Theo thông tin từ báo Dân trí, chia sẻ tại buổi tọa đàm "Bóng cười - nước mắt sau những cuộc vui", diễn ra chiều 12/1 tại Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo, Đơn nguyên Sử dụng chất và Y học Hành vi, cho biết mới đây, bác sĩ đã khám cho một bệnh nhân nữ bị nghiện "khí cười" N₂O.
Bác sĩ Thảo cho biết, cô gái trẻ bước vào phòng khám, với một chiếc túi xách lớn, và lấy ra một bình khí N₂O trong sự ngỡ ngàng của bác sĩ.
"Cô gái giải thích, cô bị nghiện khí N₂O, bị bố mẹ phát hiện bắt đi khám và cai nghiện, nhưng khi đi khám, sợ lên cơn thèm bất chợt không thể kiểm soát nên cô phải lén vác bình khí đi theo", bác sĩ Thảo thông tin.
Từ “thử cho biết” đến lệ thuộc suốt 6–7 năm
Nữ bệnh nhân cho biết, lần đầu tiên cô hít bóng cười (bóng bơm khí N₂O) là khi học THCS, do bạn bè rủ hít. Lúc ấy, cô nghĩ chỉ thử cho biết và không hít thường xuyên.
Lên THPT, việc sử dụng trở nên thường xuyên hơn do ảnh hưởng từ nhóm bạn, và khi trở thành sinh viên, cô không chỉ dùng theo rủ rê mà còn chủ động mua để sử dụng một mình.
Lúc đầu, mỗi lần nữ sinh này chỉ dùng 1–2 quả, sau tăng dần lên 10–20 quả/ngày. Khi những quả bóng nhỏ không còn đủ "đô", cô chuyển sang dùng bình khí lớn, rồi mua các bình mini để dễ giấu trong balo, tránh sự phát hiện của gia đình. Tần suất sử dụng cũng tăng nhanh, từ một bình mỗi tuần lên một bình trong 1–2 ngày.
Cô gái mang cả bình “khí cười” đi khám vì sợ lên cơn thèm. Ảnh: Báo Người lao động.
Gia đình chỉ phát hiện con gái sử dụng bóng cười sau khi vô tình thấy một bình khí lạ trong phòng, kèm theo các biểu hiện rối loạn tâm thần. Khi nhập viện, bệnh nhân đã lệ thuộc khí cười 6–7 năm, xuất hiện tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.
Bác sĩ Thảo cho biết sau điều trị tại Viện Sức khỏe tâm thần, bệnh nhân giảm rõ rệt cảm giác thèm khí cười. Sau 6 tháng, với sự hỗ trợ của gia đình, cô đã ngừng sử dụng, các triệu chứng thèm nhớ giảm nhiều và đang tiếp tục được theo dõi sức khỏe.
“Cười vài phút, di chứng có thể cả đời”
VnExpress cho biết, theo bác sĩ Thảo, bóng cười, còn được gọi là "funky ball", là một quả bóng được bơm đầy khí N₂O (khí cười). Đây là chất thuộc nhóm yên dịu gây ảo giác, tác động trực tiếp lên não, tủy sống, các cơ quan khác.
"Nó giúp người dùng cười trong vài phút nhưng hậu quả tổn hại về sức khỏe, di chứng thần kinh có thể kéo dài cả đời", bác sĩ Thảo nói. Dùng bóng cười lâu ngày với số lượng lớn có thể làm tổn thương não bộ, tê bì tay chân, yếu liệt, tổn thương tủy sống không hồi phục, giảm trí nhớ, chậm chạp, kém tập trung...
Bác sĩ Thảo cũng cho biết, độc tính của khí cười tăng theo liều lượng và thời gian sử dụng, liều cao thường gây nguy hiểm tức thì nhưng liều thấp dùng kéo dài vẫn có thể gây tổn thương nặng.
Việc hít bóng cười lâu ngày sẽ dẫn đến số lượng ngày càng tăng, có những người dùng tới 30-40 quả mỗi lần. "Việc dùng trên 10 quả bóng cười mỗi lần và dùng nhiều lần có thể gây độc tính mạnh đối với bộ não, có khả năng gây tổn thương cấp tính và mạn tính đến cơ thể", bác sĩ Thảo cho biết.
Tiến sĩ - bác sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi (Viện Sức khỏe Tâm thần), cho biết đa số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng. Quá trình điều trị thường kéo dài, cần phối hợp dùng thuốc, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ, cùng sự giám sát chặt chẽ của gia đình.
"Tại Việt Nam đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong ngay sau khi sử dụng khí cười tại quán bar, club, do ngạt hoặc rối loạn hô hấp cấp", bác sĩ Hà nhấn mạnh.
Các chuyên gia cũng cảnh báo nhiều người chủ quan cho rằng chỉ thử cho biết và có thể dừng bất cứ lúc nào. Thực tế, không ít trường hợp đã lệ thuộc khí cười sau một thời gian sử dụng.
Theo bác sĩ, các bình khí cười có kích thước nhỏ, dễ mang theo và cất giấu, khiến việc phát hiện gặp nhiều khó khăn. Phụ huynh cần lưu ý các biểu hiện bất thường của con em, tránh xem bóng cười là hình thức giải trí vô hại.
Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng khí cười N₂O tăng mạnh từ năm 2018 đến nay, chủ yếu ở thanh thiếu niên, sinh viên, khách quán bar, club. Ảnh: Getty.
Tại Việt Nam, tình trạng sử dụng khí cười N₂O tăng mạnh từ năm 2018 đến nay, chủ yếu ở thanh thiếu niên, sinh viên, khách quán bar, club. Theo Tổ chức Y tế thế giới và Bộ Y tế, khí cười là "chất" được sử dụng nhiều nhất tại đô thị trong những năm 2022-2023.
Nghiên cứu tại Hà Nội và TP.HCM năm 2023 cho thấy khoảng 8-15% thanh thiên từng thử khí cười, khoảng 3-5% sử dụng thường xuyên. Biến chứng phổ biến khi nghiện khí cười là bệnh lý thần kinh do thiếu vitamin B12, tê bì hay yếu liệt chi, rối loạn tâm thần cấp, ngộ độc, ngất, tai nạn...
Loại khí này vốn được sử dụng có kiểm soát trong y học (gây mê, giảm đau, an thần), công nghiệp (sản xuất pin mặt trời, tăng công suất động cơ), tuân thủ tiêu chuẩn của Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex). Khi bị lạm dụng sai mục đích, N₂O có thể để lại hàng loạt hệ lụy nghiêm trọng với sức khỏe thể chất và tinh thần.
Chính vì những hệ lụy nguy hại đó, từ ngày 1/1/2025, bóng cười, shisha và thuốc lá điện tử được coi là mặt hàng cấm tại Việt Nam. Người sử dụng, buôn bán các loại mặt hàng này sẽ bị xử lý hành chính, hoặc hình sự tùy theo mức độ vi phạm.
