NỖI ÁM ẢNH CỦA “VUA VỀ NHÌ”
Có một thời gian rất dài, Thái Lan giống như “ngọn núi” mà bóng đá Việt Nam luôn nỗ lực để vượt qua, nhưng cố gắng mãi vẫn chưa thể làm được. Ấy là giai đoạn 1995-2005, chúng ta có tới 4 lần gặp Thái Lan ở trận đấu cuối cùng của một kỳ SEA Games và cả 4 lần đều nhận trái đắng.
SEA Games 1995, tuyển Việt Nam thua 0-4 trước Thái Lan. 4 năm sau, dưới thời HLV Alfred Riedl, chúng ta tiếp tục thất bại 0-2. Đến SEA Games 2003, U23 Việt Nam thua Thái Lan 1-2 trong trận chung kết trên sân Mỹ Đình. Hai năm sau, kịch bản cũ lặp lại với thất bại 0-3.
HLV Alfred Riedl chính là người nếm trải nhiều nhất những nỗi đau ấy, khi 3 lần đưa bóng đá Việt Nam vào chung kết SEA Games thì cũng là 3 lần nhận huy chương bạc vì thất bại trước Thái Lan. Cộng thêm những thất bại ở chung kết Tiger Cup 98 (dẫn Việt Nam thua Singapore), AFF Cup 2010 và 2016 (dẫn Indonesia thua Malaysia và Thái Lan), cố HLV Riedl được gắn cho biệt danh không mấy vui vẻ. Đó là “Vua về nhì” của bóng đá Đông Nam Á.
Với riêng bóng đá Việt Nam, những thất bại nối tiếp nhau tạo ra một thứ tâm lý rất khó gọi tên. Đó không đơn thuần là sự chênh lệch về chuyên môn. Nó còn là cảm giác e ngại được hình thành qua năm tháng: gặp Thái Lan là khó, gặp Thái Lan ở chung kết lại càng khó hơn.
MỌI THỨ DẦN ĐỔI THAY
Kể cả khi tuyển Việt Nam đánh bại Thái Lan để nâng cao chức vô địch AFF Cup 2008, đó vẫn chưa đủ để tạo nên sự thay đổi lớn về tương quan giữa hai nền bóng đá. Chiến thắng ấy được xem là khoảnh khắc bùng nổ để đời của bóng đá Việt Nam, còn những năm sau đó, mỗi lần gặp Thái Lan ở cấp độ ĐTQG và U23 đều hiếm khi có chiến thắng.
Giai đoạn 2009 - giữa năm 2017, ngoài trận hòa 1-1 tại vòng bảng SEA Games 2009, còn lại bóng đá Việt Nam đều thua Thái Lan ở các lần chạm trán tại SEA Games, AFF Cup hay vòng loại World Cup.
Mọi thứ bắt đầu có bước ngoặt vào cuối năm 2017 khi HLV Park Hang-seo giúp U23 Việt Nam thắng U23 Thái Lan 2-1 ở giải giao hữu ngay trên đất Thái Lan. Đáng nói hơn, chỉ vài tháng trước đó, chính bộ khung ấy đã “phơi áo” 0-3 trước người Thái để rồi bị loại ngay từ vòng bảng SEA Games 28. Nhưng rồi, mọi thứ dần đổi thay sau chiến thắng này.
HLV Park Hang-seo xuất hiện và tạo nên những điều đặc biệt. Rõ ràng chiến lược gia này không thể biến Thái Lan thành một đối thủ bình thường chỉ sau vài trận đấu. Nhưng ông giúp các cầu thủ Việt Nam hiểu rằng chúng ta hoàn toàn có thể chơi sòng phẳng với những đối thủ mạnh nhất Đông Nam Á.
Từ chỗ bước vào những cuộc đối đầu với tâm thế “cố gắng không thua”, các tuyển thủ Việt Nam bắt đầu bước vào sân với suy nghĩ “chúng ta có thể thắng”. Đó là thay đổi quan trọng nhất.
Thành công của HLV Park không chỉ nằm ở những danh hiệu hay những cột mốc lịch sử. Một trong những di sản lớn nhất ông để lại là sự tự tin cho bóng đá Việt Nam. Các cầu thủ không còn mặc định rằng Thái Lan ở một đẳng cấp khác. Họ không ngại tranh chấp, biết cách chịu đựng áp lực và quan trọng hơn, biết cách khiến đối thủ phải lo lắng.
Những thắng lợi trước Thái Lan ở các cấp độ ĐTQG và U23 tại vòng loại U23 châu Á 2020, King’s Cup 2019 rồi chung kết SEA Games 31 mang đến tâm thế hoàn toàn khác cho bóng đá Việt Nam trước đối thủ này. Và dù trong hai lần chạm trán tại AFF Cup 2021 và 2022, tuyển Việt Nam hòa 2, thua 2 trước tuyển Thái Lan, nhưng đó không còn là những trận đấu mà chúng ta bị lép vế như năm xưa nữa.
