Chiều 10/5/2026, tại xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên đã tổ chức lễ động thổ Tổ hợp cáp treo kết hợp du lịch văn hóa lịch sử Điện Biên Phủ với sự đồng hành của Tập đoàn Sun Group. Dự án không chỉ là một hạng mục hạ tầng du lịch quy mô lớn, mà còn được xem là một bước đi đáng chú ý trong cách đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là với thế hệ trẻ, người cao tuổi và những du khách muốn tìm hiểu chiến trường xưa nhưng không đủ điều kiện trekking đường dài.
Tổng vốn đầu tư giai đoạn đầu của dự án lên tới 2.076 tỷ đồng, triển khai trên diện tích khoảng 35,35 ha, trải dài qua địa bàn hai xã Mường Phăng và Pu Nhi. Điểm nhấn của toàn bộ tổ hợp là tuyến cáp treo một dây hiện đại dài hơn 5 km, có công suất vận chuyển dự kiến khoảng 2.500 khách mỗi giờ. Khi đi vào hoạt động, tuyến cáp sẽ rút ngắn hành trình vốn kéo dài 3 đến 4 giờ leo rừng xuống chỉ còn khoảng 15 phút di chuyển.
Sự thay đổi ấy nghe qua có vẻ đơn giản: nhanh hơn, thuận tiện hơn, dễ tiếp cận hơn. Nhưng ở một vùng đất như Điện Biên, nơi mỗi con đường, mỗi điểm cao, mỗi dấu mốc địa hình đều gắn với ký ức chiến tranh và chiến thắng lịch sử, việc “rút ngắn quãng đường” không chỉ là chuyện giao thông. Đó còn là cách để mở rộng cánh cửa tiếp cận quá khứ, đưa nhiều người hơn đến gần một biểu tượng lịch sử thiêng liêng.
15 phút thay thế 4 giờ băng rừng: Lời giải trọn vẹn cho bài toán khoảng cách
Pú Tó Cọ, thường được gọi bằng cái tên gần gũi và giàu cảm xúc hơn là “núi Đại tướng”, nằm ở độ cao gần 1.700m giữa đại ngàn Mường Phăng. Nơi đây từng là vị trí đặt Đài quan sát của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Từ đỉnh núi này, vị Tổng tư lệnh đã quan sát, nắm bắt thế trận và đưa ra những quyết định quan trọng trong một trong những chiến dịch vang dội nhất của lịch sử dân tộc.
Cho đến trước khi dự án cáp treo được động thổ, việc lên Pú Tó Cọ không hề dễ dàng. Du khách phải trekking gần 9 km đường rừng, đi qua địa hình dốc, nhiều đoạn hiểm trở, mất khoảng 3 đến 4 giờ đồng hồ. Đó là hành trình có sức hút riêng với những người thích khám phá thiên nhiên, thích chinh phục và có thể lực tốt. Nhưng với phần đông du khách bình thường, nhất là người lớn tuổi, cựu chiến binh hay các gia đình có trẻ nhỏ, đây là một trải nghiệm quá sức.
Chính vì vậy, tuyến cáp treo được kỳ vọng sẽ thay đổi cách con người đến với Pú Tó Cọ. Không còn là hành trình chỉ dành cho số ít, điểm cao lịch sử này có thể trở thành nơi mà nhiều lớp du khách khác nhau đều có thể tiếp cận. Người trẻ đến để học lịch sử. Người già đến để tìm lại ký ức. Cựu chiến binh đến để hồi tưởng. Còn du khách quốc tế có thêm cơ hội nhìn thấy một Điện Biên vừa hùng vĩ vừa sâu sắc, nơi lịch sử không nằm trong sách vở mà hiện diện ngay trên đường núi, trong tầm mắt và trong cảm xúc.
"Bảo tàng mở" đậm đà bản sắc giữa lòng thiên nhiên
Không chạy theo những thiết kế bê tông cốt thép khô cứng, Tổ hợp cáp treo Điện Biên Phủ được định vị như một "bảo tàng mở", nơi sự đồ sộ của công nghệ hòa quyện nhịp nhàng với bản sắc văn hóa bản địa.
Tại khu vực ga đi rộng hơn 15,5 ha, toàn bộ tổ hợp công trình được thiết kế khéo léo để ẩn mình vào thiên nhiên. Lấy cảm hứng từ nếp nhà sàn mái dốc lợp ngói và mái đá rêu phong của đồng bào dân tộc Thái, Mông, tòa nhà ga 3 tầng hiện lên vừa mộc mạc vừa bề thế. Không gian nơi đây không chỉ là điểm dừng chân chờ cáp, mà còn là một trung tâm văn hóa thu nhỏ với chợ phiên truyền thống, những con đường dạo bộ uốn lượn, đài phun nước và hệ thống dịch vụ đan xen trong những mảng xanh mát mắt. Một Tây Bắc đậm đà bản sắc được tái hiện trọn vẹn ngay từ những bước chân đầu tiên.
