Ông Chu (Quảng Đông, Trung Quốc) ngoài 50 tuổi. Từng là một đầu bếp nhưng càng có tuổi người nhà càng phải hoảng hốt vì cách nêm nếm gia vị và khẩu vị của ông. Đến khi ông phát hiện suy thận nhờ khám phù nề chân, họ mới hiểu được kiểu nêm nếm đó không chỉ kỳ lạ mà còn tàn phá sức khỏe vô cùng.
Vợ ông Chu kể lại, từ sau khi nghỉ hưu chồng mình rất ít khi vào bếp ở nhà. Phần vì sở trường của ông là các món Châu Âu không phù hợp với gia đình thường ngày, phần vì không hiểu sao càng ngày ông nấu ăn càng mặn. Thậm chí, ngay cả khi cà nhà chấp nhận ăn mặn hơn bình thường để chiều theo khẩu vị ông Chu thì ông vẫn thấy nhạt. Bữa nào ông tự mang theo một hũ muối, tự thêm vào bát mình đến khi hài lòng thì thôi.
Người nhà nhắc nhở ông ăn như vậy vừa không ngon vừa không tốt nhưng ông không nghe. Phải đến khi cơ thể ông có dấu hiệu sưng phù, mệt mỏi kéo dài, nhất là mí mắt vài mắt cá chân sưng đau kỳ lạ mỗi chiều tối mới chịu đi khám. Tuy nhiên, ông khám phù chân thì lại phát hiện mắc suy thận và cao huyết áp. Tất cả là tại ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh.
Ăn thừa muối "tàn phá" thận như thế nào?
Bác sĩ cho biết, trường hợp của ông Chu là điển hình của những người đang vô tình nuôi dưỡng những "sát thủ" thầm lặng trong lối sống hàng ngày. Một nghiên cứu quy mô lớn tại Bệnh viện Đại học Y khoa Liên hợp Bắc Kinh (Trung Quốc) đã chỉ ra rằng, hơn 90% bệnh nhân suy thận mãn tính có chung 7 thói quen gây hại và ông Chu mắc phải ít nhất 4 thói quen cực kỳ nguy hiểm:
1. Ăn thừa muối
Khi điều tra lối sống để phục vụ công tác khám chữa bệnh, bác sĩ chuyên khoa thận học đã phải thốt lên sửng sốt trước kiểu ăn muối của ông Chu: "Ai lại nêm gia vị như thế, không chỉ thận mà tim và nhiều cơ quan khác đều không chịu nổi".
Theo bác sĩ, thận có nhiệm vụ điều chỉnh cân bằng natri và nước trong cơ thể. Khi ông Chu liên tục ăn mặn, thận phải làm việc quá tải để đào thải lượng muối dư thừa. Lâu dài, điều này dẫn đến tăng huyết áp cầu thận, làm tăng gánh nặng lọc, gây tổn thương cấu trúc thận và đẩy nhanh tốc độ suy thận. Lượng muối được WHO khuyến cáo là 5g/ngày nhưng ông Chu ăn nhiều gấp 3 lần trở lên.
2. Lười uống nước
Lười uống nước làm nước tiểu bị cô đặc, khiến nồng độ độc tố và chất thải tăng cao, gây áp lực thẩm thấu lớn lên các tế bào ống thận. Sự quá tải và tích tụ chất độc này, cùng nguy cơ hình thành sỏi thận, sẽ dẫn đến tổn thương mạn tính và suy giảm dần chức năng lọc của thận theo thời gian. Càng nguy hiểm hơn khi đã ăn thừa muối còn lười uống nước.
3. Thức khuya
Thức khuya thường xuyên gây rối loạn nhịp sinh học và hormone, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng thận và cản trở quá trình tự phục hồi của tế bào thận diễn ra trong đêm. Thiếu thời gian nghỉ ngơi này khiến thận liên tục hoạt động trong trạng thái căng thẳng, tích lũy tổn thương mạn tính và dần suy giảm chức năng.
4. Ăn quá nhiều thịt
Thận có khả năng chuyển hóa protein giới hạn:Thận phải lọc các sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa protein. Việc tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và bột giàu protein trong thời gian dài sẽ tạo ra gánh nặng lọc lớn, tương tự như việc bắt một chiếc máy phải hoạt động với công suất tối đa liên tục, từ đó đẩy nhanh quá trình lão hóa và suy giảm chức năng thận.
Ngoài 4 điều trên, bác sĩ điều trị của ông Chu cũng nhắc nhở các loạt thói quen hại thận khác như: lạm dụng thuốc, uống nhiều bia rượu, hút thuốc lá, nhịn tiểu... Bà cũng nhấn mạnh, ăn thừa muối cũng là nguyên nhân cgisnh gây cao huyết áp. Trong khi mối quan hệ giữa suy thận và cao huyết áp là một vòng xoắn bệnh lý phức tạp, trong đó hai bệnh này vừa là nguyên nhân vừa là hậu quả của nhau. Đặc biệt, thói quen ăn mặn chính là tác nhân đẩy nhanh cả hai quá trình này.
6 dấu hiệu suy thận cần chú ý
- Phù nề (Đặc biệt ở chi dưới và mí mắt): Đây là dấu hiệu cổ điển khi thận không còn khả năng đào thải nước dư thừa.
- Mệt mỏi dai dẳng, giảm khả năng tập trung: Độc tố và chất thải tích tụ trong cơ thể do thận suy yếu có thể ảnh hưởng đến chức năng não.
- Thay đổi về lượng nước tiểu và màu sắc: Đi tiểu đêm nhiều, nước tiểu có bọt (dấu hiệu protein niệu), hoặc nước tiểu sẫm màu.
- Chán ăn, buồn nôn: Rối loạn tiêu hóa và tích tụ độc tố có thể gây chán ăn và buồn nôn.
- Ngứa da dai dẳng: Rối loạn chuyển hóa canxi và phốt pho do thận suy giảm chức năng có thể gây kích ứng, ngứa da.
- Huyết áp thay đổi thất thường: Thận đóng vai trò quan trọng trong điều hòa huyết áp. Khi thận có vấn đề, huyết áp thường tăng cao đột ngột, đặc biệt là vào ban đêm.
Nguồn và ảnh: Aboluowang, QQ
Ngọc Ái
