Trong lịch sử ngành công nghiệp game, rất ít series có sức ảnh hưởng và tác động văn hóa lớn như Grand Theft Auto (GTA).
Bom tấn thế giới mở hiện đại này đã đứng ở đỉnh cao của làng game suốt nhiều thập kỷ, thiết lập chuẩn mực cho thể loại sandbox và đưa người chơi vào những thành phố đầy tội ác, xe cộ và bạo lực. Tuy nhiên, hành trình của GTA không hề thiếu đối thủ, khi nhiều nhà phát triển khác từng cố gắng giành ngôi vương bằng những cách tiếp cận khác nhau trong khám phá thành phố và hành động.
Một số tựa game tìm cách đổi mới bằng việc xây dựng vòng lặp gameplay hoàn toàn khác, trong khi nhiều sản phẩm khác cố gắng bắt chước trực tiếp GTA, hy vọng sẽ tỏa sáng.
MindsEye
Phát hành năm 2025, MindsEye đưa người chơi vào một thành phố công nghệ cao đầy tội ác và chủ đề giám sát, kết hợp gameplay bắn súng với kể chuyện điện ảnh.
Tuy nhiên, game thất bại phần lớn do bug và hiệu năng kém khi ra mắt, khiến nhiều người gần như không thể trải nghiệm. Dù sau đó đã có cải thiện, MindsEye vẫn không tạo được bước đột phá mới ngoài những gì GTA đã làm.
Sleeping Dogs
Đặt bối cảnh tại Hong Kong, Sleeping Dogs kết hợp chiến đấu võ thuật với khám phá thành phố, điều khiển Wei Shen, một cảnh sát trà trộn vào xã hội đen. Game tập trung vào đạo đức và quyết định, thay vì biến thành playground như GTA, với cốt truyện kịch tính và các màn đấu tay đôi được biên đạo công phu.
Mặc dù quy mô nhỏ hơn GTA, Sleeping Dogs vẫn là cột mốc trong storytelling của game thế giới mở.
Saints Row
Saints Row lấy cảm hứng từ GTA nhưng hướng tới hài hước quá mức, đưa người chơi vào thế giới hỗn loạn với nhiệm vụ điên rồ. Mặc dù không đạt độ ảnh hưởng văn hóa như GTA, trò chơi tạo ra bản sắc riêng, nhấn mạnh vào sự vui nhộn và hỗn loạn không biện minh.
Watch Dogs
Ra mắt năm 2014, Watch Dogs là nỗ lực của Ubisoft trong thể loại thế giới mở lấy thành phố làm trung tâm, kết hợp khả năng di chuyển linh hoạt với cơ chế hack công nghệ hiện đại. Người chơi sẽ thâm nhập tổ chức tội phạm, phá các âm mưu doanh nghiệp lớn bằng công nghệ cao và không thiếu những màn đấu súng căng thẳng.
Mặc dù trò chơi đạt thành công tương đối và có nhiều phần tiếp theo, nhưng thế giới sandbox vẫn chưa thể chạm tới cảm giác tự do mà GTA mang lại.
Mafia
Set trong thập niên 1930, Mafia tập trung vào drama tội phạm kinh điển, kể câu chuyện từ kẻ tội phạm thấp nhất leo lên đỉnh xã hội đen. Với phong cách hoài cổ, cốt truyện sâu sắc, Mafia được khen ngợi nhưng phạm vi không thể sánh với GTA.
Tuấn Hưng
