Cảm lạnh vốn được xem là căn bệnh "xoàng", chỉ cần nghỉ ngơi hoặc uống vài viên thuốc là khỏi. Thế nhưng, đối với một người đàn ông 41 tuổi, họ Xiong (Hoàng Cương, Hồ Bắc, Trung Quốc), một cơn cảm lạnh nhẹ đã biến thành cơn ác mộng kinh hoàng khi khiến hai quả thận của ông đột ngột ngừng hoạt động. Đây là hồi chuông cảnh báo về tình trạng suy thận cấp khởi phát từ những nhiễm trùng thông thường mà rất nhiều người đang chủ quan bỏ qua.
Biến chứng không ngờ từ đôi chân sưng húp sau trận ốm nhẹ
Mọi chuyện bắt đầu khi ông Xiong bị ớn lạnh và có các triệu chứng cảm lạnh điển hình. Ban đầu, ông muốn để cơ thể tự khỏi nhưng nhiều ngày vẫn thấy mệt mỏi đành mua thuốc uống. Sau khi uống thuốc, tình trạng của ông có vẻ thuyên giảm. Tuy nhiên, chỉ 2 ngày sau, cơ thể ông bắt đầu có những biểu hiện bất thường đáng sợ.
Đôi chân ông sưng vù, vùng da bàn chân căng bóng đến mức không thể xỏ vừa giày. Kèm theo đó, lượng nước tiểu giảm đi nhanh chóng. Khi được gia đình đưa từ Hoàng Cương đến Vũ Hán để cấp cứu, nồng độ creatinine huyết thanh của ông đã vọt lên mức 430 µmol/L, cao gấp nhiều lần mức bình thường. Các bác sĩ kết luận ông bị suy thận cấp nghiêm trọng và phải chuyển ngay vào khoa thận học trong tình trạng nguy kịch.
Cơ chế virus cảm lạnh "tấn công" và đánh gục hệ thống lọc của thận
Tiến sĩ Zou Rong, Giám đốc Khoa Thận học tại Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại tỉnh Hồ Bắc (Trung Quốc) là người trực tiếp điều trị cho ông Xiong. Sau khi thoát khỏi cơn nguy kịch, các chỉ số sinh tồn dần ổn định lại, ông Xiong ngỡ ngàng klhi nghe người nhà thông báo mình vừa "thập tử nhất nhất" vì suy thận. Ông bật cười, những nếp nhăn trên trán đổ xô lại: "Suy thận thì liên quan gì đến cảm lạnh chứ? Không lẽ ai bị cảm lạnh cũng sẽ bị suy thận hay sao?".
Tiến sĩ Zou biết chuyện liền một lần nữa đến giải thích rõ về cơ chế này cho ông Xiong, trước đó đã phân tích cho người nhà bệnh nhân hiểu. Thông thường, phạm vi creatinine huyết thanh an toàn chỉ dao động từ 44 đến 133 µmol/L. Khi chỉ số này vượt ngưỡng, đồng nghĩa với việc thận đã bị tổn thương. Qua kết quả sinh thiết thận, các bác sĩ phát hiện ông Xiong bị hoại tử ống thận cấp tính.
Nguyên nhân trực tiếp là do sau khi nhiễm virus cảm lạnh, hệ miễn dịch phản ứng quá mức hoặc virus gây nhiễm trùng hệ thống, dẫn đến tình trạng suy giảm chức năng thận đột ngột. Cộng thêm người bệnh tự ý uống các loại thuốc cảm chứa thành phần giảm đau, hạ sốt liều cao khi thận đang yếu cũng vô tình bồi thêm một "cú đấm" hóa học, khiến tình trạng suy thận diễn tiến nhanh và nặng nề hơn. Nếu không được cấp cứu kịp thời bằng các phương pháp điều trị nhắm mục tiêu, bệnh nhân có thể phải đối mặt với việc lọc máu suốt đời hoặc tử vong do biến chứng.
Tiến sĩ Zou nhấn mạnh rằng, dù nhiều bệnh thận có triệu chứng lâm sàng tương đồng như phù nề, giảm nước tiểu hay tiểu ra máu, nhưng bản chất bệnh lý lại khác nhau hoàn toàn. Để đưa ra phác đồ chính xác, bác sĩ đã phối hợp cùng nhóm đa chuyên khoa thực hiện sinh thiết thận qua da cho ông Xiong. Đây được coi là "tiêu chuẩn vàng" giúp phân loại chính xác bệnh nhân cần điều trị bằng hormone hay chỉ cần điều trị triệu chứng. Chính việc chẩn đoán đúng loại tổn thương đã giúp ông Xiong phục hồi thần kỳ và được xuất viện sau thời gian điều trị tích cực.
Những dấu hiệu cảnh báo thận đang gặp nguy hiểm
Theo Tiến sĩ Zou, rất nhiều bệnh nhân suy thận nặng có tiền sử vừa trải qua một đợt cảm lạnh hoặc tiêu chảy nhưng chọn cách tự chịu đựng tại nhà. Để bảo vệ đôi mắt và sức khỏe toàn diện của hệ tiết niệu, bạn cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu sau:
- Màu sắc nước tiểu thay đổi bất thường (như màu nước trà đậm hoặc có máu).
- Lượng nước tiểu ít đi rõ rệt hoặc vô niệu trong nhiều giờ.
- Cơ thể có dấu hiệu phù nề, đặc biệt là ở vùng mặt, mắt cá chân và bàn chân.
- Cảm giác đau âm ỉ hoặc dữ dội ở vùng thắt lưng dưới.
- Cơ thể mệt mỏi quá mức, chán ăn, buồn nôn sau một đợt nhiễm khuẩn đường hô hấp.
Qua câu chuyện của ông Xiong, Tiến sĩ Zou cảnh báo rằng ngay cả những bệnh nhẹ như cảm lạnh cũng cần được điều trị bài bản và có sự hỗ trợ của chuyên viên y tế. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc giảm đau, hạ sốt không rõ nguồn gốc vì chúng có thể gây độc cho thận.
Đặc biệt, những người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận hoặc đã từng có tổn thương thận trước đó cần phải thăm khám ngay khi có triệu chứng ốm đau. Việc kiểm tra định kỳ cũng góp phần quan trọng trong việc phát hiện sớm các bất thường, tránh để rơi vào tình trạng hoại tử ống thận không thể phục hồi. Một lối sống lành mạnh, uống đủ nước và không chủ quan trước các đợt cảm lạnh chính là chìa khóa để bảo vệ "bộ lọc" quý giá của cơ thể.
Nguồn và ảnh: CCTV, The Paper, Sohu
Ngọc Ái
