Dưới đây là những bộ phận có chứa độc tố tự nhiên của cá.
Mật cá
Mỗi năm, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận nhiều ca ngộ độc mật cá. Đa phần nạn nhân tin rằng mật cá chép, cá trắm có thể "chữa đau nhức xương khớp, tăng thị lực" hoặc “bổ thận tráng dương”. Nhưng sau khi ăn mật cá, người bệnh phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch.
Chất độc trong mật cá là cyprinol, có ở mật, gan và tụy của cá nước ngọt. Sau khi ăn mật cá, nạn nhân có thể xuất hiện triệu chứng gộ độc chỉ sau vài phút, bao gồm: đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, mệt lả. Với trường hợp ngộ độc nặng, tiến triển nhanh, bệnh nhân có thể xuất hiện tình trạng viêm ống thận cấp, vô niệu, vàng da, vàng mắt, phù phổi, phù não.
Nhiều bệnh nhân phải lọc máu liên tục nhiều ngày vì độc tố ứ lại trong cơ thể. Có không ít trường hợp ăn mật cá đã tử vong do suy gan, suy thận nghiêm trọng.
Trứng cá sấu hỏa tiễn
Tại Việt Nam đã ghi nhân nhiều trường hợp ngộ độc khi ăn trứng cá sấu hỏa tiễn. Theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, trong trứng và phần xung quanh thịt trứng cá sấu hỏa tiễn có chứa chất độc tên Ichthyotoxin.
Đây là một chất gây độc trên hệ tiêu hóa, gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy, hệ thần kinh gây đau đầu, vã mồ hôi, chóng mặt, ù tai, co giật và các triệu chứng tim mạch như loạn nhịp tim, tụt huyết áp.
Chính vì thế, bác sĩ khuyến cáo người dân không ăn trứng cá sấu hỏa tiễn và các bộ phận xung quanh trứng cá sấu hỏa tiễn để tránh ngộ độc.
Trứng và nội tạng cá nóc
Theo thông tin của Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch mai, chất độc của cá nóc là tetrodotoxin, mạnh hơn độc tính của xyanua. Độc tố này không phải do cá nóc tự tạo ra mà do vi khuẩn pseudomonas tích tụ trong cơ thể cá. Tetrodotoxin tập trung nhiều ở buồng trứng, gan, tụy, ruột và một phần ở máu, da của cá nóc. Việc chế biến cá nóc không đúng cách có thể gây ngộ độc.
Khi bị ngộ độc độc tố có trong cá nóc, người bệnh có thể gặp tình trạng tê môi, chóng mặt, buồn nôn, liệt cơ, khó thở. Ngộ độc cá nóc tiến triển rất nhanh: 60–80% trường hợp tử vong trong vòng 4–6 giờ, do độc tố gây liệt cơ hô hấp. Hiện, y học chưa có thuốc giải độc đặc hiệu.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự chế biến hoặc ăn cá nóc dưới bất kỳ hình thức nào để đảm bảo an toàn sức khỏe.
Nội tạng một số loài cá biển
Một số loài cá như cá nhồng, cá hồng, cá tầm, cá cháo, cá cam, cá chình, cá mú, cá mó, cá vược, cá mập hay cá dọn vệ sinh sọc lam có nguy cơ gây ngộ độc ciguatera. Đây là dạng ngộ độc xảy ra khi ăn các loại cá sống ở rạn san hô đã tích lũy độc tố thần kinh ciguatoxin. Độc tố này bắt nguồn từ vi tảo Gambierdiscus toxicus, được cá nhỏ ăn phải rồi tích lũy dần qua chuỗi thức ăn “cá lớn nuốt cá bé”, khiến các loài cá lớn chứa lượng độc tố đủ gây ngộ độc cho người.
Trung tâm chống độc – Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo, ngộ độc có thể gây ra nhiều hậu quả nặng nề đối với sức khỏe. Vì vậy, người dân nên hạn chế ăn nội tạng cá hoặc các loài cá nguy cơ cao để đảm bảo an toàn sức khỏe.
Minh Khang
