Các giải pháp giúp giảm tiêu hao nhiên liệu trong khai thác thực tế
Thông tin với PV Đời sống & Pháp luật, đại diện Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) cho biết, VATM đang cùng ngành hàng không tháo gỡ khó khăn thông qua các giải pháp điều hành hiệu quả từ trên không đến mặt đất.
Theo đó, biến động địa chính trị tại Trung kéo giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tăng mạnh và sẽ giữ ở mức cao. Trong cơ cấu chi phí khai thác của hãng hàng không, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35 - 40%. Điều đó đồng nghĩa, mỗi đợt tăng giá nhiên liệu đều lập tức gia tăng áp lực tài chính, bào mòn biên lợi nhuận và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vận tải hàng không.
Từ thực tế đó, VATM cho rằng việc hỗ trợ các hãng hàng không trong giai đoạn hiện nay cần được nhìn từ bản chất chi phí chuyến bay. Nếu chỉ tập trung vào điều chỉnh giá dịch vụ, hiệu quả hỗ trợ sẽ có giới hạn. Ngược lại, các giải pháp giúp giảm tiêu hao nhiên liệu trong khai thác thực tế mới là hướng tiếp cận trúng đích, bền vững và tạo ra giá trị trực tiếp cho doanh nghiệp.
Kíp trực Kiểm soát không lưu điều hành bay tại sân bay Nội Bài
Đại diện VATM nhấn mạnh, trong hoạt động hàng không, mức tiêu thụ nhiên liệu không chỉ phụ thuộc vào giá mua đầu vào mà còn gắn chặt với toàn bộ quá trình vận hành chuyến bay, từ quãng đường bay, thời gian bay thực tế, thời gian bay chờ trên không, thời gian lăn tại sân bay đến phương thức cất, hạ cánh và mức độ phối hợp điều hành giữa các đơn vị liên quan. Nói cách khác, mỗi phút bay được rút ngắn, mỗi vòng chờ được cắt giảm hay mỗi quãng lăn được tối ưu đều có thể chuyển hóa trực tiếp thành phần tiết kiệm nhiên liệu đáng kể cho hãng bay.
Với vai trò là đơn vị cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay trong toàn bộ vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý, VATM hiện điều hành khối lượng khai thác lớn của hàng không dân dụng. Riêng năm 2025, Tổng công ty đã bảo đảm điều hành hơn 933.000 chuyến bay, bảo đảm an toàn tuyệt đối trong toàn bộ vùng trách nhiệm.
Việc áp dụng các phương thức bay hiện đại như PBN, RNAV, RNP tại 23 cảng hàng không trên cả nước trong thời gian qua đã rút ngắn lộ trình và giảm tiêu hao nhiên liệu so với phương thức truyền thống.
Trong những năm qua, VATM đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, khai thác và điều hành nhằm tối ưu hóa hoạt động bay. Việc áp dụng các phương thức bay hiện đại như PBN, RNAV, RNP tại 23 cảng hàng không trên cả nước cho phép thiết lập đường bay và quy trình tiếp cận chính xác, linh hoạt hơn, qua đó rút ngắn lộ trình và giảm tiêu hao nhiên liệu so với phương thức truyền thống.
Song song với đó, việc đưa vào khai thác các đường bay tối ưu, trong đó có cặp đường hàng không song song trục Bắc - Nam, đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo tính toán, giải pháp này giúp rút ngắn trung bình từ 3 - 7 phút mỗi chuyến bay, tương đương tiết kiệm khoảng 120 - 300 kg nhiên liệu/chuyến.
Ngành hàng không tối ưu điều hành bay, chia sẻ áp lực chi phí
Những con số khích lệ
Nếu nhìn ở quy mô từng chuyến bay, mức tiết kiệm này có thể chưa lớn. Tuy nhiên, khi được nhân lên trên toàn đội tàu bay, toàn mạng khai thác và trong suốt chu kỳ vận hành, hiệu quả cộng dồn mang lại là rất đáng kể. Đây cũng chính là giá trị thực chất của các giải pháp tối ưu hóa điều hành bay mà VATM đang triển khai.
Không chỉ ở giai đoạn hành trình, hiệu quả tối ưu hóa còn được mở rộng ở khu vực tiếp cận và tại mặt đất. Hệ thống quản lý luồng không lưu (ATFM) triển khai trên phạm vi toàn quốc đã góp phần giảm khoảng 20 - 30% thời gian bay chờ trên không, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm hoặc khi điều kiện thời tiết bất lợi.
Tại các cảng hàng không trọng điểm, mô hình ra quyết định phối hợp tại cảng hàng không (A-CDM) cũng đang phát huy hiệu quả trong việc giảm thời gian lăn. Việc áp dụng A-CDM giúp cắt giảm từ 1 - 3 phút thời gian lăn mỗi chuyến bay, qua đó giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời cải thiện chỉ số đúng giờ và hiệu quả khai thác tổng thể.
Bên cạnh các giải pháp tối ưu hóa khai thác, việc điều chỉnh giá dịch vụ trong ngắn hạn cũng được đặt ra trong quá trình xem xét các phương án hỗ trợ doanh nghiệp hàng không.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông còn tiềm ẩn nguy cơ kéo dài, thị trường nhiên liệu hàng không được dự báo tiếp tục diễn biến khó lường. Với ngành hàng không Việt Nam, đây không chỉ là thách thức ngắn hạn mà còn là phép thử đối với năng lực thích ứng của toàn hệ thống.
Do vậy, VATM sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, đánh giá đầy đủ tác động từ biến động giá nhiên liệu để kịp thời báo cáo, đề xuất các giải pháp phù hợp với cơ quan quản lý nhà nước, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên và góp phần duy trì sự phát triển ổn định của ngành hàng không Việt Nam.
