Chúng ta thường nghĩ việc có sinh con hay không là quyết định phụ thuộc hoàn toàn vào mong muốn cá nhân của từng cặp vợ chồng. Có người mới cưới, còn muốn tận hưởng khoảng thời gian “trăng mật trong hôn nhân” nên chưa vội cho mình thăng chức, có người lại chỉ muốn sinh 1 con hoặc thậm chí là không,... Đương nhiên đó là lựa chọn của từng người, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ chẳng bị tác động bởi những yếu tố ngoại cảnh.
Chưa sinh con đôi khi không phải vì không muốn, cũng không hẳn vì lý do sức khỏe, mà lại là: Tiền bạc, công việc chưa như ý.
Eom Jeong-hye và Kim Seung-hun, cặp vợ chồng 36 tuổi người Hàn Quốc là một trong số những trường hợp như vậy.
Thuê được nhà giá rẻ, được tan làm đúng giờ mới dám sinh con
Mặc dù kết hôn từ năm 28 tuổi, nhưng đến năm ngoái, Jeong-hye và Seung-hun mới chào đón em bé đầu lòng, chính thức lên chức “phụ huynh” ở tuổi 35. Đáng nói, quyết định này của họ không đến từ một sự thay đổi cảm xúc nhất thời, mà là kết quả của việc cuộc sống dần ổn định hơn, từ chỗ ở cho đến công việc.
Trong khoảng 7 năm đầu kết hôn, Jeong-hye gần như từ bỏ ý định làm mẹ. Trong suy nghĩ của cô khi ấy, việc sinh con và nuôi con là điều không thể với 2 vợ chồng.
Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ, Jeong-hye mới bắt đầu bước vào thị trường lao động, trong khi chồng làm nghề tự do với thu nhập không ổn định. Tài chính eo hẹp khiến họ luôn phải tính toán từng khoản chi, và việc nuôi 1 đứa trẻ khi ấy dường như là điều vượt quá khả năng.
Bước ngoặt chỉ đến khi cả hai bước sang tuổi 30 và giải quyết được bài toán nhà ở. Cặp vợ chồng may mắn trúng suất thuê căn hộ giá rẻ dài hạn, thuộc chương trình nhà ở dành cho các cặp vợ chồng mới cưới của Chính phủ Hàn Quốc. Đến năm 2024, họ chuyển vào căn hộ mới thuê và cuộc sống dần thay đổi.
Jeong-hye cho biết cô vẫn còn ám ảnh quãng thời gian liên tục phải chuyển từ căn nhà thuê này sang căn nhà thuê khác. Mỗi khi hợp đồng sắp hết hạn, 2 vợ chồng lại thấp thỏm không biết gia đình sẽ chuyển đi đâu tiếp theo, hoặc nếu thuê tiếp thì có bị tăng giá hay không. Chính trạng thái bấp bênh đó khiến họ càng không dám sinh con.
"Từ khi chuyển đến đây, mỗi ngày nhìn thấy những cặp vợ chồng tuổi đưa con đi học hoặc cùng chơi với con ở khuôn viên chung, chúng tôi mới bắt đầu nghĩ đã đến lúc mình nên có con”, Seung-hun nói.
"Khi thực sự nghiêm túc suy nghĩ, tôi nhận ra giữa rất nhiều lựa chọn có thể khiến cuộc sống bước sang một giai đoạn mới, sinh con có vẻ là điều tuyệt vời nhất”, Jeong-hye chia sẻ.
Dẫu vậy, cũng phải mất tới gần 2 năm chuẩn bị tâm lý và cả tài chính, vợ chồng Jeong-hye mới đón con đầu lòng. Ở thời điểm hiện tại, khi em bé sắp lên 2, cặp vợ chồng 36 tuổi này cho biết họ không hề vỡ mộng sau khi có con, ngược lại, em bé khiến cuộc sống của 2 người trưởng thành và có động lực hơn nhiều.
Hwang - Người mẹ 33 tuổi cũng có câu chuyện tương tự như vợ chồng Jeong-hye. Tuy nhiên lý do khiến cô dám sinh con lại không phải chuyện nhà cửa, mà là chỉ đơn giản là việc được… tan làm đúng giờ. Hwang cho biết khi còn làm ở công ty cũ, việc tăng ca diễn ra thường xuyên, công việc luôn được đặt lên trên hết nên chuyện kết hôn hay sinh con chưa bao giờ nằm trong danh sách ưu tiên của cô.
Mọi thứ thay chỉ đổi Hwang chuyển việc và được tan làm đúng giờ, công ty cũng tạo điều kiện cho nhân viên đang nuôi con nhỏ.
"Tôi có thể tan làm đúng giờ. Xung quanh tôi cũng là những đồng nghiệp đã có hai con, nhờ vậy tôi mới thật sự có không gian để nghĩ đến chuyện lập gia đình và sinh con" - Hwang nói và cho biết em bé đầu lòng chào đời vào gần cuối năm 2025.
