Đứng trước ngưỡng cửa đại học, câu hỏi "nên chọn ngành gì?" luôn là nỗi trăn trở của hàng triệu học sinh và phụ huynh mỗi mùa tuyển sinh. Bên cạnh những ngành học quen thuộc, nhiều lĩnh vực đang được Nhà nước ưu tiên phát triển với chính sách hỗ trợ hấp dẫn lại chưa được nhiều thí sinh biết đến. Khoa học Trái đất là một trong số đó.
Đây là ngành thuộc nhóm 15 lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, được hưởng học bổng lên tới 55 triệu đồng mỗi năm học. Vậy ngành học này có gì đặc biệt và triển vọng nghề nghiệp ra sao?
Ngành Khoa học Trái đất là gì?
Khoa học Trái đất (Earth Sciences) là lĩnh vực nghiên cứu về cấu trúc, thành phần, quá trình hình thành và sự vận động của Trái đất, đồng thời tìm hiểu các hiện tượng tự nhiên diễn ra trên bề mặt và trong lòng hành tinh.
Đây là ngành học có tính liên ngành, kết hợp kiến thức của địa chất, địa vật lý, địa hóa, khí tượng, hải dương học, thủy văn, môi trường, tài nguyên và công nghệ viễn thám để giải quyết các vấn đề liên quan đến tài nguyên thiên nhiên, thiên tai, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và nhu cầu chuyển đổi xanh ngày càng cấp thiết, Khoa học Trái đất được đánh giá là một trong những lĩnh vực có vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia.
Đặc biệt, theo chính sách mới của Chính phủ về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Khoa học Trái đất nằm trong 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược được ưu tiên đầu tư. Sinh viên theo học các ngành thuộc nhóm này có thể được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ, trong đó có học bổng lên tới 55 triệu đồng mỗi năm học nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Ngành Khoa học Trái đất học gì?
Chương trình đào tạo ngành Khoa học Trái đất trang bị cho sinh viên nền tảng khoa học tự nhiên vững chắc, đặc biệt là Toán học, Vật lý, Hóa học, cùng kiến thức chuyên sâu về các quá trình địa chất và môi trường.
Trong quá trình học, sinh viên được tiếp cận các môn học như địa chất đại cương, khoáng vật học, thạch học, địa mạo, địa chất công trình, địa chất môi trường, địa vật lý, địa hóa, thủy văn, khí tượng, hải dương học, viễn thám, hệ thống thông tin địa lý (GIS), mô hình hóa tài nguyên và môi trường.
Ngoài lý thuyết, chương trình đào tạo còn chú trọng thực hành, khảo sát thực địa và sử dụng các thiết bị hiện đại để thu thập, xử lý dữ liệu. Sinh viên thường xuyên tham gia các chuyến thực tập tại các vùng địa chất, khu vực khai thác khoáng sản, công trình xây dựng, lưu vực sông, vùng ven biển hoặc các khu bảo tồn thiên nhiên nhằm nâng cao kỹ năng chuyên môn.
Nhờ được đào tạo theo hướng liên ngành, sinh viên không chỉ có kiến thức chuyên sâu mà còn thành thạo các phần mềm phân tích dữ liệu, bản đồ số, viễn thám và mô hình hóa phục vụ nghiên cứu cũng như quản lý tài nguyên.
Cơ hội việc làm và mức lương
Khoa học Trái đất được đánh giá là ngành có nhu cầu nhân lực ổn định trong nhiều lĩnh vực như quản lý tài nguyên, môi trường, năng lượng, xây dựng hạ tầng và ứng phó biến đổi khí hậu.
Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc tại các viện nghiên cứu, trường đại học, cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ban ngành địa phương, trung tâm dự báo khí tượng thủy văn, trung tâm quan trắc môi trường, đơn vị quản lý tài nguyên nước, địa chất và khoáng sản.
Bên cạnh khu vực công, người học còn có nhiều cơ hội tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khai khoáng, dầu khí, năng lượng tái tạo, tư vấn môi trường, khảo sát địa chất, xây dựng công trình, công nghệ GIS, viễn thám và phân tích dữ liệu không gian.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh, nhu cầu tuyển dụng nhân lực có khả năng sử dụng dữ liệu không gian, mô hình hóa môi trường và đánh giá rủi ro thiên tai cũng đang gia tăng.
Về thu nhập, sinh viên mới ra trường thường có mức lương khoảng 10-15 triệu đồng/tháng, tùy vị trí và đơn vị công tác. Sau vài năm kinh nghiệm hoặc làm việc tại các doanh nghiệp lớn, tập đoàn năng lượng, dầu khí, tư vấn quốc tế hay các dự án nước ngoài, thu nhập có thể đạt 20-35 triệu đồng/tháng, thậm chí cao hơn đối với các chuyên gia có trình độ sau đại học và kinh nghiệm chuyên sâu.
Học ngành Khoa học Trái đất ở đâu? Điểm chuẩn năm 2025
Hiện nay, tại Việt Nam có nhiều trường đại học đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực Khoa học Trái đất với nhiều tên gọi khác nhau như Khoa học Trái đất, Địa chất học, Địa kỹ thuật, Khí tượng và Khí hậu học, Hải dương học, Quản lý tài nguyên và môi trường hay Công nghệ địa không gian.
Trong đó, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) đào tạo ngành Khoa học Trái đất với điểm chuẩn tham khảo năm 2025 khoảng 20-22 điểm. Trường Đại học Mỏ - Địa chất tuyển sinh các ngành như Địa chất học, Địa kỹ thuật, Địa tin học... với điểm chuẩn dao động từ khoảng 15-22 điểm tùy ngành.
Tại khu vực phía Nam, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) đào tạo các ngành Hải dương học, Địa chất học, Khoa học môi trường với điểm chuẩn khoảng 18-24 điểm. Bên cạnh đó, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội tuyển sinh các ngành Quản lý tài nguyên, Khí tượng thủy văn, Địa chất với điểm chuẩn khoảng 15-21 điểm, còn Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM đào tạo nhiều ngành thuộc lĩnh vực tài nguyên và môi trường với mức điểm chuẩn khoảng 15-20 điểm.
Mức điểm chuẩn trên chỉ mang tính tham khảo và có thể thay đổi theo từng năm cũng như từng phương thức xét tuyển, vì vậy thí sinh nên theo dõi thông báo tuyển sinh chính thức của các trường để cập nhật thông tin mới nhất.
Với xu hướng phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và nhu cầu quản lý tài nguyên ngày càng cao, Khoa học Trái đất được dự báo sẽ tiếp tục là một trong những ngành có vai trò quan trọng trong những năm tới.
Việc được đưa vào nhóm ngành chiến lược và hưởng chính sách học bổng lên tới 55 triệu đồng/năm cũng mở ra thêm nhiều cơ hội cho học sinh yêu thích khoa học tự nhiên, nghiên cứu và các lĩnh vực liên quan đến môi trường, tài nguyên, khí hậu và phát triển bền vững.
Tổng hợp
Nhật Linh
