Văn phòng Ủy ban Bảo vệ Người tiêu dùng Thái Lan ghi nhận tổng cộng 1.348 vụ khiếu nại liên quan tới xe điện trong giai đoạn 2024 tới 2026, gồm 556 vụ gửi trực tiếp tới cơ quan này và 792 vụ gửi tới Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan.
Trong bảng phân loại, nhóm khiếu nại về lỗi xe chiếm 47,3%, tức gần một nửa. Nhóm không được hoàn tiền đặt cọc chiếm 18,2%, nhóm khiếu nại vì hãng hạ giá sau khi khách đã mua chiếm 14,7%, nhóm khuyến mại không được thực hiện chiếm 13,1%, còn nhóm tai nạn và chậm sửa chữa chiếm 2,9%.
Một cách phân loại thứ hai chia theo giai đoạn phát sinh vấn đề, và kết quả cho thấy 52% số vụ rơi vào khâu dịch vụ sau bán hàng. Khâu mua bán chiếm 33%, còn khâu giao xe chiếm 15%.
Điều mà chủ xe Thái Lan lo nhất không phải bản thân chiếc xe. Có 41,5% người khiếu nại nêu nỗi lo trung tâm dịch vụ đóng cửa, 20,7% nói về hư hỏng thiết bị, còn 11,9% nói về việc thiếu phụ tùng thay thế. Tổng mức bồi thường mà cơ quan này ghi nhận qua các vụ việc dân sự đạt 103,1 triệu baht, tương đương khoảng 82,5 tỷ đồng theo tỷ giá khoảng 800 đồng mỗi baht.
Bộ trưởng Văn phòng Thủ tướng Thái Lan Supamas Isarabhakdi xếp toàn bộ hồ sơ này thành ba vấn đề, gồm xe hỏng hóc, khách bị bỏ rơi khi hãng đóng cửa, và giá xe lao dốc sau khi khách đã mua.
Những lỗi nằm sau con số
Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan từng công bố một lát cắt chi tiết hơn với hơn 300 hồ sơ. Nhóm lớn nhất liên quan tới dịch vụ sau bán hàng và phụ tùng, trong đó có 74 hồ sơ đang chờ phụ tùng thay thế, kèm các trường hợp bộ sạc trên xe hỏng và chủ xe không truy cập được dữ liệu của chính chiếc xe mình.
Nhóm thứ hai nằm ở thiết bị sạc tại nhà. Có những trường hợp trạm sạc treo tường được giao thiếu linh kiện, hoặc hệ thống điện trong nhà không tương thích, khiến chủ xe phải chi thêm hàng chục nghìn baht để hoàn thiện.
Riêng hồ sơ của một thương hiệu điện Trung Quốc đã ngừng hoạt động tại Thái Lan, tổ chức này ghi nhận 233 trường hợp thiếu phụ tùng hoặc trung tâm dịch vụ đóng cửa, 26 trường hợp chưa nhận được biển số trắng, và 33 trường hợp đã có biển trắng nhưng chưa được hoàn khoản đặt cọc biển đỏ. Trong nhóm hồ sơ này còn có trường hợp bộ pin hỏng chỉ 12 ngày sau khi nhận xe.
Ông Itthiporn Uanvongsa, Phó Tổng thư ký Hội đồng Người tiêu dùng Thái Lan, đề xuất thiết lập chuẩn về chất lượng và dịch vụ sau bán hàng ngay từ khâu xét duyệt trợ cấp, thay vì xử lý hậu quả sau khi xe đã lăn bánh.
Vụ cháy pin và mắt xích ít người để ý
Tháng 5/2026, thị trường Thái Lan có thêm một hồ sơ thuộc nhóm lỗi nghiêm trọng nhất. Mẫu Volvo EX30 bị triệu hồi 1.668 xe tại Thái Lan và hơn 40.000 xe trên toàn cầu, do bộ pin cao áp có nguy cơ quá nhiệt.
Chi tiết đáng chú ý nằm ở nguồn gốc khiếm khuyết. Lỗi được xác định thuộc về các mô-đun pin do liên doanh Sơn Đông Geely Sunwoda cung cấp, tức một thương hiệu châu Âu thuộc sở hữu của tập đoàn Trung Quốc, dùng pin sản xuất tại Trung Quốc, và phần hỏng nằm đúng ở bộ pin đó. Khoảng 23,4% số xe EX30 bán ra trong hai năm gần đây nằm trong diện ảnh hưởng.
Phương án tạm thời mà hãng đưa ra là khuyến cáo chỉ sạc tới 70% dung lượng trong khi chờ lịch thay mô-đun. Ngày 15/5/2026, một vụ cháy tiếp theo xảy ra trên chiếc xe được sạc vượt ngưỡng đó, khiến 45 chủ xe gửi khiếu nại lên Văn phòng Ủy ban Bảo vệ Người tiêu dùng. Cơ quan này triệu tập hãng vào ngày 21/5, yêu cầu kiểm định sản phẩm trong vòng 30 ngày, và mẫu xe bị dừng bán tại Thái Lan.
Thái Lan mất khoảng ba năm kể từ khi xe điện Trung Quốc bùng nổ để tích đủ 1.348 hồ sơ khiếu nại. Việt Nam đang ở đoạn đầu của chính đường cong đó, khi 4 tháng đầu năm 2026 nhập 23.723 xe nguyên chiếc có xuất xứ Trung Quốc, tăng 68,61% so với cùng kỳ.
Điểm khác biệt nằm ở hệ thống ghi nhận. Thái Lan có hai đầu mối tiếp nhận song song, một của nhà nước và một của tổ chức người tiêu dùng, nên mới bóc tách được tỷ lệ 47,3% cho nhóm lỗi xe và 41,5% cho nỗi lo trung tâm đóng cửa. Việt Nam chưa có bộ số tương đương công bố công khai, nên phần lớn vụ việc dừng lại ở từng chủ xe và từng đại lý.
Bộ hồ sơ Thái Lan cho thấy hai nhóm rủi ro lớn nhất không phải lỗi chế tạo mà là mạng lưới dịch vụ co lại và phụ tùng không về kịp, và đó là hai thứ chỉ lộ ra sau khi hết bảo hành. Với lứa xe Trung Quốc bán tại Việt Nam từ năm 2023 tới nay, mốc đó rơi vào khoảng 2028 tới 2030. Người mua trong giai đoạn này có thể tự thu hẹp rủi ro bằng cách hỏi rõ số điểm dịch vụ trong bán kính 100 km và thời gian cam kết cung ứng phụ tùng, rồi yêu cầu ghi hai nội dung đó vào hợp đồng.
PV
