Do công việc nặng, bệnh nhân bị mất nhiều nước qua mồ hôi. Tuy nhiên, người bệnh chỉ uống nước theo thói quen đợi đến khi khát mới uống. Kết quả xét nghiệm tại bệnh viện cho thấy creatinin máu của bệnh nhân tăng lên 565 µmol/L, trong khi mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) chỉ còn 9 mL/phút/1,73 m². Bệnh nhân được xác định bị tổn thương thận cấp trước thận (pre-renal AKI) do thiếu dịch nghiêm trọng.
Người bệnh được bù dịch và kiểm soát điện giải kịp thời. Chỉ sau một ngày, creatinin giảm còn 259 µmol/L, eGFR tăng lên 23 mL/phút/1,73 m². Sau hai ngày, creatinin tiếp tục giảm còn 178 µmol/L, eGFR tăng lên 36 mL/phút/1,73 m².
Chức năng thận cải thiện rõ rệt giúp người bệnh tránh được nguy cơ phải lọc máu cấp cứu.
ThS.BS Công Minh, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, thận nhận khoảng 20-25% lượng máu từ tim. Khi cơ thể mất nhiều nước do nắng nóng nhưng không được bù đủ, thể tích máu tuần hoàn giảm, kéo theo lượng máu đến thận giảm. Khi đó, khả năng lọc của thận cũng suy giảm.
Nếu tình trạng thiếu máu nuôi thận kéo dài, tổn thương chức năng ban đầu có thể tiến triển thành tổn thương thực thể tại các ống thận, khiến quá trình hồi phục trở nên khó khăn hơn.
Theo bác sĩ Công Minh, khi phải làm việc hoặc vận động trong môi trường nóng, không nên chờ đến lúc khát mới uống nước. Thay vào đó, cần chủ động bổ sung từng lượng nhỏ, thường xuyên trong ngày và điều chỉnh lượng dịch phù hợp với mức độ mất nước.
Với người lao động nặng, ra nhiều mồ hôi, việc bổ sung điện giải cũng cần được lưu ý. Có thể sử dụng Oresol pha đúng hướng dẫn trên bao bì, nước khoáng hoặc các loại đồ uống phù hợp để bù nước và điện giải. Tuy nhiên, không nên uống quá nhiều nước lọc trong thời gian ngắn bởi điều này có thể làm rối loạn cân bằng điện giải.
Bên cạnh đó, nên hạn chế rượu bia và các loại đồ uống không phù hợp khi cơ thể đang mất nước.
Màu sắc nước tiểu cũng có thể là một dấu hiệu tham khảo. Nước tiểu vàng nhạt thường cho thấy cơ thể đang được cung cấp đủ nước, trong khi nước tiểu vàng sẫm, cô đặc có thể là dấu hiệu cần chú ý đến tình trạng thiếu dịch.
Khi xuất hiện các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, chuột rút hoặc mệt lả trong lúc làm việc dưới trời nóng, cần ngừng lao động, di chuyển đến nơi thoáng mát, làm mát cơ thể và bổ sung nước phù hợp. Nếu triệu chứng nặng hoặc không cải thiện, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Không phải ai cũng nên uống thật nhiều nước
Các bác sĩ đặc biệt lưu ý người bệnh suy tim, suy thận mạn hoặc đang chạy thận nhân tạo không nên tự áp dụng khuyến cáo uống thật nhiều nước khi trời nóng.
Ở những người này, khả năng đào thải nước bị hạn chế. Uống quá mức có thể gây quá tải tuần hoàn, phù phổi, tăng huyết áp hoặc làm nặng thêm tình trạng suy tim.
Nhóm người bệnh này cần tuân thủ lượng dịch đưa vào và thải ra theo chỉ định của bác sĩ. Khi phải ra ngoài trời nóng, nên ưu tiên các biện pháp làm mát như mặc quần áo thoáng, hạn chế hoạt động ngoài trời vào thời điểm nắng nóng gay gắt và không tự ý tăng lượng nước uống.
Chủ động bổ sung nước, nhận biết sớm các dấu hiệu mất nước và đặc biệt lưu ý những người có bệnh lý nền là những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng để bảo vệ thận trong mùa nắng nóng.
Ngọc Minh
