Từ lâu, vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) đã được xem là "thủ phạm" hàng đầu gây viêm loét dạ dày và làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Tuy nhiên, một nghiên cứu quy mô rất lớn tại Hàn Quốc vừa phát hiện thêm một lợi ích đáng chú ý: Điều trị diệt H. pylori không chỉ bảo vệ dạ dày mà còn giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng.
Nghiên cứu theo dõi gần 1 triệu người trong hơn 12 năm
Nghiên cứu do các nhà khoa học của Trường Đại học Hanyang, Đại học Nữ Ewha và Đại học Sungkyunkwan (Hàn Quốc) thực hiện, vừa được công bố trên Tạp chí Journal of Gastroenterology and Hepatology.
Các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảo hiểm y tế quốc gia để theo dõi 931.585 người trưởng thành được điều trị diệt H. pylori lần đầu trong giai đoạn 2009-2011. Thời gian theo dõi trung bình lên tới 12,4 năm, sau đó so sánh với nhóm người cùng độ tuổi và giới tính nhưng không điều trị.
Kết quả cho thấy, nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng giảm 34%; nguy cơ tử vong do ung thư đại trực tràng giảm tới 49%. Nói cách khác, nếu trong cộng đồng có 100 người mắc ung thư đại trực tràng thì ở nhóm đã điều trị H. pylori chỉ ghi nhận khoảng 66 trường hợp.
Hiệu quả càng rõ sau nhiều năm
Điều đáng chú ý là lợi ích này không chỉ xuất hiện ở một nhóm tuổi nhất định.
Nghiên cứu ghi nhận nguy cơ ung thư đại trực tràng đều giảm ở hầu hết các nhóm tuổi, từ người trong độ tuổi 30 đến người trên 70 tuổi. Trong đó, nhóm 50 tuổi và trên 70 tuổi có mức giảm nguy cơ khoảng 38%. Đặc biệt, hiệu quả bảo vệ càng rõ khi thời gian sau điều trị càng dài. Trong vòng dưới 5 năm sau khi diệt H. pylori, nguy cơ ung thư giảm khoảng 20%. Sau 10 năm trở lên, mức giảm nguy cơ tăng lên 48%.
Các nhà nghiên cứu cho rằng ung thư đại trực tràng là bệnh phát triển chậm trong nhiều năm. Vì vậy, lợi ích của việc loại bỏ vi khuẩn cũng cần thời gian mới bộc lộ rõ.
Vì sao một loại vi khuẩn ở dạ dày lại liên quan đến ung thư đại trực tràng?
Theo nhóm nghiên cứu, H. pylori không chỉ gây tổn thương dạ dày mà còn có thể tạo ra tình trạng viêm mạn tính kéo dài trong cơ thể và làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Khi nhiễm H. pylori, phản ứng viêm thúc đẩy sự hình thành ung thư gia tăng. Các vi khuẩn có hại làm tổn thương niêm mạc ruột phát triển mạnh hơn. Vi khuẩn có lợi giúp bảo vệ đường ruột cũng bị suy giảm.
Ngược lại, sau khi điều trị diệt H. pylori, hệ vi sinh có xu hướng phục hồi, chức năng bảo vệ của niêm mạc ruột được cải thiện và tình trạng viêm giảm xuống, từ đó có thể tạo ra môi trường ít thuận lợi hơn cho sự hình thành ung thư đại trực tràng.
Kết quả nghiên cứu hiện tại phù hợp với các nghiên cứu trước đó
Kết quả này cũng tương đồng với nghiên cứu của Đại học California San Diego (Mỹ) công bố năm 2024 trên Journal of Clinical Oncology.
Nghiên cứu trên 812.736 cựu chiến binh Mỹ cho thấy, người nhiễm H. pylori có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 18% và nguy cơ tử vong cao hơn 12% so với người không nhiễm. Những người nhiễm H. pylori nhưng không được điều trị có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng tăng 23%, đồng thời nguy cơ tử vong tăng tới 40%.
WHO xếp H. pylori vào nhóm tác nhân gây ung thư
Helicobacter pylori là loại vi khuẩn sống trong niêm mạc dạ dày. Nếu không được điều trị, vi khuẩn có thể gây viêm dạ dày mạn tính, loét dạ dày - tá tràng và làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư dạ dày.
Vì vậy, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp H. pylori vào nhóm tác nhân gây ung thư loại 1 - nhóm có bằng chứng chắc chắn gây ung thư ở người.
Theo GS Kim Na-young, chuyên gia tiêu hóa của Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul (Bundang), kết quả nghiên cứu mới cho thấy điều trị H. pylori có thể mang lại lợi ích không chỉ trong phòng ngừa ung thư dạ dày mà còn góp phần giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Bà cho rằng ở những quốc gia có tỷ lệ mắc cả hai loại ung thư cao, việc chủ động xét nghiệm và điều trị H. pylori nên được cân nhắc nhiều hơn.
(Nguồn: Naver)
Tuấn Khang
