Mới đây, tại Triển lãm Công nghiệp quốc tế Innoprom-2026, Moscow đã chính thức hé lộ bước đi chiến lược tiếp theo nhằm phá vỡ thế độc quyền của các tập đoàn phương Tây tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo trang The First Technical, Nga đang khẩn trương hoàn thiện gói giải pháp xuất khẩu toàn diện để chào bán và cho thuê tài chính dòng máy bay chở khách đường ngắn Il-114-300 tại thị trường Indonesia. Đây được xem là bước đi mở màn cho chiến dịch tiến quân ra thị trường quốc tế của dòng máy bay phản lực cánh quạt này ngay sau khi chính thức nhận chứng chỉ loại.
Đối với ngành công nghiệp hàng không Nga, việc lựa chọn Indonesia làm điểm đến đầu tiên không thuần túy là một quyết định thương mại ngẫu nhiên. Quốc gia Đông Nam Á này sở hữu địa hình đặc thù với hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ, nơi mà giao thông đường bộ hay đường thủy không thể đáp ứng chuỗi cung ứng logistics và nhu cầu di chuyển nội địa đòi hỏi tốc độ cao. Tại đây, hàng không chặng ngắn không còn là dịch vụ xa xỉ, mà đã trở thành huyết mạch giao thôn, duy trì sự kết nối giữa các vùng.
Tối ưu hóa cho hạ tầng biển đảo
Để chinh phục được thị trường khó tính và có tính cạnh tranh gay gắt như Đông Nam Á, Il-114-300 được thiết kế cốt lõi để giải quyết những vấn đề lớn của các hãng hàng không khu vực: hạ tầng mặt đất và chi phí vận hàn. Dòng máy bay này sở hữu khả năng cất - hạ cánh linh hoạt tại các sân bay vùng sâu vùng xa, nơi có đường băng ngắn hoặc thiếu thốn các trang thiết bị kỹ thuật mặt đất phức tạp.
Trái tim của Il-114-300 là cặp động cơ phản lực cánh quạt TV7-117ST-01 hoàn toàn do Nga tự chủ phát triển và sản xuất. Với cấu hình sức chứa tối đa 68 hành khách, dòng máy bay này mang lại không gian tối ưu cho các tuyến bay nội địa có lưu lượng vừa phải. Khả năng vận hành độc lập, không phụ thuộc vào hệ thống hậu cần mặt đất phức tạp chính là chìa khóa giúp Il-114-300 thích ứng hoàn hảo với các sân bay có hạ tầng hạn chế tại các đảo nhỏ của Indonesia.
Cuộc đối đầu trực diện với "ông vua" ATR 72
Bước đi này của Moscow đồng nghĩa với việc đưa Il-114-300 vào một cuộc chiến trực diện với ATR 72, dòng máy bay do liên doanh Pháp - Ý sản xuất, vốn đang thống trị tuyệt đối phân khúc hàng không chặng ngắn tại Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ qua. Hầu hết các hãng bay khu vực như Wings Air (thuộc Lion Air Group) hay Garuda Indonesia đều đang vận hành những phi đội ATR quy mô lớn.
Tuy nhiên, người đứng đầu ngành công nghiệp Nga, ông Anton Alikhanov, khẳng định các chỉ số hiệu quả kinh tế của Il-114-300 vượt trội rõ rệt so với đối thủ châu Âu. Đại diện phía Nga tự tin rằng dòng máy bay mới không chỉ có lợi thế về giá thành mua sắm ban đầu nhờ các chính sách hỗ trợ tài chính và cho thuê linh hoạt từ Moscow, mà còn tối ưu hóa được chi phí nhiên liệu lẫn chi phí bảo dưỡng trên mỗi giờ bay. Khi các hãng hàng không giá rẻ tại Đông Nam Á luôn phải thắt chặt biên lợi nhuận, một giải pháp thay thế có tính kinh tế cao hơn chắc chắn sẽ khiến các nhà điều hành phải cân nhắc lại thế độc tôn của phương Tây.
Việc xây dựng một đề án xuất khẩu bài bản cho Il-114-300 tại Indonesia cho thấy Nga đang thay đổi tư duy làm thương mại hàng không: không chỉ bán máy bay, mà bán một giải pháp kết nối vùng đảo toàn diện. Nếu thành công trong việc thuyết phục các nhà khai thác Indonesia xuống tiền hoặc ký kết các hợp đồng thuê tài chính dài hạn, Il-114-300 không chỉ tìm thấy lối ra cho bài toán xuất khẩu hậu trừng phạt, mà còn tạo tiền đề vững chắc để sản phẩm công nghệ cao của Nga tiếp cận sâu hơn vào toàn bộ thị trường ASEAN giàu tiềm năng.
Thùy Anh (Theo The First Technical)
