn bị cho môn thi ngày hôm sau.
Ở tuổi 17, thay vì chỉ lo chuyện trường lớp, nam sinh phải học cách chịu đựng đau đớn, mệt mỏi và hàng loạt tác dụng phụ kéo dài nhiều tuần.
Dù vậy, bệnh nhân vẫn giữ tinh thần hợp tác tốt và đáp ứng điều trị tích cực.
“Trong ung thư, tinh thần người bệnh ảnh hưởng rất lớn tới khả năng tuân thủ điều trị và chất lượng sống”, bác sĩ Duy Anh nói.
Từ trường hợp bệnh nhân trẻ tuổi trên, bác sĩ Duy Anh cảnh báo nhiều tổn thương ung thư khoang miệng giai đoạn đầu có biểu hiện rất kín đáo, dễ bị bỏ qua.
Những dấu hiệu cần lưu ý gồm:
- Loét miệng lâu lành.
- Khối sùi nhỏ trong khoang miệng.
- Chảy máu bất thường.
- Đau kéo dài.
- Nuốt vướng.
- Lung lay răng không rõ nguyên nhân.
Theo chuyên gia, phát hiện sớm có ý nghĩa quyết định với tiên lượng điều trị. Ở ung thư đầu cổ, nếu chưa di căn xa, mục tiêu điều trị triệt căn vẫn hoàn toàn có thể đạt được nhờ phối hợp nhiều phương pháp hiện đại như PET/CT, xạ trị và hóa trị đồng thời.
Ngọc Minh
