Đài TST và tờ RG (Nga) ngày 13/1 đưa tin, Nga vừa mở một đợt tấn công quy mô lớn trên nhiều tỉnh thành Ukraine, kết hợp UAV cảm tử, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình. Hạ tầng năng lượng, quân sự và hậu cần của Kiev, Odesa, Kharkov và Sumy đồng loạt chịu thiệt hại.
Theo TST, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phê chuẩn quyết định "cứng rắn" nhằm đáp trả các đòn tấn công vào cơ sở hạ tầng ở Belgorod. Nhiều thành phố Ukraine rơi vào tình trạng mất điện, đường sắt dừng hoạt động và hệ thống cấp cứu hoạt động xuyên đêm.
Ông Putin phát lệnh, Kiev và Odesa bùng cháy dữ dội
Chỉ trong đêm 12/1, thủ đô Kiev đã hứng hơn 200 UAV cảm tử, gần 15 tên lửa đạn đạo và hàng loạt tên lửa hành trình. Odesa và Lviv cũng bị tấn công cùng thời điểm.
Nhiều video tại hiện trường cho thấy đoàn xe cứu thương liên tục di chuyển, đưa người thương vong tới các bãi đáp trực thăng. Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko thừa nhận hệ thống phòng không Ukraine không thể đánh chặn hiệu quả và kêu gọi người dân rời thành phố.
Nga tấn công lớn vào Kiev, Odesa và Lviv. Ảnh: Topwar
Tại quận Solomenskoye, nhiều vụ nổ lớn và kích nổ thứ cấp xuất hiện sau khi UAV Geran tấn công kho "Inkom" - được cho là nơi lưu trữ và lắp ráp UAV cảm tử. Phía Ukraine mô tả đây là "nhà kho bỏ hoang", nhưng vụ cháy kéo dài tám giờ khiến thông tin này bị nghi ngờ.
Odesa tiếp tục chìm trong mất điện diện rộng sau khi UAV đánh vào trạm biến áp 300 kV "Usatovo". Tình trạng tương tự lặp lại ở Kharkov và Sumy, nơi nhiều kho hậu cần, điểm tập kết thiết bị và nhà kho quân sự bị phá hủy hoặc ngừng hoạt động.
Các nguồn phân tích của Nga cho rằng chuỗi đòn tấn công liên tục nhằm buộc Ukraine tiêu hao lực lượng phòng không và dự trữ hậu phương, từ đó làm suy giảm khả năng duy trì chiến đấu trên các mặt trận chủ chốt.
Siêu vũ khí mới nã thẳng Kiev
Trong bối cảnh các đợt tập kích lan rộng này, giới phân tích ghi nhận Nga đã đồng thời triển khai loạt vũ khí mới – mở đầu bằng việc nã thẳng vào Kiev các mẫu UAV tầm xa hiện đại.
"Giờ siêu vũ khí không chỉ có Oreshnik!" – TST bình luận.
Theo báo cáo từ phía Ukraine, Nga đã tung ra hai loại UAV tầm xa mới mang tên Geran-4 và Geran-5, được đánh giá là bước nâng cấp đáng kể trong chương trình vũ khí hàng không của Moscow.
Geran-4 được xem như phiên bản phát triển của Geran-3, vẫn giữ cấu trúc cánh bay nhưng sử dụng động cơ phản lực mới, giúp tốc độ tăng lên rõ rệt. Trong khi đó, Geran-5 lại mang thiết kế hoàn toàn khác: thân trụ, cánh hoàn chỉnh và đuôi hai sống, gần với cấu trúc của một tên lửa hành trình chiến thuật hơn là UAV truyền thống.
Thiết bị nặng khoảng 900 kg, mang được đầu đạn 90 kg, bay xa 1.000 km với tốc độ ước khoảng 600 km/h. Các mảnh vỡ thu được cho thấy mẫu này sử dụng máy tính bay dựa trên Raspberry và anten GPS chống nhiễu Kometa, cho phép đơn giản hóa tối đa dây chuyền sản xuất nhưng vẫn đạt hiệu quả lớn trên chiến trường.