Còn với Lee - Nữ nhân viên văn phòng 30 tuổi, người vừa sinh con vào tháng 3 năm nay, cho biết: Một trong những yếu tố giúp cô tự tin với quyết định có con là công ty cho phép nhân viên làm việc tại nhà.
Sau khi kết hôn vào năm 2024, Lee bắt đầu làm cho 1 công ty start-up công nghệ và điều tuyệt vời là công ty không bắt buộc nhân sự phải đến công ty làm việc. Điều này giúp Lee giải quyết được nhiều nỗi lo, từ thời gian đi lại giữa nhà và công ty cho tới cả kế hoạch chăm sóc bản thân trong thai kỳ cũng như thời gian mới sinh.
"Khi công ty cho phép làm việc tại nhà, tôi mới có đủ tự tin để mang thai” - Lee nói.
Câu chuyện của những gia đình như Lee, Hwang hay Jeong-hye phản ánh phần nào sự thay đổi trong dự định sinh con của các cặp vợ chồng trẻ ở Hàn Quốc.
Môi trường làm việc là yếu tố quan trọng quyết định việc các cặp vợ chồng “có dám sinh con hay không”
Tờ JoongAng Daily đã thực hiện các cuộc phỏng vấn chuyên sâu với 10 phụ nữ đã kết hôn thuộc thế hệ "echo boom" - những người thuộc thế hệ nửa đầu 9x (1900-1995) và mới sinh con trong vòng hai năm gần đây.
Điểm chung của họ là trong giai đoạn tỷ lệ sinh giảm mạnh, hầu hết cả 10 người đều từng nghĩ việc sinh con đồng nghĩa với sự đánh đổi quá lớn. Tuy nhiên, thời gian gần đây, họ ngày càng chứng kiến nhiều người xung quanh quyết định có con khi những điều kiện nhất định được đáp ứng, thậm chí bắt đầu xem việc sinh con mang lại nhiều giá trị hơn trước.
Những yếu tố tác động lớn nhất đến quyết định này bao gồm sự ổn định tài chính, khả năng làm việc từ xa, sự chia sẻ trách nhiệm từ người bạn đời và môi trường làm việc không tạo áp lực hay kỳ thị đối với nhân viên mang thai hoặc nuôi con nhỏ.
Một số chuyên gia cho rằng các chính sách hỗ trợ của Chính phủ nhằm giải quyết tình trạng tỷ lệ sinh thấp cũng đang phát huy tác dụng. Trong đó có các chương trình hỗ trợ nhà ở, các khoản vay ưu đãi dành cho gia đình có trẻ sơ sinh và việc mở rộng chế độ nghỉ thai sản, nghỉ chăm con.
Theo thống kê hành chính về việc làm công bố ngày 28/1/2026, số người được hưởng các chương trình hỗ trợ cân bằng giữa công việc và gia đình đã đạt 339.530 người - lần đầu tiên vượt mốc 300.000.
Giáo sư Chung Soon-dool, thuộc Chuyên ngành Phúc lợi xã hội tại Đại học Nữ sinh Ewha (Hàn Quốc), nhận định tỷ lệ sinh sẽ tiếp tục tăng trong giai đoạn thế hệ "echo boom" bước vào độ tuổi sinh con.
Tuy vậy, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng còn quá sớm để xem đây là sự phục hồi mang tính bền vững.
Giáo sư kinh tế Lee Chul-hee của Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc) cho biết một phần nguyên nhân đến từ "hiệu ứng nền thấp", khi nhiều cặp đôi từng trì hoãn kết hôn và sinh con trong thời kỳ đại dịch Covid-19 nay mới thực hiện kế hoạch. Bên cạnh đó, quy mô dân số phụ nữ ở độ tuổi 30 hiện cũng lớn hơn trước.
Ông nhận định số trẻ sơ sinh có thể tiếp tục tăng trong một thời gian, nhưng nếu không có những thay đổi mang tính cấu trúc về việc làm, nhà ở và giáo dục thì rất khó để xu hướng này duy trì trong dài hạn.
Theo giáo sư Lee, những thay đổi thực chất còn cần tạo ra "hiệu ứng cộng đồng", tức khi ngày càng nhiều người nhìn thấy bạn bè, hàng xóm kết hôn và sinh con, họ cũng sẽ có thêm động lực đưa ra quyết định tương tự. Trong khi đó, giáo sư Chung cũng cảnh báo sau khi thế hệ "echo boom" kết thúc độ tuổi sinh nở, Hàn Quốc hoàn toàn có thể đối mặt với một "vách đá tỷ lệ sinh" mới nếu các chính sách khuyến khích tiếp tục không được duy trì và tăng cường.
(Nguồn: Korea JoongAng Daily)
Ngọc Linh
