Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, đơn vị từng tiếp nhận một nam doanh nhân 48 tuổi đến khám vì rối loạn cương kéo dài nhiều tháng trong giai đoạn cao điểm áp lực. Đáng chú ý, các thăm khám thực thể không phát hiện bất thường rõ ràng; chỉ số testosterone toàn phần đạt 16,8 nmol/L – vẫn nằm trong ngưỡng an toàn.
Khi xét nghiệm nội tiết không gợi ý tình trạng thiếu hụt hormone, bác sĩ chuyển hướng khai thác sâu hơn về lối sống và trạng thái tâm lý. Qua trao đổi, bệnh nhân có lối sống quen thuộc ở nhiều người thành đạt: làm việc kéo dài, ngủ ít, hiếm khi chia sẻ cảm xúc mệt mỏi và luôn duy trì hình ảnh “tôi kiểm soát được mọi thứ”.
Theo bác sĩ Duy, ở những trường hợp như vậy, rối loạn cương có thể mang tính chức năng (functional erectile dysfunction) – xuất phát từ stress mạn tính và lo âu hiệu suất, chứ không bắt nguồn từ thiếu hormone.
Ở nhiều doanh nhân, sự “mất lửa” không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ mà là hệ quả của cả một chuỗi: thiếu ngủ, căng thẳng kéo dài, nhịp sinh học đảo lộn, ăn uống thất thường, gia tăng rượu bia. Cơ thể con người không vận hành theo KPI. Khi bị ép chạy liên tục, não bộ ưu tiên chế độ “giải quyết vấn đề”, còn cơ thể chuyển sang trạng thái “sinh tồn”. Trong khi đó, đời sống tình dục lại cần điều ngược lại: sự thư giãn, cảm giác an toàn và kết nối cảm xúc. Vì thế, phòng the thường là nơi phát đi tín hiệu báo động sớm nhất khi cơ thể không còn đủ năng lượng hồi phục.
Một thực tế đáng lưu ý là nhiều nam giới thành đạt xem thiếu ngủ là điều bình thường, coi căng thẳng là một phần tất yếu của thành công. Họ chỉ thực sự lo lắng khi trục trặc chạm đến lòng tự ái. Càng cố “thể hiện phong độ”, họ càng dễ rơi vào vòng xoáy lo âu – thất bại – tự nghi ngờ.
Về mặt sinh lý, cương dương là một quá trình phối hợp tinh vi giữa hệ thần kinh, nội mô mạch máu và nội tiết. Khi cơ thể thư giãn, hệ phó giao cảm hoạt động thuận lợi, giúp mạch máu giãn nở và đáp ứng cương diễn ra ổn định. Ngược lại, khi stress kéo dài, hệ giao cảm chiếm ưu thế: tim đập nhanh, cơ bắp căng cứng, não bộ liên tục “quét rủi ro”. Ở trạng thái này, cơ thể khó chuyển sang chế độ tận hưởng.
Vì vậy, không hiếm trường hợp người bệnh vẫn có cương buổi sáng nhưng lại “trượt” trong tình huống thực tế, đặc biệt khi đi kèm lo âu hiệu suất. Điều này càng khiến họ hoang mang, tự đặt câu hỏi về “bản lĩnh” của chính mình.
Rượu bia cũng là yếu tố làm tình hình trầm trọng hơn. Nhiều người lầm tưởng rượu giúp “dễ vào mood”, nhưng thực tế rượu làm giấc ngủ kém chất lượng, tăng số lần thức giấc giữa đêm và khiến cơ thể hồi phục không trọn vẹn. Khi thiếu ngủ chồng lên thiếu ngủ, nền stress gia tăng, đáp ứng tình dục trở nên kém ổn định, sự tự tin cũng suy giảm theo.
Theo bác sĩ Duy, kiệt sức nghề nghiệp ở nam doanh nhân thường đến âm thầm: mệt mỏi kéo dài, dễ cáu gắt, giảm hứng thú với những điều từng mang lại niềm vui, nhưng vẫn cố giữ vai trò trụ cột. Khi chuyện phòng the gặp trục trặc, nỗi lo chạm đến vùng nhạy cảm: sợ bị đánh giá, sợ bạn đời thất vọng, sợ “mình không còn bản lĩnh”. Từ đó hình thành lo âu hiệu suất – càng sợ thất bại càng gồng mình, càng gồng lại càng khó đáp ứng, và mỗi lần không như ý lại củng cố thêm nỗi sợ.
Các chuyên gia nhấn mạnh, một lần “không đạt phong độ” trong giai đoạn quá tải chưa đủ để kết luận bệnh lý. Tuy nhiên, nếu tình trạng lặp lại nhiều lần, kéo dài trong vài tháng, làm suy giảm rõ rệt sự tự tin hoặc khiến người bệnh né tránh thân mật, việc thăm khám chuyên khoa nam học – tiết niệu là cần thiết.
Ngọc Minh
