Trong bối cảnh các ngôn ngữ “truyền thống” như tiếng Anh, Trung, Hàn ngày phổ biến, nhiều bạn trẻ bắt đầu tìm đến những lựa chọn mới, ít người học hơn nhưng cơ hội lại rộng mở hơn. Một trong số đó là tiếng Indonesia, ngôn ngữ của quốc gia đông dân nhất Đông Nam Á, đang dần xuất hiện trong các cuộc thảo luận về nghề nghiệp, du học và giao thương khu vực.
Đây là ngôn ngữ chính thức của quốc gia đông dân thứ tư thế giới, với hơn 270 triệu người sử dụng, đứng thứ 8 toàn cầu về tổng số người nói theo Ethnologue 2025. Thế nhưng ở Việt Nam, thứ tiếng này vẫn còn khá xa lạ và ít được chú ý, dù tiềm năng của nó trong giao lưu văn hóa, thương mại và du lịch là rất lớn.
Ngôn ngữ “dễ học bất ngờ” với người Việt
Tiếng Indonesia (Bahasa Indonesia) thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Đảo (Austronesian), có quan hệ gần gũi với tiếng Mã Lai. Thực tế, đây là một biến thể chuẩn hóa của tiếng Mã Lai, được chọn làm ngôn ngữ quốc gia từ năm 1945, ngay khi Indonesia giành độc lập.
Điểm đáng chú ý là tiếng Indonesia sử dụng hệ chữ viết Latin, giúp người Việt có thể đọc viết khá dễ dàng. Ngữ pháp của ngôn ngữ này cũng được xem là “thân thiện” với người học, bởi không chia động từ theo thì, không biến đổi từ theo số ít, số nhiều và cấu trúc câu tương đối đơn giản.
Những đặc điểm thú vị làm nên “bản sắc” tiếng Indonesia
Một trong những đặc điểm thú vị nhất của tiếng Indonesia là sự giản lược về ngữ pháp. Thay vì chia thì như tiếng Anh, người Indonesia chỉ cần thêm các từ chỉ thời gian như kemarin (hôm qua), sekarang (bây giờ) hay besok (ngày mai) để xác định thời điểm.
Ngôn ngữ này cũng là một “bộ sưu tập” từ vựng mượn, phản ánh lịch sử giao thương và thuộc địa. Nhiều từ gốc Hà Lan, tiếng Anh, tiếng Ả Rập, tiếng Bồ Đào Nha và tiếng Sanskrit vẫn tồn tại đến nay, chẳng hạn kantor (văn phòng) từ tiếng Hà Lan kantoor, hay sepatu (giày) từ tiếng Bồ Đào Nha sapato.
Một điểm đáng yêu khác là việc sử dụng từ láy để chỉ số nhiều hoặc tăng nghĩa. Ví dụ, orang (người) thành orang-orang (mọi người), hati (tim) thành hati-hati (cẩn thận). Không chỉ gói gọn trong biên giới Indonesia, ngôn ngữ này còn được nhiều người ở Malaysia, Brunei, Singapore và một số vùng ở Timor-Leste hiểu, nhờ sự tương đồng với tiếng Mã Lai.
Học tiếng Indonesia tại Việt Nam
Hiện nay, Việt Nam chưa có trường đại học nào đào tạo chuyên ngành tiếng Indonesia. Tuy vậy, vẫn có một số trung tâm ngoại ngữ, lớp học giao lưu văn hóa hoặc các khóa học online do người bản ngữ đứng lớp, đặc biệt tại Hà Nội và TP.HCM. Đại sứ quán Indonesia tại Việt Nam đôi khi cũng tổ chức các khóa học miễn phí hoặc giá rẻ, phù hợp cho những ai muốn thử sức với ngôn ngữ này.
Với người học tiếng Indonesia, chứng chỉ được công nhận rộng rãi nhất là UKBI (Uji Kemahiran Berbahasa Indonesia) - bài kiểm tra năng lực do Bộ Giáo dục, Văn hóa, Nghiên cứu và Công nghệ Indonesia tổ chức. UKBI được sử dụng để xin việc, xin học hoặc đánh giá năng lực ngôn ngữ của người nước ngoài. Ngoài ra, một số trường đại học Indonesia cũng có kỳ thi riêng dành cho sinh viên quốc tế.
“Lợi thế cạnh tranh” trên thị trường việc làm
Biết tiếng Indonesia mở ra nhiều hướng phát triển sự nghiệp cả ở trong và ngoài nước. Trên bình diện quốc tế, Indonesia hiện là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, thành viên G20 và đang tăng trưởng nhanh trong các lĩnh vực khai khoáng, sản xuất, công nghệ, du lịch và thương mại. Điều này kéo theo nhu cầu lớn về nhân sự có khả năng giao tiếp bằng tiếng Indonesia, đặc biệt trong các lĩnh vực như xuất nhập khẩu, logistics, truyền thông và quan hệ quốc tế.
Tại Việt Nam, cơ hội việc làm chủ yếu đến từ các công ty Indonesia đầu tư vào thị trường nội địa như Indofood, Mayora hay GarudaFood, cùng các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Indonesia. Ngành du lịch lữ hành cũng có nhu cầu về hướng dẫn viên, điều hành tour hoặc chuyên viên marketing biết tiếng Indonesia để phục vụ lượng khách từ quốc gia này ngày một tăng.
Trong bối cảnh hợp tác song phương Việt Nam - Indonesia ngày càng mở rộng, việc sở hữu thêm một ngoại ngữ “ít cạnh tranh” như tiếng Indonesia hoàn toàn có thể trở thành lợi thế giúp ứng viên nổi bật hơn trên thị trường lao động.
Tổng hợp
Nhật Linh
