Tháng 5 năm 2024, nhà đấu giá danh tiếng Bonhams tại New York (Mỹ) công bố một thông tin chấn động: Tờ khăn giấy lịch sử - nơi câu lạc bộ Barcelona đặt bút cam kết chiêu mộ Lionel Messi khi anh mới 13 tuổi - đã được bán thành công với mức giá kỷ lục 762.400 bảng Anh (khoảng 969.000 USD, tương đương hơn 25 tỷ đồng).
"Đúng vậy, nó chỉ là một tờ khăn giấy bình thường, nhưng lại là tờ khăn giấy nổi tiếng nhất thế giới," ông Ian Ehling, Giám đốc bộ phận Sách quý và Bản thảo tại Bonhams, chia sẻ. "Nó đã thay đổi cuộc đời Messi, định hình lại tương lai của Barcelona và mang đến những khoảnh khắc huy hoàng nhất của bóng đá thế giới cho hàng tỷ người hâm mộ."
Nhưng ít ai biết rằng, trước khi trở thành kỷ vật vô giá trị giá triệu đô, mảnh giấy ấy từng là một canh bạc định mệnh đầy hoài nghi.
"Cậu bé này quá nhỏ để chơi bóng đá"
Đó là suy nghĩ đầu tiên xuất hiện trong đầu Horacio Gaggioli - người đại diện bóng đá gốc Argentina - khi ông lần đầu nhìn thấy Lionel Messi tại sân bay Tây Ban Nha vào tháng 9 năm 2000. Nhìn cậu bé 13 tuổi gầy gò, thấp bé đứng lọt thỏm giữa sảnh chờ, Gaggioli không giấu nổi sự thất vọng:
"Tôi còn nghĩ mình đã bị lừa."
Nhưng chỉ ít phút sau, khi cậu bé bắt đầu chạm bóng trên sân tập, mọi nghi ngờ nhanh chóng biến mất.
Horacio Gaggioli cho hay, ông bắt đầu nghe về một cậu bé đặc biệt đến từ thành phố Rosario mang tên Lionel Messi khi cậu mới 11 tuổi.
"Nhiều đối tác ở Argentina liên tục kể với tôi về một cậu bé rất tài năng. Nhưng theo tôi, 11 tuổi vẫn còn quá nhỏ", Gaggioli nhớ lại trong cuộc phỏng vấn với FIFA.
Năm 11 tuổi, Messi chỉ cao 1m27 và các bác sĩ chẩn đoán anh bị thiếu hụt hormone
Hai năm sau, thời điểm chín muồi để Messi sang châu Âu thử sức đã đến. Gia đình Messi chỉ có một nguyện vọng duy nhất: Cậu bé phải được thử việc ở thành phố nơi Gaggioli sinh sống để có người bảo trợ.
"Lúc đó tôi chuẩn bị chuyển đến Madrid làm việc cho một công ty. Tôi đề nghị họ chờ tôi sắp xếp xong rồi mới quyết định nơi Messi thử việc. Nếu cuối cùng tôi đến Madrid, cậu ấy có thể thử việc với Real Madrid hoặc Atletico Madrid."
Tháng 9/2000, Messi đặt chân đến Barcelona và bắt đầu quãng thời gian thử việc kéo dài khoảng hai tuần với đội bóng xứ Catalonia.
Thế nhưng, mọi chuyện tại Nou Camp không hề dễ dàng. Suốt hai tuần thử việc, dù Messi thể hiện những phẩm chất thiên tài mỗi khi chạm bóng, ban lãnh đạo Barca vẫn chần chừ. Thể hình quá mỏng manh do chứng thiếu hụt hormone tăng trưởng của cậu bé khiến các tuyển trạch viên e ngại.
"Tôi đã có nhiều cuộc gặp với CLB. Họ thích những gì Messi thể hiện, nhưng không phải HLV nào cũng hoàn toàn bị thuyết phục", ông Gaggioli kể.
Thời gian trôi dần đến tháng 12/2000, sự kiên nhẫn của gia đình Messi chạm giới hạn.
