Theo trang tin Izvestia, Nga đang đẩy nhanh việc hiện thực hóa Hành lang Vận tải Xuyên Bắc Cực (TTC) – một dự án không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn là một pháo đài công nghệ mới.
Lưới an ninh công nghệ cao, UAV "lên ngôi" ở vùng cực
Trái tim của dự án này chính là hệ thống các trung tâm cứu hộ công nghệ cao do Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga (EMERCOM) điều hành. Không chỉ dừng lại ở các phương tiện cơ giới truyền thống, Nga đang đặt cược vào công nghệ không người lái (UAV) để làm chủ điều kiện khắc nghiệt tại Bắc Cực.
Tại Trung tâm Cứu hộ Nenets, các đơn vị UAV chuyên dụng đã được đưa vào trực chiến. Đáng chú ý nhất là hệ thống UAV kiểu máy bay có khả năng hoạt động liên tục 10 giờ với tầm bay lên tới 1.000 km nhờ động cơ đốt trong. Đây là một bước tiến đột phá, bởi việc duy trì thiết bị bay trong môi trường nhiệt độ cực thấp là thách thức mà rất ít quốc gia có thể vượt qua.
Mạng lưới này không chỉ dừng lại ở việc giám sát từ xa mà còn bao gồm các thiết bị lặn sâu và xe lội nước bánh lốp áp suất thấp, cho phép cứu hộ trên mọi loại địa hình từ băng vĩnh cửu đến đầm lầy. Theo ông Nikolai Patrushev, Trợ lý Tổng thống Nga, các trung tâm mới tại Tiksi, Dikson, Khatanga và Anadyr sẽ tạo thành một "vành đai an toàn" bao phủ toàn bộ lộ trình từ Murmansk đến Chukotka.
Sự chuyển dịch của dòng chảy thương mại
Số liệu thực tế cho thấy, lưu lượng hàng hóa qua các cảng Bắc Cực vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực trong đầu năm 2024. Năm 2023, khối lượng vận tải qua NSR đạt khoảng 37,02 triệu tấn, chủ yếu nhờ các dự án khí hóa lỏng khổng lồ như Yamal LNG và Arctic LNG-2.
Trọng tâm của chiến lược này nằm ở việc hiện đại hóa các cảng biển chiến lược dọc theo tuyến đường huyết mạch. Moscow hiện đang dồn lực đầu tư vào các dự án trọng điểm như cảng Lavna tại vùng Murmansk, cảng Sabetta và các khu vực tiềm năng tại vịnh Naiba, nhằm biến nơi đây thành những mắt xích vận tải hiện đại bậc nhất thế giới.
Bên cạnh hạ tầng cứng, chủ quyền về công nghệ định vị cũng được đặt lên hàng đầu. Trang Izvestia đưa tin rằng Nga đang khẩn trương phát triển một chùm vệ tinh chuyên biệt phục vụ riêng cho công tác giám sát và liên lạc tại Bắc Cực. Bước đi này không chỉ giúp tối ưu hóa lộ trình di chuyển cho tàu bè mà còn là chiến lược then chốt để giảm thiểu sự phụ thuộc vào các hệ thống định vị của phương Tây, đảm bảo an ninh thông tin tuyệt đối trong mọi tình huống.
Đồng thời, nỗ lực chuyên nghiệp hóa các dịch vụ hàng hải đang được cụ thể hóa thông qua việc thiết lập một bộ quy chuẩn kỹ thuật đồng nhất. Theo các báo cáo được công bố, việc tiêu chuẩn hóa tất cả các cảng vùng cực sẽ tạo ra một hệ sinh thái vận tải đồng bộ, đảm bảo sự tương thích tối đa cho tàu bè quốc tế khi cập cảng. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn khẳng định vị thế của Nga trong việc thiết lập luật chơi mới cho ngành vận tải hàng hải tại khu vực Bắc Cực.
Ông Vladimir Shapovalov, chuyên gia tại Đại học Ngoại giao Moscow, phân tích rằng việc phát triển lộ trình này là "sống còn" đối với Moscow khi các tuyến đường qua biển Baltic và Địa Trung Hải ngày càng bị thắt chặt.
"Con đường tơ lụa trên băng"
Hành lang xuyên Bắc Cực được đánh giá là an toàn hơn các tuyến đường qua Trung Đông vốn đang đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng. Với sự bảo trợ của các căn cứ quân sự và hệ thống cứu hộ dày đặc của Nga, đây sẽ là lựa chọn tối ưu cho các quốc gia muốn đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.
Việc Nga dốc toàn lực đầu tư vào công nghệ không người lái và hạ tầng cứu hộ tại Bắc Cực không đơn thuần là phục vụ mục đích nhân đạo. Đó là bước chuẩn bị kỹ lưỡng để biến Tuyến đường biển phương Bắc thành một hành lang kinh tế "bất khả xâm phạm". Khi các trung tâm cứu hộ cuối cùng được hoàn thiện vào năm 2026, Bắc Cực sẽ không còn là vùng đất xa xôi, băng giá mà trở thành một trung tâm công nghệ và logistics quan trọng bậc nhất của thế kỷ 21.
Sự chuyển mình này chứng minh một thực tế: Trong cuộc đua giành quyền kiểm soát tương lai, quốc gia nào làm chủ được công nghệ trong môi trường khắc nghiệt nhất, quốc gia đó sẽ nắm giữ lợi thế.
Thùy Anh (Theo Izvestia)
