Tháng 9/2001, Charles Ingram - một thiếu tá ở Anh khiến khán giả sửng sốt khi trả lời đúng câu hỏi cuối cùng để giành giải thưởng 1 triệu bảng Anh (tương đương 21 tỷ đồng, theo tỷ giá thời điểm đó và hơn 34 tỷ đồng theo tỷ giá hiện tại) tại gameshow Who Wants to Be a Millionaire (Ai Là Triệu Phú) ở nước Anh.
Nhưng niềm vui chiến thắng chưa kịp kéo dài, tấm séc trị giá cả gia tài đã bị thu hồi. Nghi vấn gian lận bằng những tiếng ho trong trường quay đưa người chơi này cùng vợ ra tòa, mở đầu cho hơn 2 thập kỷ sống trong tai tiếng và những khó khăn tài chính.
Cú thắng 1 triệu bảng Anh gây nghi ngờ
Charles Ingram, sinh ngày 6/8/1963 tại Derbyshire, Anh. Trước khi trở thành nhân vật gây tranh cãi trên truyền hình, ông có sự nghiệp quân ngũ và hoạt động viết lách.
Vợ ông - Diana Ingram, cũng từng tham gia Ai Là Triệu Phú trước đó và giành được 32.000 bảng Anh (hơn 1 tỷ đồng, theo tỷ giá hiện tại) tiền thưởng. Hai người kết hôn năm 1989, có với nhau 3 người con.
Tháng 9/2001, Charles bước vào ghế nóng của chương trình Ai Là Triệu Phú phiên bản Anh. Sau khi vượt qua 14 câu hỏi, ông đứng trước câu hỏi quyết định trị giá 1 triệu bảng Anh: “Một chữ số 1 theo sau bởi một trăm chữ số 0 thì được gọi là gì?”. Đáp án chính xác là “googol” - thuật ngữ toán học chỉ số 10^100 (10 lũy thừa 100).
Theo những hình ảnh được ghi lại trong chương trình, Ingram tỏ ra lưỡng lự trước câu hỏi cuối cùng. Ông cân nhắc các phương án rồi chọn “googol”, dù bản thân được cho là chưa từng nghe đến khái niệm này. Câu trả lời chính xác giúp ông giành giải thưởng cao nhất - 1 triệu bảng Anh.
Tuy nhiên, chiến thắng nhanh chóng bị bủa vây bởi những nghi ngờ. Sau buổi ghi hình, ê-kíp sản xuất phát hiện các dấu hiệu bất thường và quyết định rà soát lại băng hình. Tấm séc trao thưởng bị giữ lại, còn vụ việc được chuyển cho cảnh sát điều tra.
Năm 2022, Chris Tarrant - MC của chương trình kể lại trong cuốn sách It's Not A Proper Job rằng những dấu hiệu đầu tiên xuất hiện ngay sau khi chương trình kết thúc. Khi ông quay lại phòng chờ để chúc mừng vợ chồng Ingram, một thành viên trong nhóm nghiên cứu của chương trình đã bật khóc. Người này cho biết Charles vừa yêu cầu cô rời khỏi phòng một cách gay gắt, trong khi hai vợ chồng đang cãi nhau dữ dội.
Theo lời kể của MC, phản ứng này khiến ông thấy khó hiểu. Một cặp đôi vừa giành được 1 triệu bảng Anh lẽ ra phải đang ăn mừng, nhưng không khí trong phòng chờ lại hoàn toàn trái ngược. Những nghi ngờ từ đó càng khiến ê-kíp chú ý đến diễn biến trong buổi ghi hình.
Khi xem lại băng hình, nhà sản xuất phát hiện một chuỗi tiếng ho xuất hiện vào những thời điểm Ingram lựa chọn đáp án. Người bị nghi có liên quan là Tecwen Whittock, một giảng viên cao đẳng đang ngồi trong khu vực dành cho các thí sinh chờ tham gia phần câu hỏi nhanh - Fastest Finger First.
Theo cáo buộc của bên công tố, Whittock đã ho để báo hiệu đáp án đúng và sụt sịt mũi khi Ingram chuẩn bị chọn sai. Diana cũng bị cáo buộc tham gia kế hoạch giúp chồng giành giải thưởng. Tuy nhiên, cả ba đều phủ nhận việc cấu kết gian lận.
