Một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy: không có bằng chứng vắc xin Covid-19 làm tăng nguy cơ đột tử do tim ở người trẻ khỏe mạnh – điều mà dư luận từng nhiều lần nghi ngờ.
Nghiên cứu 6 triệu người “giải mã” nghi vấn vắc xin
Công trình dựa trên dữ liệu của hơn 6 triệu cư dân tại Ontario (Canada), trong độ tuổi từ 12 đến 50, ghi nhận các trường hợp ngừng tim trong giai đoạn từ ngày 1/4/2021 đến 30/6/2023.
Các nhà nghiên cứu tập trung vào những ca được xác định là “đột tử”, bao gồm người tử vong tại bệnh viện hoặc tử vong trong vòng 24 giờ sau khi nhập viện. Để đảm bảo tính chính xác, nhóm đã chủ động loại trừ các trường hợp có bệnh tim mạch, rối loạn tâm thần hoặc các bệnh lý nền nghiêm trọng, những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tử vong độc lập với tiêm chủng.
Trong tổng số 4.963 ca đáp ứng tiêu chí đột tử, kết quả phân tích cho thấy:
- Không ghi nhận sự gia tăng nguy cơ đột tử ở người đã tiêm vắc xin Covid-19
- Không có sự khác biệt đáng kể giữa các liều tiêm (mũi 1, mũi 2 hay mũi 3)
- Xu hướng giảm nhẹ nguy cơ thậm chí xuất hiện ở một số nhóm đã tiêm
Đáng chú ý, kết quả này vẫn nhất quán khi phân tích sâu hơn ở nhiều nhóm khác nhau: người dưới 40 tuổi, những ca tử vong xảy ra tại bệnh viện hoặc khoa cấp cứu, cũng như sau khi loại trừ các trường hợp tử vong liên quan đến opioid.
Các tác giả nhấn mạnh trong nghiên cứu: “Các phát hiện của chúng tôi không ủng hộ giả thuyết cho rằng vắc xin Covid-19 làm tăng nguy cơ đột tử do tim ở người trẻ khỏe mạnh.”
Khoa học lên tiếng: Sự trùng hợp về thời điểm không đồng nghĩa với quan hệ nhân quả
Trước khi có những dữ liệu quy mô lớn, vắc xin Covid-19 từng bị đặt trong tâm điểm tranh cãi do một số báo cáo về tác dụng phụ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, như viêm cơ tim hoặc giảm tiểu cầu huyết khối miễn dịch. Những thông tin này, dù có tỷ lệ rất thấp, đã làm dấy lên lo ngại rằng tiêm chủng có thể liên quan đến các ca tử vong đột ngột ở người trẻ.
Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, sự trùng hợp về thời điểm không đồng nghĩa với quan hệ nhân quả. Khi hàng triệu người được tiêm trong thời gian ngắn, việc xuất hiện các ca tử vong không liên quan về mặt nguyên nhân là điều hoàn toàn có thể xảy ra về mặt thống kê.
Chính vì vậy, nghiên cứu lần này được xem là một trong những nỗ lực toàn diện nhất nhằm kiểm chứng trực tiếp nghi vấn đó – và kết quả đã góp phần “giải oan” cho vắc xin Covid-19.
Bình luận về phát hiện này, bà Claire Anderson, Chủ tịch Royal Pharmaceutical Society cho biết:
“Những phát hiện từ nghiên cứu này củng cố các bằng chứng hiện có rằng vắc xin Covid-19 không làm tăng nguy cơ đột tử do tim ở người trẻ khỏe mạnh. Quan trọng hơn, các dữ liệu thực tế như vậy giúp giải quyết những lo ngại kéo dài của công chúng về độ an toàn của vắc xin.”
Theo bà, dược sĩ và nhân viên y tế giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp thông tin chính xác cho người dân, từ đó góp phần xây dựng lại niềm tin vào các chương trình tiêm chủng.
Dù vậy, nghiên cứu cũng thừa nhận một số hạn chế nhất định, đặc biệt là việc không thể xác định chính xác nguyên nhân tử vong trong mọi trường hợp xảy ra خارج bệnh viện. Tuy nhiên, với quy mô mẫu lớn và phương pháp phân tích chặt chẽ, đây vẫn được xem là bằng chứng có giá trị cao.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia tiếp tục triển khai chiến lược tiêm vắc xin Covid-19, kết quả này không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễn: giúp trấn an những lo ngại kéo dài và củng cố cơ sở cho các quyết định chính sách y tế công cộng.
Khi dữ liệu đã lên tiếng, một trong những nghi vấn gây tranh cãi nhất suốt đại dịch dần khép lại – nhường chỗ cho cách nhìn dựa trên bằng chứng, thay vì nỗi sợ.
Trang Đào (Theo The Pharmaceutical Journal)