"Cha mẹ cậu ấy nói rằng họ cần biết Barcelona có thực sự muốn ký hợp đồng hay không để còn tìm những lựa chọn khác."
Đó gần như là một tối hậu thư gửi tới đội bóng Tây Ban Nha. Và tối hậu thư đó đã nhanh chóng tạo ra bước ngoặt.
Carles Rexach - Giám đốc Thể thao của Barcelona lúc bấy giờ - đã trực tiếp theo dõi Messi thi đấu trong một trận của đội trẻ. Trận đấu mới trôi qua vỏn vẹn 10 phút, Rexach đứng dậy ra về trước sự lo lắng của gia đình cầu thủ trẻ.
Thực ra, 10 phút là quá đủ để một bộ óc lọc lõi nhận ra thiên tài. Rexach lập tức hẹn gặp Gaggioli và cố vấn chuyển nhượng Josep Minguella tại một câu lạc bộ quần vợt.
Không có giấy tờ chính thức trong tay, ông cầm lấy một tờ khăn giấy trên bàn và viết lời cam kết nổi tiếng. Đó không phải là hợp đồng chính thức nhưng là lời bảo đảm đủ để gia đình Messi tin tưởng ở lại Tây Ban Nha.
"Ngày 14/12/2000, tại Barcelona, trước sự chứng kiến của các ông Minguella và Gaggioli, tôi - Carles Rexach, Giám đốc Thể thao của FC Barcelona - bằng văn bản này cam kết chịu hoàn toàn trách nhiệm cá nhân, bất chấp mọi ý kiến phản đối, để ký hợp đồng với cầu thủ Lionel Messi, miễn là các bên tôn trọng các thỏa thuận tài chính trước đó."
Tờ khăn giấy này đã được ông Gaggioli lưu giữ suốt nhiều năm.
"Cuộc sống của Messi chỉ có bóng đá, bóng đá và bóng đá"
Câu chữ "bất chấp mọi ý kiến phản đối" trên chiếc khăn giấy không phải xuất hiện ngẫu nhiên. Theo FIFA, khi đó thực sự tồn tại nhiều ý kiến trái chiều trong nội bộ Barcelona.
Một số người cho rằng đội bóng còn nhiều vấn đề cấp bách hơn là đầu tư vào một cậu bé tuổi thiếu niên, người chưa thể tạo ra tác động trong ngắn hạn. Những người khác lại lo ngại thể hình nhỏ bé và mảnh khảnh của Messi sẽ khiến cậu khó phát triển ở môi trường bóng đá đỉnh cao.
Một chuyên gia đào tạo trẻ của Barcelona, người từng chứng kiến rất nhiều tài năng trẻ trưởng thành hoặc lụi tàn, thừa nhận:
"Tôi phải nói rằng ấn tượng đầu tiên của mình là sai. Leo rất nhỏ, rất gầy và có những vấn đề riêng. Barcelona không chắc chắn vì không biết mọi chuyện sẽ diễn ra như thế nào. Bóng đá rất phức tạp và rất khó đánh giá chính xác một cậu bé ở độ tuổi đó."
Ảnh: Getty Images
Theo ông, việc phát hiện tài năng ở tuổi 15 vốn đã rất khó, còn dự đoán liệu một cầu thủ có thể vươn tới đỉnh cao hay không lại càng khó hơn.
"Bạn có thể nhìn thấy tiềm năng ở một cầu thủ trẻ, nhưng không bao giờ chắc chắn 100%. Có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển của họ."
Ông cho biết không ít cầu thủ sở hữu tài năng đặc biệt nhưng không bao giờ thành công vì không đủ kỷ luật, trong khi Messi đi theo con đường hoàn toàn khác.
"Những người thành công đều phải hy sinh rất nhiều, cả bản thân lẫn gia đình họ. Messi đã làm điều đó. Cậu ấy cực kỳ kỷ luật. Cuộc sống của Messi chỉ có bóng đá, bóng đá và bóng đá. Đó là lý do cậu ấy đạt tới đỉnh cao."