Phiên tòa năm 2003 và những tranh cãi chưa dứt
Vụ việc được đưa ra xét xử tại tòa án vào năm 2003. Trong phiên tòa kéo dài khoảng 4 tuần, bên công tố trình bày các đoạn băng ghi hình và cho biết có tổng cộng 192 tiếng ho được ghi nhận trong đêm thi thứ hai. Trong số đó, 32 tiếng ho xuất phát từ nhóm 10 thí sinh tham gia vòng Fastest Finger First, với 19 tiếng được đánh giá là đáng chú ý.
Whittock bị cho là người tạo ra những tín hiệu này. Tuy nhiên, ông cũng có 2 bệnh đường hô hấp kéo dài và thường xuyên bị ho. Đây là một trong những chi tiết khiến vụ án trở thành chủ đề tranh luận về cách diễn giải bằng chứng.
Charles Ingram cho rằng đoạn băng ghi hình đã bị chỉnh sửa không công bằng và phủ nhận việc nghe thấy những tiếng ho như cáo buộc. Ông khẳng định mình không nhận tín hiệu từ người trong khán phòng. Whittock cũng cho biết những tiếng ho xuất phát từ tình trạng sức khỏe của bản thân.
Ngày 7/4/2003, cả ba bị cáo bị kết tội dùng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt một khoản tiền có giá trị. Charles và Diana nhận mức án tù treo 18 tháng; Whittock nhận mức án 12 tháng tù treo.
Dù tòa đã đưa ra phán quyết, tranh cãi quanh vụ việc vẫn tiếp tục trong nhiều năm. Vợ chồng Ingram không thừa nhận gian lận và luôn khẳng định Charles giành chiến thắng một cách trung thực. Một số người tham gia sản xuất chương trình vẫn tin rằng có sự sắp đặt, trong khi những ý kiến khác đặt câu hỏi về độ thuyết phục của bằng chứng và khả năng những tiếng ho thực sự được sử dụng làm tín hiệu.
Vụ bê bối cũng được tái hiện trong vở kịch Quiz của nhà biên kịch James Graham, sau đó được chuyển thể thành phim truyền hình. Tác phẩm đưa khán giả trở lại vụ án và đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa bằng chứng, suy luận và cách công chúng hình thành phán xét.
Mất sự nghiệp, nhiều lần tuyên bố phá sản
Sau phán quyết năm 2003, Charles Ingram buộc phải từ chức. Gia đình ông cũng phải trả lại khoản tiền thưởng 1 triệu bảng Anh và chịu thêm các chi phí pháp lý.
Từ một người có sự nghiệp ổn định, Ingram trở thành nhân vật gắn liền với một trong những vụ bê bối truyền hình nổi tiếng nhất nước Anh. Danh tiếng bị ảnh hưởng khiến cuộc sống của vợ chồng ông gặp nhiều khó khăn. Họ dần rút khỏi sự chú ý của công chúng, sống cùng 3 người con và chật vật tìm kiếm nguồn thu nhập ổn định.
Charles vẫn xuất hiện trong một số chương trình truyền hình thực tế sau phiên tòa. Tuy nhiên, những cơ hội này không giúp gia đình thoát khỏi các vấn đề tài chính. Theo thông tin được truyền thông Anh đăng tải, ông đã tuyên bố phá sản lần thứ tư chỉ vài tháng trước khi được bắt gặp bán đồ trang sức tại một gian hàng ở chợ Giáng sinh tại Bath vào năm 2019.
Trong khi đó, Diana - vợ Ingram xây dựng công việc kinh doanh nến thơm. Doanh nghiệp chuyên thiết kế nến sáp đậu nành sử dụng tinh dầu tự nhiên, với sản phẩm được bán trực tuyến ở mức giá từ 20 bảng Anh trở lên. Theo thông tin trên Facebook, Charles cũng thành lập một công ty và tham gia điều hành các doanh nghiệp của vợ.
Những thông tin về cuộc sống sau phiên tòa cho thấy gia đình Ingram vẫn phải xoay xở với công việc kinh doanh và các vấn đề tài chính trong nhiều năm.
Tecwen Whittock cũng chịu ảnh hưởng sau vụ án. Ông rời công việc giảng viên tại Pontypridd College ở xứ Wales không lâu sau phiên tòa. Một số nguồn tin cho biết ông được cho là đã phải bán căn nhà tại Whitchurch để trang trải tiền phạt và chi phí pháp lý.
Trang (Nguồn: The Guardian, The Sun)
