Những ngày qua, miền Bắc bước vào đợt nắng nóng gay gắt, nhiều nơi ghi nhận nền nhiệt xấp xỉ 40 độ C. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời gian nắng nóng nhất trong ngày thường kéo dài từ khoảng 10h đến 17h. Ở các bề mặt hấp thụ nhiệt mạnh như sân bê tông, sân gạch, đường nhựa, nhiệt độ thực tế có thể cao hơn đáng kể so với con số trong bản tin khí tượng.
Vào khoảng 1 tháng trước, cũng vào đợt nắng nóng cao điểm, trên mạng xã hội xuất hiện một số hình ảnh nền sân, sàn gạch bị nứt, phồng rộp, thậm chí bật lên sau những giờ nắng gắt. Không ít người gọi đây là hiện tượng “nổ gạch” và cho rằng nguyên nhân đến từ cái nóng gần 40 độ C.
Tuy nhiên, các nguồn kỹ thuật về vật liệu xây dựng cho rằng không nên hiểu đơn giản rằng “trời nắng làm gạch tự nổ”. Nắng nóng có thể tạo áp lực lớn lên hệ sàn, nhưng hiện tượng nứt, phồng, bật gạch thường là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng như chất lượng thi công, khe giãn nở, lớp nền và loại vật liệu sử dụng.
Nền, sàn gạch, thậm chí tường của nhiều gia đình xuất hiện tình trạng nứt vỡ, phồng rộp (Ảnh 28News)
Nắng nóng làm nền, sàn gạch bị ảnh hưởng thế nào?
Khi nền sân bị nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài, bề mặt gạch hấp thụ nhiệt rất mạnh. Với khu vực ngoài trời, mặt sân có thể nóng rát, đặc biệt vào giữa trưa.
Dưới tác động của nhiệt, gạch lát, lớp vữa hoặc keo dán bên dưới và cả nền bê tông đều có xu hướng giãn nở. Vấn đề nằm ở chỗ mỗi loại vật liệu lại có mức độ giãn nở khác nhau. Nếu hệ sàn không có đủ khoảng trống để co giãn, áp lực sẽ bị dồn lại giữa các viên gạch hoặc giữa gạch và lớp nền.
Theo phân tích kỹ thuật của Mapei, một trong những nguyên nhân khiến gạch bị phồng, bật hoặc nứt là sự thay đổi nhiệt độ, độ ẩm làm nền và gạch co giãn không đồng đều. Khi lực này vượt quá khả năng chịu đựng của lớp liên kết, viên gạch có thể bị đội lên, tạo thành mảng phồng, nứt hoặc vỡ.
Nói cách khác, nắng nóng không “đốt nổ” viên gạch như nhiều người hình dung. Nhiệt độ cao tạo ra ứng suất nhiệt. Khi ứng suất này gặp nền sàn vốn đã có điểm yếu, hiện tượng nứt, phồng hoặc bật gạch sẽ dễ xảy ra hơn.
Ảnh minh họa
Vì sao có nhà bị nứt gạch, có nhà lại không?
Cùng trải qua một đợt nắng nóng, không phải nền sân nào cũng bị nứt, phồng. Sự khác biệt thường nằm ở chất lượng thi công và tình trạng sàn trước đó.
Một nguyên nhân phổ biến là nền gạch lát quá khít, khe ron quá nhỏ hoặc thiếu khe co giãn. Khi trời nắng nóng, gạch giãn nở nhưng không có đủ không gian để “thở”. Các viên gạch chèn ép lẫn nhau, lực bị dồn lại và có thể khiến một số viên bị bật lên. Với những mảng sân rộng, nếu không bố trí khe co giãn phù hợp, nguy cơ này càng lớn.
Nguyên nhân thứ hai là lớp vữa hoặc keo dán bên dưới không đủ bám dính. Nhiều nền sân sau một thời gian sử dụng có thể xuất hiện tình trạng ộp, rỗng nhưng bên ngoài chưa thấy rõ. Khi gặp nhiệt độ cao, sự giãn nở của gạch và nền làm lớp liên kết vốn đã yếu càng dễ bị phá vỡ.
Ngoài ra, lớp nền bê tông hoặc vữa cán chưa ổn định cũng là yếu tố cần chú ý. Nếu nền chưa được bảo dưỡng đủ, còn co ngót hoặc đã có vết nứt nhỏ, các vết nứt này có thể truyền lên bề mặt gạch. Khi gặp thời tiết nắng nóng kéo dài, hư hỏng càng dễ bộc lộ.
Ảnh minh họa
Với khu vực ngoài trời, rủi ro còn cao hơn trong nhà vì sân thường xuyên chịu nắng trực tiếp, mưa đột ngột hoặc việc dội nước làm mát. Sự thay đổi nóng - lạnh nhanh có thể khiến vật liệu co giãn bất thường. Đặc biệt, việc xịt nước lạnh lên nền sân đang nóng rát giữa trưa có thể làm tăng chênh lệch nhiệt, khiến nền gạch cũ, đã ộp hoặc có vết nứt dễ hư hỏng hơn.
Gia đình nên làm gì khi nền gạch có dấu hiệu bất thường?
Trong những ngày nắng nóng cao điểm, các gia đình nên quan sát một số dấu hiệu bất thường của nền sân, sàn gạch. Nếu gõ nhẹ thấy âm thanh rỗng, đường ron xuất hiện vết nứt, viên gạch hơi đội lên, mặt sàn có vết nứt chân chim hoặc một mảng gạch phồng nhẹ, đó có thể là dấu hiệu lớp liên kết bên dưới đã yếu.
Khi phát hiện nền gạch bị phồng hoặc nứt, không nên cố giẫm mạnh, đập vỡ hoặc tự cạy gạch nếu không có dụng cụ phù hợp. Mảnh gạch vỡ có thể sắc, gây nguy hiểm cho người đi lại, đặc biệt là trẻ nhỏ. Gia đình nên khoanh vùng khu vực hư hỏng, tránh tiếp tục tác động lực mạnh và gọi thợ chuyên môn kiểm tra.
Ảnh OtoFun
Với nền sân đang nóng rát, cũng không nên dội nước lạnh trực tiếp vào giữa trưa để “hạ nhiệt” tức thì, nhất là nếu sân đã cũ hoặc từng có dấu hiệu ộp. Nếu cần vệ sinh, nên chọn thời điểm nền đã dịu nhiệt hơn, chẳng hạn sáng sớm hoặc chiều tối.
Thu Phương
