Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có tới 15 triệu người bị đột quỵ, trong đó 5 triệu người tử vong và 5 triệu người sống với di chứng vĩnh viễn. Dù nguy hiểm như vậy, tình trạng này vẫn bị hiểu sai hoặc xem nhẹ. Các chuyên gia cảnh báo chỉ cần thay đổi thói quen sống, nguy cơ đột quỵ có thể giảm tới 90%.
10 “thủ phạm” hàng đầu dẫn tới đột quỵ
Chia sẻ trên tờ The New Indian Express, tiến sĩ Vijaya, Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Ankineedu, Chủ tịch Hiệp hội Đột quỵ Ấn Độ, cho biết: “Khoảng 90% số ca đột quỵ có liên quan đến 10 yếu tố nguy cơ. Việc hiểu và kiểm soát các yếu tố này là chìa khóa để giảm tử vong và tàn tật”.
10 yếu tố nguy cơ có thể dẫn tới đột quỵ được tiến sĩ Vijaya liệt kê bao gồm:
1. Tăng huyết áp: Nguyên nhân phổ biến nhất khiến mạch máu não bị tổn thương.
2. Bệnh tim: Đặc biệt là rối loạn nhịp, dễ tạo cục máu đông.
3. Hút thuốc lá: Làm hẹp mạch máu, tăng đông máu.
4. Tiểu đường: Gây tổn thương thành mạch, giảm lưu thông máu.
5. Lối sống ít vận động: Khiến huyết áp, đường huyết và cân nặng khó kiểm soát.
6. Cholesterol cao: Thúc đẩy xơ vữa động mạch.
7. Béo phì: Kéo theo tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa.
8. Căng thẳng kéo dài: Làm tăng hormon gây co mạch, ảnh hưởng tim mạch.
9. Lạm dụng rượu: Gây tăng huyết áp và rối loạn nhịp tim.
10. Chế độ ăn không lành mạnh: Ăn nhiều muối, đường và chất béo bão hòa.
Tiến sĩ Vijaya nhấn mạnh đột quỵ không chỉ là vấn đề của tim mạch như nhiều người lầm tưởng, mà là tình trạng khiến não thiếu oxy đột ngột. Khi mạch máu não bị tắc hoặc vỡ, tế bào não ngừng hoạt động, gây liệt mặt, yếu tay chân, rối loạn ngôn ngữ, chóng mặt, đau đầu dữ dội và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.
Đột quỵ tăng nhanh, không chỉ ở người già
Theo một báo cáo của Tổ chức Đột quỵ Thế giới đăng trên tạp chí The Lancet Neurology, tỷ lệ mắc đột quỵ đang ngày càng gia tăng trên toàn cầu, đặc biệt ở nhóm dưới 55 tuổi. Báo cáo này cũng dự đoán, tỷ lệ tử vong do đột quỵ có thể tăng 50% vào năm 2050, chạm mốc khoảng 9.7 triệu ca/năm.
Theo tiến sĩ Vijaya, những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt có thể tạo ra khác biệt rất lớn:
Tập thể dục đều đặn, ưu tiên đi bộ, yoga, thiền để giảm căng thẳng.
Ăn uống lành mạnh, tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, giảm muối và chất béo bão hòa.
Tuyệt đối không hút thuốc, hạn chế rượu bia.
Khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu.
Ở nhiều nơi, các trung tâm y tế hoặc các bệnh viện đã triển khai các chương trình tầm soát miễn phí, hội thảo cộng đồng và hướng dẫn cách nhận biết dấu hiệu đột quỵ để người dân được điều trị càng sớm càng tốt.
Mặc dù tỷ lệ đột quỵ đang tăng nhanh, các chuyên gia khẳng định phần lớn hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu mỗi người chủ động thay đổi lối sống và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ hôm nay.
Lam Chi
Nguồn: The New Indian Express, Medical News Today