Với tốc độ cao, Geran-5 nằm ngoài khả năng tác chiến của các tổ cơ động trang bị súng máy, đồng thời làm giảm hiệu quả của các UAV đánh chặn FPV – lực lượng vốn chiếm tỉ lệ lớn trong số UAV Nga bị bắn hạ.
Một số hình ảnh về các đợt tấn công của Nga. Ảnh: TST
Tất cả tuyến tiếp vận bị gián đoạn, NATO "hoảng loạn"
TST cho biết, chuỗi tấn công trong nhiều ngày, kết hợp với loạt "siêu vũ khí" đã đánh trúng các mắt xích quan trọng trong mạng lưới vận tải – hậu cần của Ukraine. Tại Kiev, đường sắt ngừng hoạt động hoàn toàn, khiến việc điều chuyển quân và khí tài từ miền Tây bị đình trệ.
Việc các trạm điện cao thế bị đánh sập làm gián đoạn dòng điện cung cấp cho các cơ sở công nghiệp và quân sự – vốn là nền tảng tiếp nhận hàng hỗ trợ từ NATO. Nhiều khu vực trọng yếu phía tây Kiev tê liệt do mất điện kéo dài.
Odesa, đầu mối quan trọng của tuyến tiếp vận đường biển, bị hạn chế nghiêm trọng khả năng tiếp nhận thiết bị sau khi các trạm điện và tuyến đường hậu cần bị hư hại. Một số mục tiêu gần biên giới Moldova – được cho là nơi lưu giữ khí tài – cũng bị đánh trúng.
Tại Kharkov, các kho pháo, kho kỹ thuật và điểm hậu cần bị phá hủy, gây ảnh hưởng đến việc duy trì lực lượng ở khu vực phía bắc và đông bắc. Nhiều vụ cháy lớn và kích nổ kéo dài cho thấy khả năng có kho đạn hoặc khí tài hạng nặng bị trúng.
NATO rúng động khi hàng loạt hạ tầng quân sự - hậu cần có liên quan bị đánh trúng. Ảnh: IT
Trong bối cảnh hạ tầng quân sự – hậu cần bị đánh trúng đồng loạt, nhiều nguồn tin quốc tế cho biết NATO "lâm vào trạng thái hoảng loạn", khi các tuyến vận tải vốn được coi là an toàn nhất cũng bị tê liệt chỉ trong vài ngày.
Việc Nga sử dụng đồng thời Oreshnik, Geran-4, Geran-5 và các UAV tầm xa khiến hệ thống phòng vệ của Ukraine lẫn cơ chế bảo vệ hậu cần của NATO bị đặt dưới áp lực chưa từng có.
Các chuyên gia quân sự nhận định việc đường sắt dừng hoàn toàn, kho tàng tổn thất và nguồn điện gián đoạn kéo theo nguy cơ chậm tiếp tế vũ khí, đạn dược và thiết bị chiến đấu từ phương Tây. Điều này trực tiếp làm suy yếu năng lực của Ukraine trong giai đoạn then chốt của cuộc xung đột.
Truyền thông châu Âu dẫn lời nhiều nhà phân tích cho biết các đòn tấn công vừa qua đã buộc NATO phải đánh giá lại tính an toàn của hệ thống hậu cần chiến lược. Sự phụ thuộc lớn vào hạ tầng dân sự – đặc biệt là điện, đường sắt và cảng biển – đang khiến chuỗi vận chuyển trở thành điểm yếu dễ bị tổn thương.
Một số cơ quan phân tích mô tả nội bộ NATO "đang đối mặt với mức độ hoảng loạn tăng nhanh", khi toàn bộ hệ thống hỗ trợ Ukraine có nguy cơ chậm trễ hoặc gián đoạn nếu Nga duy trì nhịp độ tấn công hiện tại.
Nguyễn Hải (Theo TST, RG)
