Khi một người qua đời trên Trái Đất, chúng ta đều biết trước phần nào về hành trình tiếp theo của cơ thể, dù muốn hay không. Nhưng nếu sự việc xảy ra ngoài không gian, trên Mặt Trăng, hoặc trong chuyến hành trình đến đó, thì sao? Đây là câu hỏi mà NASA, dù không mong muốn, buộc phải tìm câu trả lời.
Cơ quan này đã chuẩn bị các kế hoạch dự phòng cho trường hợp xấu nhất, thậm chí tổ chức những buổi mô phỏng để các phi hành gia quen thuộc với kịch bản này. Theo cựu chỉ huy Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), Chris Hadfield, việc xử lý một thi thể ngoài không gian là một thách thức đầy phức tạp. Nếu một phi hành gia tử vong trong lúc thực hiện nhiệm vụ ngoài tàu (EVA), ưu tiên đầu tiên sẽ là đưa họ trở lại vào khoang tàu. Để tránh mùi hôi thối hoặc nguy cơ nhiễm khuẩn, thi thể sẽ được giữ nguyên trong bộ đồ du hành và đặt ở nơi lạnh nhất trên trạm.
Trên ISS, việc xử lý thi thể tương đối dễ dàng hơn so với những hành trình dài như đến Sao Hỏa. NASA có thể lựa chọn mang thi thể trở về Trái Đất, đẩy ra ngoài không gian theo quỹ đạo tiêu hủy, hoặc để thi thể bốc cháy khi tái nhập khí quyển. Tuy nhiên, việc vĩnh viễn "thả trôi" một đồng đội ra không gian sẽ vướng vào các quy định nghiêm ngặt của Liên Hợp Quốc về việc giảm thiểu rác thải vũ trụ.
Một giải pháp sáng tạo từng được đề xuất là sử dụng cánh tay robot trên tàu để làm đông cứng thi thể. Sau đó, rung động mạnh sẽ khiến cơ thể vỡ vụn thành những mảnh nhỏ, chỉ để lại khoảng 25kg vật liệu có thể dễ dàng lưu trữ và đưa về Trái Đất.
Nhưng nếu bạn qua đời trên Mặt Trăng thì sao? Tại đây, mọi thứ sẽ phức tạp hơn. Trong điều kiện gần như chân không, nếu thi thể được giữ trong bộ đồ phi hành, quá trình phân hủy ban đầu có thể diễn ra do vi khuẩn bên trong cơ thể. Tuy nhiên, nước trong cơ thể sẽ nhanh chóng bốc hơi, và khi đêm Mặt Trăng kéo dài 14 ngày Trái Đất ập đến, nhiệt độ sẽ giảm mạnh, đóng băng toàn bộ quá trình.
Không có vi khuẩn hoặc điều kiện phân hủy, cơ thể sẽ trở thành một dạng "xác ướp Mặt Trăng". Theo thời gian, bức xạ từ Mặt Trời sẽ dần phá hủy các phần mềm của cơ thể, nhưng quá trình này kéo dài hàng triệu năm. Xương của bạn có thể tồn tại hàng chục triệu năm trước khi bị phân rã hoàn toàn.
Nếu được chôn dưới bề mặt Mặt Trăng, bạn sẽ tránh khỏi bức xạ, nhưng cơ thể có thể bị bảo quản lâu dài trong trạng thái đông lạnh, gần như nguyên vẹn.
Cuối cùng, dù bạn ở đâu trong vũ trụ, cái chết vẫn là một thách thức lớn, không chỉ về mặt cảm xúc mà còn là bài toán kỹ thuật với các cơ quan không gian. Và rõ ràng, nếu có sự lựa chọn, tốt nhất vẫn là trở về Trái Đất để tránh biến cái chết thành một cơn đau đầu cho các nhà khoa học.
Anh Việt