Ở ga đến, câu chuyện lại chuyển sang sắc thái khác. Trên đỉnh Pú Tó Cọ, công trình được quy hoạch ôm theo sườn dốc tự nhiên nhằm giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái rừng. Cảm hứng kiến trúc của khu vực này được lấy từ tích cổ “Thuồng Luồng hóa Rồng” của người Thái ở Điện Biên. Nếu ga đi mang hơi thở đời sống bản địa, thì ga đến mang tinh thần linh thiêng, hùng vĩ và giàu lớp nghĩa biểu tượng.
Mở rộng góc nhìn điện ảnh, nối dài chuỗi ngày lưu trú
Từ trên cabin cáp treo, du khách sẽ có cơ hội thu trọn vào tầm mắt một khung cảnh ngoạn mục: đại ngàn Mường Phăng xanh ngút ngàn và toàn bộ địa thế chiến lược của lòng chảo Điện Biên Phủ. Một góc nhìn mang đậm chất điện ảnh, giúp hình dung rõ nét hơn về bối cảnh của một chiến thắng "lừng lẫy năm châu".
Hơn thế nữa, với khả năng đón 15.000 du khách mỗi ngày, tổ hợp này được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán lưu trú ngắn ngày của Điện Biên. Thay vì những chuyến đi chớp nhoáng, du khách có thể kết nối thành một hệ sinh thái trải nghiệm trọn vẹn: tham quan Sở chỉ huy, nghỉ dưỡng sinh thái tại hồ Pá Khoang, trải nghiệm văn hóa Thái cổ ở bản Che Căn và đi cáp treo lên Pú Tó Cọ. Việc kéo dài thời gian lưu trú lên 2-3 ngày sẽ mở ra chuỗi giá trị kinh tế mới, tạo sinh kế bền vững cho hàng nghìn bà con địa phương.
Phát biểu tại lễ động thổ, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao lựa chọn của Sun Group khi đầu tư vào Điện Biên, đồng thời cho rằng dự án sẽ góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch của tỉnh trong thời gian tới. Phía nhà đầu tư cũng bày tỏ mong muốn công trình không chỉ phục vụ du lịch hay giao thông, mà còn góp phần kết nối lịch sử, văn hóa và giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về tinh thần dân tộc.
Ở cấp địa phương, lãnh đạo tỉnh Điện Biên khẳng định đây là công trình trọng điểm, có ý nghĩa đặc biệt. Tỉnh cam kết ưu tiên giải phóng mặt bằng, rút ngắn thủ tục hành chính và phối hợp với doanh nghiệp để đẩy nhanh tiến độ. Sự đồng thuận này cho thấy dự án không được nhìn nhận như một công trình riêng lẻ của doanh nghiệp, mà là một phần trong chiến lược phát triển lớn hơn của địa phương.
Khi du lịch là cách kể mới cho một trang sử vĩ đại
Điện Biên luôn là vùng đất khiến người ta nhớ đến bằng những cụm từ lớn lao: “chấn động địa cầu”, “chiến thắng Điện Biên Phủ”, “điểm đỏ của lịch sử”. Nhưng chính vì quá nổi tiếng ở chiều sâu lịch sử, Điện Biên đôi khi lại thiếu những cách tiếp cận mới để câu chuyện lịch sử ấy trở nên gần gũi với thế hệ ngày nay.
Dự án cáp treo lên Pú Tó Cọ, theo cách nhìn đó, là một bước thử đáng chú ý. Nó không làm nhẹ đi chiều sâu lịch sử. Điều nó làm là tạo thêm một lối đi mới để ta chạm vào lịch sử bằng trải nghiệm thuận tiện hơn, đẹp hơn, rộng mở hơn và đặc biệt nó đang dần trở thành câu chuyện của nhiều thế hệ, nhiều nhóm du khách và nhiều cách tiếp cận khác nhau.
Và ở một vùng đất như Điện Biên, điều đó có ý nghĩa rất lớn. Bởi lịch sử chỉ thực sự sống lâu khi nó còn được người sau tìm đến, nhìn thấy và cảm nhận bằng những cách phù hợp với thời đại của họ. Dự án cáp treo lên “núi Đại tướng” có thể chính là một trong những cách như thế.
Hữu Thắng
