Trong tháng 3, Trung tâm Phục hồi chức năng (Bệnh viện Bạch Mai) liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp viêm quanh khớp vai. Đáng chú ý, người bệnh thuộc đa dạng đối tượng, lứa tuổi từ sinh viên, nhân viên văn phòng đến người cao tuổi, cho thấy đây là một bệnh lý phổ biến, không còn “đặc quyền” của tuổi già.
Viêm quanh khớp vai là tình trạng tổn thương các cấu trúc phần mô quanh khớp vai như gân, cơ, dây chằng, bao khớp. Người bệnh thường đến viện trong tình trạng đau âm ỉ kéo dài, đau tăng về đêm, đặc biệt là lúc nửa đêm hoặc rạng sáng, kèm theo hạn chế vận động: Khó chải đầu, mặc áo, với tay hay đưa tay ra sau lưng, và ảnh hưởng tới các sinh hoạt hàng ngày cũng như chất lượng cuộc sống.
Không ít người chủ quan, chỉ khi “vai gần như không nhấc nổi” mới đi khám. Lúc này, khớp vai có thể đã rơi vào tình trạng “đông cứng”, việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Người bệnh “mở khóa” lại khớp vai sau thời gian ngắn
Tại Trung tâm Phục hồi chức năng, nhiều người bệnh ghi nhận cải thiện rõ rệt chỉ sau khoảng 5-7 ngày điều trị tích cực. Cơn đau giảm đáng kể. Vận động vai linh hoạt hơn. Ngủ ngon hơn, không còn bị đánh thức bởi cơn đau về đêm.
“Tôi bị đau cổ vai mấy tháng nay rồi. Lúc đầu nghĩ đơn giản bị “trúng gió” nên chủ yếu bôi dầu, xoa bóp. Xong mãi không khỏi, tôi đã đi khám, được chẩn đoán viêm gân cơ nhị đầu, cơ delta, viêm nhóm cơ chóp xoay, gọi chung viêm quanh khớp vai. Cũng điều trị nhiều nơi, thử cả y học hiện đại và đông y. Tình trạng đau có giảm, nhưng dần tay thấy khó vận động hơn, không thể giơ tay lên đầu, đêm nào ngủ cũng đau nhức, thậm chí có những hôm cảm giác căng cứng ở cơ cổ và hai vai. Sau khi được mách tôi đã vào Trung tâm Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai trải nghiệm. Và với thời gian ngắn, vai tôi đỡ đau hẳn, tay có thể giơ lên, vận động dễ dàng hơn, ngủ được trọn giấc”, chị N. (nhân viên văn phòng tại Hà Nội) chia sẻ sau 1 tuần điều trị.
Cũng giống như chị N, cô T. (61 tuổi - Thanh Hoá) bị đau vai phải khoảng 8 tháng, dẫn đến đông cứng khớp, không cử động được tay. Cô được khuyến nghị can thiệp phẫu thuật. Nghe bạn bè mách nước, cô đến điều trị tại Trung tâm. Mặc dù quá trình tập luyện đôi khi rất đau, nhưng cô luôn cố gắng đều đặn đến trị liệu, duy trì theo phác đồ của bác sỹ và sự hướng dẫn tận tình của các kỹ thuật y vì thấy sự cải thiện rõ rệt sau một thời gian ngắn. “Tôi về quê thu xếp để ra ở hẳn ngoài này với con một thời gian cho thuận tiện điều trị”, cô chia sẻ.
“Bố mẹ tôi định cư ở Lào, hàng năm, tôi vẫn đưa mẹ về Trung tâm để thực hiện vật lý trị liệu và tập vận động, hỗ trợ bệnh Alzheimer. Lần này bố tôi bị đau vai trái, khó khăn trong vận động, nên tôi cũng đưa ông vào đây để tập luyện và điều trị. Sau khoảng 1 tuần điều trị, thấy ông ăn được và ngủ ngon hơn, không kêu đau buốt, tê bì, bứt rứt tay nữa. Gia đình rất mừng vì bệnh của ông bà cải thiện”, con trai bệnh nhân người Lào 82 tuổi chia sẻ.
Vật lý và vận động trị liệu – “chìa khóa vàng” trong điều trị viêm quanh khớp vai
Theo các bác sĩ, tập vận động là phương pháp nền tảng, giúp giải quyết tận gốc tình trạng hạn chế vận động và giảm đau.
Mục tiêu của chương trình tập luyện: Giảm đau, giảm co cứng. Tăng tầm vận động khớp vai. Tăng sức mạnh cơ quanh vai. Phục hồi các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Người bệnh được hướng dẫn theo lộ trình khoa học: Giai đoạn đầu: tập nhẹ, làm mềm khớp, tăng tầm vận động. Giai đoạn sau: tăng dần sức mạnh và độ ổn định của khớp vai.
Đặc biệt, không phải “tập càng đau càng tốt”, các chuyên gia nhấn mạnh: Tập đúng quan trọng hơn tập mạnh. Chỉ tập đến mức “căng chịu được”, không tập xuyên đau. Tăng dần cường độ theo đáp ứng của cơ thể. Người bệnh có thể hơi đau hoặc ê sau khi tập – đây là phản ứng bình thường. Tuy nhiên, nếu đau tăng nhiều, kéo dài hoặc giảm vận động, cần điều chỉnh bài tập ngay.
Bên cạnh tập vận động, người bệnh tại Trung tâm Phục hồi chức năng còn được áp dụng các phương pháp vật lý trị liệu hiện đại. Nhiệt trị liệu: hồng ngoại, sóng ngắn, parafin, siêu âm trị liệu, laser công suất cao, sóng xung kích... điều trị giảm đau, giãn cơ; Điện trị liệu chống viêm, giảm đau; Xoa bóp, kéo giãn cơ. Điện xung giảm đau…
Sự phối hợp này giúp giảm đau nhanh, tạo điều kiện thuận lợi cho tập luyện và rút ngắn thời gian phục hồi, tăng hiệu quả điều trị.
Viêm quanh khớp vai hoàn toàn có thể cải thiện tốt nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. “Tập vận động là phương pháp điều trị nền tảng. Quan trọng không phải là tập thật mạnh, mà là tập đúng, đều đặn và tiến triển từ từ, phù hợp với từng người bệnh”.
Người dân cần chủ động phòng bệnh, bảo vệ khớp vai từ sớm để phòng ngừa viêm quanh khớp vai bằng cách: Tránh lao động quá sức, đặc biệt các động tác giơ tay cao lặp lại. Hạn chế chấn thương vùng vai. Tập luyện thường xuyên, đúng cách. Khám sớm khi có dấu hiệu đau vai.
(Ảnh: BVCC)
Tuấn Minh
