Ung thư cổ tử cung đang trở thành gánh nặng sức khỏe nghiêm trọng đối với phụ nữ trên toàn cầu. Theo báo cáo từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận khoảng 661.000 ca mắc mới và hơn 348.000 ca tử vong mỗi năm do căn bệnh này. Tại Việt Nam, ung thư cổ tử cung đứng hàng thứ 4 trong số các loại ung thư phổ biến nhất ở nữ giới.
Đáng chú ý, không chỉ những thói quen xấu mà hành động tốt nhưng làm quá mức cũng có thể gây hại tử vung. Các chuyên gia sức khỏe cho biết, đôi khi sự "lười biếng" có chọn lọc lại bảo vệ bạn tốt hơn quá chăm làm 5 việc sau đây:
1. Vệ sinh vùng kín quá mức, lạm dụng hoá chất
Việc quá sạch sẽ bằng cách thụt rửa sâu hoặc dùng dung dịch vệ sinh có tính tẩy rửa mạnh thường xuyên sẽ phá hủy hệ vi sinh vật tự nhiên và độ pH cân bằng. Khi hàng rào bảo vệ bị mất đi, cổ tử cung dễ bị viêm nhiễm bởi vi khuẩn Chlamydia và virus HPV. Các nghiên cứu quốc tế khẳng định tình trạng viêm cổ tử cung mãn tính do "chăm" thụt rửa quá mức là tiền đề khiến các tế bào đột biến hình thành nhanh chóng.
2. Dùng thuốc tránh thai quá thường xuyên trong thời gian dài
Nhiều phụ nữ duy trì thói quen dùng thuốc tránh thai hàng ngày suốt hàng chục năm mà không có sự kiểm soát của bác sĩ. Một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên tạp chí The Lancet cho thấy phụ nữ sử dụng thuốc tránh thai đường uống trên 5 năm có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao hơn hẳn người không dùng. Nội tiết tố trong thuốc có thể làm thay đổi cấu trúc biểu mô cổ tử cung, khiến các tế bào tại đây trở nên nhạy cảm hơn với virus HPV nguy cơ cao.
3. Quá chăm ép cân và thức khuya thường xuyên
Nhiều phụ nữ vì ám ảnh vóc dáng nên chăm chỉ thực hiện các chế độ ăn kiêng khắt khe khiến chỉ số BMI sụt giảm đột ngột, dẫn đến thiếu hụt sắt và axit folic trầm trọng. Bên cạnh đó, việc "chăm" thức khuya để làm việc hoặc giải trí làm rối loạn nhịp sinh học và suy kiệt hệ miễn dịch. Khi cơ thể không được nghỉ ngơi, khả năng tự đào thải virus HPV của hệ thống phòng vệ bị tê liệt, khiến các tổn thương tiền ung thư nhanh chóng chuyển biến thành ác tính.
4. Chăm hút thuốc
Phổi hấp thụ các chất gây ung thư từ khói thuốc, sau đó theo máu vận chuyển đến cổ tử cung. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, các chất độc này làm tổn thương trực tiếp DNA của tế bào cổ tử cung và làm suy yếu khả năng tự loại bỏ virus HPV của hệ miễn dịch. Thay vì "chăm chỉ" làm việc trong môi trường khói thuốc hoặc hút thuốc để giảm căng thẳng, việc lười tiếp xúc với chúng sẽ giúp tế bào cổ tử cung được an toàn hơn.
5. Mang thai và sinh con quá nhiều lần khi còn quá trẻ
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học cho thấy phụ nữ mang thai lần đầu trước 20 tuổi hoặc có từ 3 lần sinh nở trở lên có tỷ lệ mắc ung thư cổ tử cung cao hơn rõ rệt. Quá trình thay đổi nội tiết tố mạnh mẽ khi mang thai kết hợp với những tổn thương vật lý tại cổ tử cung trong lúc sinh nở tạo môi trường thuận lợi cho virus HPV xâm nhập và gây biến đổi gen tế bào.
Làm gì để phòng tránh ung thư cổ tử cung?
Để phòng tránh ung thư cổ tử cung, chị em nên duy trì chế độ ăn cân bằng, giàu rau xanh, trái cây để bổ sung axit folic và sắt, giúp tăng cường miễn dịch tự đào thải virus HPV. Việc ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và tâm trạng tích cực sẽ hỗ trợ quá trình sửa chữa DNA tế bào, ngăn chặn các tổn thương tiền ung thư.
Quan trọng nhất, hãy chủ động tiêm vắc xin HPV và thực hiện tầm soát định kỳ tại các cơ sở y tế. Một lối sống thanh đạm kết hợp với quan hệ tình dục an toàn chính là chìa khóa bền vững để bảo vệ cổ tử cung và ngăn chặn hình thành các tế bào ác tính.
Nguồn và ảnh: Hello Yishi, Women's Health
Ngọc Ái
