2016 - Năm của những canh bạc lớn
Năm 2016 là thời điểm các hãng lớn buộc phải thử nghiệm những hướng đi mới. Thị trường smartphone cao cấp bắt đầu bão hòa, khác biệt cấu hình không còn đủ để thuyết phục người dùng nâng cấp. Các nhà sản xuất chuyển sang đặt cược vào thiết kế, camera và trải nghiệm dài hạn.
Và cũng từ đây, ranh giới giữa thành công và thất bại trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết.
Apple vẫn thắng lớn dù cắt giẳm tính năng quen thuộc
Với Apple, năm 2016 cho thấy rõ cách hãng này tạo ra thành công ngay cả khi sản phẩm gây tranh cãi. iPhone 7 và iPhone 7 Plus ra mắt trong bối cảnh nhiều người dùng cho rằng Apple đang thiếu đột phá về thiết kế, khi ngoại hình gần như không khác iPhone 6s. Quyết định loại bỏ cổng tai nghe 3.5mm ngay lập tức vấp phải phản ứng tiêu cực, bị xem là gây bất tiện và ép người dùng phải mua thêm phụ kiện.
Tuy nhiên, về mặt thị trường, iPhone 7 series vẫn bán rất tốt. iPhone 7 Plus đặc biệt thành công nhờ camera kép và chế độ chụp chân dung, mở ra xu hướng mà sau đó gần như toàn bộ ngành smartphone đều theo đuổi. Apple không thắng nhờ việc tạo ra chiếc điện thoại được khen ngợi nhiều nhất, mà thắng nhờ khả năng áp đặt tiêu chuẩn mới, biến những thay đổi gây tranh cãi thành điều bình thường chỉ sau một thời gian ngắn. Nhìn lại sau 10 năm, iPhone 7 không phải là thế hệ được nhớ đến vì sự đột phá, nhưng lại là minh chứng rõ ràng cho chiến lược quen thuộc của Apple: chấp nhận bị phản đối ban đầu, miễn là hướng đi đó phục vụ lợi ích dài hạn của hệ sinh thái và doanh số.
Samsung: Thành công rồi lại bê bối lớn nhất nhì lịch sử smartphone
Riêng với Samsung, năm 2016 là một nghịch lý hiếm thấy trong lịch sử smartphone. Ở một cực, Galaxy S7 và đặc biệt là S7 Edge được xem như đỉnh cao hoàn thiện của Samsung thời điểm đó. Thiết kế màn hình cong hai cạnh tạo dấu ấn rõ rệt, camera thiếu sáng vượt trội so với mặt bằng chung, pin và độ ổn định được cải thiện rõ ràng. Galaxy S7 Edge bán rất tốt, giúp Samsung phục hồi hình ảnh flagship Android cao cấp sau giai đoạn trước đó bị chê nhạt nhòa và củng cố vị thế dẫn đầu thị trường.
Nhưng cũng chính trong năm đó, Samsung phải đối mặt với cú khủng hoảng nghiêm trọng bậc nhất ngành di động mang tên Galaxy Note7. Ra mắt với kỳ vọng trở thành smartphone Android toàn diện nhất, Note7 sở hữu gần như mọi thứ tốt nhất lúc bấy giờ, từ thiết kế, màn hình cong, bút S Pen cho tới quét mống mắt. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn lên kệ, các sự cố pin liên tiếp xảy ra, buộc Samsung phải thu hồi toàn cầu. Nghiêm trọng hơn, ngay cả các máy đổi mới cũng tiếp tục gặp lỗi, khiến hãng phải khai tử hoàn toàn Note7, chấp nhận thiệt hại tài chính và uy tín ở mức chưa từng có. Note7 trở thành bài học đắt giá về rủi ro của việc chạy đua thiết kế mỏng và pin lớn trong thời gian ngắn. Sau cú sốc này, Samsung buộc phải siết chặt toàn bộ quy trình kiểm soát pin và an toàn phần cứng, tạo ra ảnh hưởng lâu dài không chỉ với riêng hãng mà với toàn bộ ngành smartphone những năm sau đó.
Pixel xuất hiện, Google chính thức bước vào cuộc chơi phần cứng
Cuối năm 2016, Google lần đầu tiên khai tử Nexus và giới thiệu Pixel, Pixel XL - như 1 phiên bản tái sinh của dòng sản phẩm này. Doanh số của thế hệ Pixel đầu tiên không lớn, nhưng ý nghĩa chiến lược thì rất rõ ràng.
Pixel đánh dấu tham vọng kiểm soát toàn bộ trải nghiệm phần cứng và phần mềm của Google, tương tự Apple. Camera với thuật toán HDR+ trở thành chuẩn mực mới, đặt nền móng cho danh tiếng “Pixel chụp đẹp” kéo dài nhiều năm sau. Nhìn lại, Pixel 2016 không phải sản phẩm thắng về doanh thu, mà thắng về hướng đi.
LG và Sony: từ thử nghiệm táo bạo đến dấu hiệu tụt dốc
Trái ngược với Pixel, năm 2016 lại là chứng cứ mới cho chuỗi sa sút của LG và Sony.
LG G5 mang đến thiết kế module hiếm có, cho phép tháo đáy máy gắn phụ kiện camera hoặc DAC âm thanh. Ý tưởng mới, nhưng trải nghiệm rườm rà, hệ sinh thái nghèo nàn và giá cao khiến người dùng quay lưng. Sau G5, LG nhanh chóng từ bỏ hướng đi này, và vài năm sau rút hẳn khỏi thị trường smartphone.
Sony Xperia XZ không thất bại nặng nề, nhưng cũng không đủ sức tạo đột phá. Thiết kế mới, camera tốt hơn, nhưng giá bán cao và phần mềm thiếu hấp dẫn khiến Sony ngày càng thu hẹp tầm ảnh hưởng. Xperia XZ phản ánh đúng thực trạng Sony Mobile lúc đó: công nghệ tốt, nhưng không còn kết nối được với số đông người dùng.
Nhìn lại sau 10 năm
Từ góc nhìn hiện tại, năm 2016 giống như một điểm giao thời. Apple và Samsung củng cố vị thế bằng hai chiến lược khác nhau. Google đặt viên gạch đầu tiên cho Pixel. LG thử nghiệm quá sớm và trả giá. Sony dần đánh mất vai trò trong phân khúc cao cấp.
Mười năm trôi qua, nhiều cái tên đã biến mất hoặc đổi hướng. Nhưng những quyết định trong năm 2016 vẫn để lại dấu ấn rõ ràng, cho thấy trong thế giới công nghệ, không phải ý tưởng mới nào cũng dẫn đến thành công, và không phải tranh cãi nào cũng đồng nghĩa với thất bại.
Phạm Hoàng