Dù chiếc khăn giấy được ký vào tháng 12/2000, Messi phải thêm khoảng hai tháng nữa mới chính thức chuyển đến học viện La Masia. Khó khăn vẫn chưa kết thúc.
Do các thủ tục chuyển nhượng bị chậm trễ, Messi không được thi đấu chính thức trong khoảng sáu tháng đầu tiên.
"Đó là quãng thời gian rất khủng khiếp đối với Leo," Gaggioli nhớ lại "Cậu ấy thực sự đau khổ vì chỉ có thể tập luyện và thỉnh thoảng đá vài trận giao hữu. Mọi chuyện rất khó khăn. Nhưng Leo có một tinh thần tuyệt vời dành cho bóng đá và biết cách vượt qua tất cả."
“Chưa nhìn thấy bất kỳ ai giống như Lionel Messi"
Nhìn lại nhiều năm sau, Gaggioli cho rằng việc gia nhập Barcelona là bước ngoặt quyết định trong sự nghiệp của Messi.
"Tôi luôn nói Leo rất may mắn khi được đến một ngôi trường bóng đá tuyệt vời. Điều đó có ý nghĩa rất lớn đối với cả sự phát triển chuyên môn lẫn con người của cậu ấy."
Messi vốn ít nói và khá nhút nhát khi mới sang Tây Ban Nha. May mắn, tại La Masia có một nhóm đồng đội luôn sẵn sàng giúp đỡ cầu thủ trẻ, trong đó có Gerard Piqué, Cesc Fàbregas, Toni Calvo và Marc Valiente.
"Họ hay trêu đùa Leo vì cậu ấy rất nhút nhát, nhưng cũng luôn bảo vệ và giúp đỡ cậu ấy. Theo một cách nào đó, Leo chỉ nói chuyện bằng đôi chân của mình. Và chừng đó đã là quá đủ."
Hàng chục năm sau ngày gặp gỡ ấy, ở tuổi 38, Lionel Messi bước vào năm 2026 với tâm thế của một huyền thoại săn tìm những giới hạn cuối cùng.
Ảnh: FIFA/Getty Images
Trong màu áo Inter Miami, siêu sao người Argentina đặt mục tiêu bảo vệ danh hiệu Vua phá lưới MLS và thâu tóm CONCACAF Champions Cup - mảnh ghép cấp CLB còn thiếu duy nhất của anh tại châu Mỹ. Nếu thành công, Messi sẽ chính thức cán mốc 50 danh hiệu lớn trong sự nghiệp, xây chắc vị thế cầu thủ giàu thành tích nhất lịch sử bóng đá nam.
Tuy nhiên, đỉnh cao thực sự đang chờ đợi Lionel Messi tại World Cup 2026. Nếu bảo vệ thành công ngôi vương cùng Argentina, anh sẽ đi vào lịch sử với tư cách thủ quân đầu tiên hai lần nâng cúp vàng thế giới, đưa Albiceleste vô địch 4 giải đấu lớn liên tiếp, đồng thời mở toang cánh cửa giành Quả bóng vàng thứ 9.
Song song đó, mục tiêu ghi thêm 10 bàn thắng từ chấm đá phạt để vượt qua kỷ lục sút phạt mọi thời đại (79 bàn) của Marcelinho Carioca sẽ là nét vẽ hoàn hảo cuối cùng cho bức tranh sự nghiệp lẫy lừng của anh.
Sau tất cả những gì đã diễn ra, Horacio Gaggioli cho biết bản thân vẫn thường xuyên nhận được email từ các bậc phụ huynh hoặc người đại diện khẳng định họ vừa phát hiện "Messi tiếp theo".
"Tôi không thể đếm nổi có bao nhiêu email như vậy," ông cười. “Tôi không thích từ chối bất kỳ ai, bởi bạn không bao giờ biết điều gì sẽ xảy ra. Tôi luôn yêu cầu họ gửi bằng chứng. Nhưng cho đến tận hôm nay, tôi vẫn chưa nhìn thấy bất kỳ ai giống như Lionel Messi."
Nguồn: Reuters, FIFA
Phạm Trang