SỰ KẾT THỪA CỦA HLV KIM SANG-SIK
Sau thời HLV Park Hang-seo, HLV Kim Sang-sik tiếp tục kế thừa thứ tâm thế ấy. Và hai lần đọ sức ở chung kết AFF Cup 2024 cùng SEA Games 33 chính là minh chứng cho điều đó.
Đó đều không phải những trận đấu dễ dàng. Thái Lan vẫn là Thái Lan. Họ vẫn có kỹ thuật, kinh nghiệm, khả năng kiểm soát trận đấu và bản lĩnh của một nền bóng đá hàng đầu khu vực. Đội quân của HLV Kim Sang-sik không bước vào những trận chung kết ấy với suy nghĩ rằng mình chắc chắn sẽ thắng, nhưng sự tự tin để hướng tới chiến thắng thì chắc chắn có thừa.
Các cầu thủ Việt Nam chấp nhận chơi một trận đấu khó khăn, chấp nhận chịu sức ép, chấp nhận những thời điểm đối thủ lấn lướt và quan trọng nhất là vẫn giữ được sự bình tĩnh để tìm cách giải quyết trận đấu.
Kết quả, tuyển Việt Nam đánh bại Thái Lan ở chung kết AFF Cup 2024. Một năm sau, bóng đá Việt Nam tiếp tục vượt qua người Thái trong trận chung kết SEA Games 2025. Và càng bản lĩnh hơn khi những trận thắng diễn ra ngay tại sân Rajamangala, “chảo lửa” của người Thái.
Hai chiến thắng ấy có thể được nhìn dưới nhiều góc độ. Nhưng nếu đặt trong chiều dài lịch sử đối đầu Việt Nam - Thái Lan, chúng mang một ý nghĩa lớn hơn rất nhiều so với một chiếc cúp. Đó là sự xác nhận cho một sự thay đổi về tâm thế.
BÀI KIỂM TRA TIẾP THEO
Sau những thắng lợi ấy, trận chung kết AFF Cup 2026 sẽ là bài kiểm tra tiếp theo cho bản lĩnh của các tuyển thủ Việt Nam.
Lịch sử chắc chắn vẫn được nhắc lại. Những trận chung kết trong quá khứ, những thất bại của các thế hệ đàn anh, những năm tháng mà Thái Lan từng là đối thủ khiến bóng đá Việt Nam e ngại cũng sẽ được nhắc lại.
Nhưng lịch sử không còn là gánh nặng. Nó đã trở thành nền để thế hệ hiện tại nhìn vào và hiểu rằng mình đã đi xa đến đâu. Hai chiến thắng ở chung kết AFF Cup 2024 và SEA Games 2025 dưới thời Kim Sang-sik sẽ mang đến cho tuyển Việt Nam một thứ tài sản vô hình nhưng cực kỳ quý giá: niềm tin.
Đó là niềm tin rằng dù Thái Lan mạnh đến đâu, tuyển Việt Nam vẫn có thể thắng. Niềm tin rằng một trận chung kết không phải nơi để sợ hãi, mà là nơi bản lĩnh được thể hiện. Và niềm tin rằng những thất bại của quá khứ không quyết định kết quả của hiện tại.
Có thể tuyển Việt Nam sẽ không thắng Thái Lan ở mọi lần gặp nhau. Nhưng điều quan trọng hơn là chúng ta đã không còn nhìn Thái Lan bằng ánh mắt của một đội bóng từng bị ám ảnh.
Từ Riedl và những tấm huy chương bạc, từ những trận chung kết đầy cay đắng của quá khứ, đến thời HLV Park Hang-seo và rồi HLV Kim Sang-sik, bóng đá Việt Nam đã đi qua một hành trình rất dài để thay đổi chính mình. Cùng với sự sắc bén của các HLV, sự phát triển từ nền tảng đào tạo trẻ tốt, và cả sự xuất hiện của các cầu thủ Việt kiều, nhập tịch đã tạo nên những bước tiến đáng kể cho bóng đá nước nhà.
Và khi bước vào chung kết AFF Cup 2026, điều người hâm mộ chờ đợi không đơn thuần là một chiến thắng nữa trước Thái Lan. Đó là việc các cầu thủ Việt Nam tiếp tục bước ra sân với đúng tâm thế của những người đã biết cách vượt qua người Thái: không sợ hãi, không tự ti và tin rằng mình đủ khả năng trở thành nhà vô địch.
"Tôi rất vui vì chúng tôi đã tiến vào tới chung kết. Đây sẽ là một cơ hội để đội tuyển Việt Nam viết nên lịch sử mới, nên chúng tôi chắc chắn không muốn bỏ lỡ. Các cầu thủ chắc chắn có khao khát giành chức vô địch mãnh liệt hơn tôi, nên tôi tin rằng họ sẽ có một trận đấu tốt tại Thái Lan. Tuyển Việt Nam sẽ chiến đấu với lòng kiêu hãnh và khát khao vô địch", HLV Kim Sang-sik nhấn mạnh ở buổi họp báo trước trận.
Linh Đan
