Ung thư buồng trứng là một trong những bệnh ung thư phụ khoa nguy hiểm nhất do tiến triển âm thầm và khó nhận biết sớm. Theo GLOBOCAN 2022, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 324.000 ca mắc mới và hơn 206.000 ca tử vong vì căn bệnh này.
Tại Việt Nam, ung thư buồng trứng có tỷ lệ tử vong cao do đa số bệnh nhân chỉ được phát hiện ở giai đoạn muộn, khi khối u đã lan rộng trong ổ bụng, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn và tiên lượng kém.
"Phòng bệnh hơn chữa bệnh". Dưới đây là 6 thực phẩm các chuyên gia ung bướu và dinh dưỡng khuyên chị em nên ăn ít đi hoặc tốt nhất là loại bỏ khỏi thực đơn nếu muốn phòng ung thư buồng trứng:
1. Thực phẩm chiên và nướng ở nhiệt độ cao
Khoai tây chiên, bánh mì nướng cháy cạnh hay các loại thịt chiên rán... là nguồn cung cấp acrylamide dồi dào. Nghiên cứu từ Đại học Maastricht (Hà Lan) chứng minh acrylamide khi đi vào cơ thể phụ nữ có khả năng làm tăng gấp đôi nguy cơ ung thư buồng trứng.
Chất này tác động trực tiếp lên hệ nội tiết, gây biến đổi các tế bào biểu mô buồng trứng và thúc đẩy quá trình ác tính hóa diễn ra nhanh hơn.
2. Đường tinh luyện và thực phẩm nhiều đường
Anna Taylor, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Cleveland Clinic (Mỹ) cảnh báo, đường tinh luyện là "thức ăn" ưa thích của tế bào ung thư, gồm cả ung thư buồng trứng.
Khi tiêu thụ quá nhiều, lượng đường trong máu tăng đột biến, kích thích cơ thể tiết ra một lượng lớn insulin. Nồng độ insulin cao không chỉ thúc đẩy tình trạng viêm mãn tính mà còn tạo ra môi trường lý tưởng để tế bào ung thư buồng trứng phân chia và nhân bản với tốc độ mất kiểm soát.
3. Thực phẩm giàu chất béo động vật và chất béo chuyển hóa
Các loại mỡ động vật, nội tạng hay bơ thực vật chứa nhiều axit béo bão hòa có liên quan mật thiết đến ung thư phụ khoa. Chất béo dư thừa tích tụ trong cơ thể làm tăng sản sinh estrogen ngoài ý muốn.
Phó chủ tịch khoa phẫu thuật phụ khoa tại Hệ thống Y tế Johns Hopkins ở Baltimore (Mỹ) - Amanda Nickles Fader giải thích, buồng trứng là cơ quan nhạy cảm với hormone. Sự dư thừa estrogen này sẽ gây kích ứng liên tục, dẫn đến việc hình thành và phát triển các khối u biểu mô nhú ác tính.
4. Thịt đỏ khi tiêu thụ quá mức
Tiến sĩ dinh dưỡng Zhao Hanying (Trung Quốc) cho biết, thịt đỏ như bò, lợn hay cừu chỉ nên ăn ở mức vừa phải, khoảng 350 - 500 gram mỗi tuần tính theo thịt đã nấu chín.
Khi tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài, thịt đỏ có thể làm tăng tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa hormone nữ. Quá trình tiêu hóa và chế biến thịt đỏ cũng tạo ra các hợp chất oxy hóa và nitrosamine, có khả năng làm tổn thương tế bào và thúc đẩy sự hình thành khối u, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư buồng trứng.
5. Thực phẩm chế biến sẵn chứa natri nitrit
Xúc xích, lạp xưởng hay thịt đóng hộp chứa natri nitrit để bảo quản. Khi vào dạ dày, chất này có thể chuyển hóa thành nitrosamine, một hợp chất gây ung thư mạnh. Theo các nghiên cứu, đối với phụ nữ, các độc chất này không chỉ ảnh hưởng đến gan mà còn gây ra những rối loạn chức năng tại buồng trứng, làm trầm trọng thêm các phản ứng viêm và kích thích khối u di căn.
6. Thực phẩm ảnh hưởng mạnh tới hormone nữ
Một số thực phẩm ảnh hưởng mạnh tới nội tiết nữ như sữa ong chúa, mầm đậu nành hay viên uống bổ sung estrogen... đều cần được kiểm soát khi dùng.
Theo Tiến sĩ Zhao Hanying, chúng chứa hoạt chất có cấu trúc gần giống estrogen, dễ kích thích tăng sinh tế bào khi dùng thường xuyên hoặc liều cao. Với các bệnh ung thư nhạy cảm hormone như ung thư buồng trứng, việc bổ sung tùy tiện có thể làm rối loạn nội tiết và làm tăng nguy cơ bệnh tiến triển nên cần tham khảo chuyên gia.
Ăn gì để phòng ung thư buồng trứng?
Để phòng ngừa ung thư buồng trứng, chế độ ăn nên ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật và giàu chất chống oxy hóa. Ví dụ như:
- Rau họ cải như bắp cải, súp lơ, cải thìa, cải kale giúp hỗ trợ thải độc hormone dư thừa.
- Ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu giàu chất xơ, góp phần điều hòa chuyển hóa estrogen.
- Trà xanh và rau xanh đậm cung cấp nhiều chất chống oxy hóa, giúp giảm viêm trong cơ thể.
- Nhóm rau họ hành như tỏi, hành tây, hành lá có lợi cho cơ chế bảo vệ tế bào.
- Thực phẩm giàu canxi và vitamin D như mè đen, giá đỗ, đậu phụ, cá khô và phô mai hỗ trợ sức khỏe buồng trứng.
Nguồn và ảnh: Common Health, Everyday Health
Ngọc Ái
