Nhiều đại biểu bỏ ra ngoài
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bước lên bục phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 24/9 để bày tỏ quan điểm của ông về nhiều vấn đề, trong đó có chiến dịch tấn công Iran và hoạt động tại Dải Gaza.
Theo AP, ông Netanyahu đã xuất hiện trên sân khấu giữa hỗn hợp của tiếng hò reo lẫn tiếng la ó. Hàng loạt đại biểu đã bỏ ra ngoài, để lại nhiều chỗ ngồi trống trơn khi ông phát biểu. Chủ tịch Đại hội đồng Khalilur Rahman liên tục nói: "Đề nghị giữ trật tự trong hội trường".
Với giọng điệu ngày càng đanh thép, ông Netanyahu tuyên bố việc tấn công Iran "là một trong những quyết định dễ dàng nhất mà tôi từng phải đưa ra" và chỉ trích những đại biểu đã bỏ ra khỏi hội trường là những "kẻ hèn nhát đạo đức."
"Nếu còn bất kỳ kẻ hèn nhát đạo đức nào khác chưa rời khỏi hội trường, xin hãy làm điều đó ngay bây giờ", ông Netanyahu nói giữa lúc các đại biểu đang bỏ ra ngoài.
Bất đồng sâu sắc từ 2 bài phát biểu
Trong bài phát biểu, ông Netanyahu đã chĩa mũi nhọn vào những đối tượng mà Israel đã đụng độ về mặt quân sự: Iran, lực lượng Hezbollah ở Lebanon, Hamas ở Gaza và các lực lượng đồng minh của họ tại Yemen và Iraq.
Ngoài ra, ông cũng dành nhiều thời gian để chỉ trích Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan và các nhà lãnh đạo Tây Âu mà ông cho là "đã chọn cách khuất phục trước đám đông bài Do Thái".
Đáp lại những lời công kích của ông Netanyahu, ông Mamdani cáo buộc thủ tướng đã lợi dụng bài phát biểu tại Liên Hợp Quốc để "che đậy hành vi diệt chủng người Palestine".
Chỉ vài phút trước khi ông Netanyahu phát biểu, ông Mamdani đã công bố một đoạn video không lời kéo dài một phút ghi lại cảnh ông trồng cây ô liu tại dinh thự chính thức của thị trưởng Gracie Mansion và dùng bữa tại đó với các gia đình người Palestine đến từ Gaza.
"Mong hòa bình sẽ là tương lai của chúng ta," ông Mamdani viết trong một bài đăng trên mạng xã hội kèm theo video.
Ông Netanyahu phát biểu trước Đại hội đồng chỉ vài giờ sau khi nhà lãnh đạo Palestine Mahmoud Abbas đưa ra một bài phát biểu qua video được ghi hình từ trước, trong đó ông lên án các hành động của Israel ở Gaza và Bờ Tây là một âm mưu "độc ác" nhằm ép buộc người Palestine rời bỏ quê hương. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới kiềm chế Israel và "đảm bảo khả năng tồn tại của giải pháp hai nhà nước".
"Chúng tôi tìm kiếm một nhà nước Palestine dân chủ tôn trọng pháp quyền và nhân quyền, một nhà nước phi quân sự hóa sống trong an ninh và hòa bình bên cạnh nhà nước Israel", ông Abbas nói. "Điều đó là có thể".
Theo New York Times, hai bài phát biểu này đã làm nổi bật rõ nét những chia rẽ sâu sắc trong xung đột Israel - Palestine, cũng như sự cô lập ngày càng tăng của Israel trên trường quốc tế.
Ông Abbas, lãnh đạo Tổ chức Giải phóng Palestine và Chính quyền Phân minh Quốc gia Palestine, không trực tiếp xuất hiện vì đây là năm thứ hai liên tiếp chính quyền Trump từ chối cấp thị thực cho ông đi New York.
Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc các quan chức Palestine đang cố gắng "quốc tế hóa cuộc xung đột Israel - Palestine", bao gồm cả việc tìm cách đưa các vụ việc ra các tòa án quốc tế. Để đáp lại, 193 thành viên của Liên Hợp Quốc tuần trước đã bỏ phiếu cho phép ông Abbas gửi một bài phát biểu qua video.
Ông Netanyahu miêu tả những người định cư Israel tại Bờ Tây bị chiếm đóng, những người mà sự hiện diện của họ bị phần lớn thế giới coi là hành vi lấn chiếm bất hợp pháp đất đai vốn dành cho một nhà nước Palestine, chủ yếu là những người hàng xóm hòa bình và là nạn nhân của bạo lực từ phía Palestine. Ông cũng bác bỏ các cáo buộc cho rằng Israel đang tiến hành diệt chủng ở Gaza.
Hơn 70.000 người đã thiệt mạng và phần lớn vùng lãnh thổ này đã biến thành đống đổ nát sau các cuộc tấn công quân sự của Israel tại Gaza, dẫn đến các cáo buộc quốc tế, trong đó có một ủy ban của Liên Hợp Quốc, rằng Israel đang phạm tội diệt chủng.
Năm 2024, Tòa án Hình sự Quốc tế đã ban hành lệnh bắt giữ ông Netanyahu và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Israel Yoav Gallant, với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người và tội ác chiến tranh tại Gaza.
"Một trong những quyết định dễ dàng nhất"
Ông Netanyahu hiện đang phải đối mặt với một chiến dịch tái tranh cử khó khăn và tương lai chính trị của ông vẫn chưa chắc chắn. Các nhà phân tích cho biết bài phát biểu của ông tại Liên Hợp Quốc ít nhất một phần hướng tới khán giả ở quê nhà.
Trong bài phát biểu của mình, ông miêu tả cuộc tấn công mà ông và Tổng thống Trump phát động nhằm vào Iran cách đây 7 tháng bằng những ngôn từ khẩn thiết và nghiêm trọng nhất.
"Đó là một trong những quyết định dễ dàng nhất mà tôi từng phải đưa ra với tư cách là thủ tướng, bởi vì nếu chúng tôi không làm điều đó, tất cả chúng tôi đều đã chết".
"Israel và Mỹ đã hành động cùng nhau, không chỉ để tự bảo vệ mình, mà còn để cứu lấy nền văn minh", ông nói.
Ông Netanyahu thề rằng Israel sẽ tiếp tục chiến đấu chống lại Iran và các lực lượng dân quân đồng minh của nước này tại Trung Đông "bởi vì chúng tôi không còn sự lựa chọn nào khác".
Trước đó, trong bài phát biểu đầu tiên kể từ khi Mỹ và Israel phát động tấn công toàn diện nhằm vào Iran, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian liên tục thề rằng Tehran sẽ không bao giờ quỳ gối trước nước Mỹ.
Tuy nhiên, ông cân bằng giữa sự cứng rắn và thiện chí đàm phán khi tuyên bố: "Họ phải hiểu rằng chúng tôi sẵn sàng đối thoại, ngoại giao và đàm phán, nhưng phải loại bỏ ngôn ngữ của vũ lực".
Thi Anh (Theo AP, NYT, Guardian)
