Apple đi trước, thiên hạ chạy theo
Thông tin rò rỉ về chiếc iPhone gập đầu tiên xuất hiện liên tục trong vài tháng qua. Apple không bao giờ hé lộ sản phẩm chưa ra mắt, nhưng thiết kế "gập ngang thành màn hình rộng" của iPhone Fold gần như đã được xác nhận gián tiếp bởi chính các đối thủ.
Samsung sắp có Galaxy Z Wide Fold, dự kiến ra mắt cùng Z Fold 8 và Z Flip 8 hè này. Khác với kiểu gập truyền thống cho ra màn hình dọc cao, Z Wide Fold mở ra thành màn hình ngang rộng, đúng theo hướng iPhone Fold. Phía Huawei cũng bị rò rỉ đang phát triển một phiên bản gập rộng tương tự, có thể đi kèm thế hệ kế tiếp của Pura X.
Chuyện cả ngành "học hỏi" Apple không phải điều gì mới. Apple bỏ jack 3.5 mm, các hãng bỏ theo. Apple đục notch, cả thị trường đục theo. Cụm camera iPhone "lồi" lên khỏi thân máy, điện thoại nào rồi cũng "lồi" theo. Ngành này vốn vận hành như vậy, không có gì đáng phàn nàn.
Nhưng, có ranh giới giữa tham khảo và chạy theo thiếu chủ kiến. Thay vì tìm cách làm sản phẩm hay hơn, nhiều hãng nhìn Apple rồi làm y chang, rồi thắc mắc vì sao người dùng vẫn chọn iPhone. Câu trả lời không khó: ai bỏ tiền mua bản sao khi bản gốc nằm ngay trước mặt?
iPhone Fold bán chạy không phải nhờ thiết kế
Giới phân tích nhận định Apple sẽ nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường điện thoại gập. Tuy nhiên, thành công đó gần như không liên quan đến việc máy gập ngang hay gập dọc. Nó liên quan đến logo quả táo khuyết ở mặt lưng, và hiệu ứng mà logo đó mang lại.
iPhone Fold sẽ là thay đổi thiết kế lớn nhất trong gần 20 năm lịch sử iPhone. Riêng điều đó đã đủ khiến hàng triệu tín đồ Apple sẵn sàng xuống tiền. Diện mạo của nó hoàn toàn khác biệt so với mọi chiếc điện thoại đang bán trên thị trường, ngoại trừ chiếc Microsoft Duo đã ngừng sản xuất từ lâu.
Samsung hay Huawei có thể sao chép thiết kế, nhưng không sao chép được hiệu ứng đó. Vấn đề chưa bao giờ nằm ở hình dáng chiếc máy.
Huawei không cần làm vậy
Đây là điều khó hiểu nhất. Huawei là một trong số ít các hãng dám đi theo hướng riêng về thiết kế, vậy mà lại chọn sao chép. Pura X là minh chứng rõ nhất: màn hình bên trong thuộc dạng rộng, nhưng toàn bộ máy được thiết kế để sử dụng theo chiều dọc, khác hẳn cách tiếp cận ngang của Apple. Có thể nói đây là chiếc điện thoại gập có thiết kế thú vị nhất từ trước đến nay.
Pura X chưa bùng nổ toàn cầu đơn giản vì Huawei mới phân phối tại Trung Quốc. Còn lý do duy nhất để Huawei phát triển thêm bản gập rộng kiểu Apple là vì Apple chuẩn bị làm điều tương tự. Lãng phí cho một hãng có thừa khả năng sáng tạo.
Tự biến mình thành "hình nền" cho Apple
Cả Samsung và Huawei đều chấp nhận rủi ro với chiến lược này. Galaxy S25 Edge từng thất bại thương mại, và kiểu gập rộng hoàn toàn có thể lặp lại kịch bản đó: không đủ sức hút, tốn kém phát triển, rồi âm thầm rút khỏi thị trường. Ngay mẫu Samsung TriFold mà Samsung công bố cách đây không lâu cũng đã chính thức bị "khai tử", vì sinh ra đã quá kén người dùng.
Quan trọng hơn, bản thân việc ra mắt những sản phẩm kiểu này đã vô tình củng cố hình ảnh Apple là kẻ dẫn đầu. Hai cái tên từng tiên phong đưa điện thoại gập đôi và điện thoại gập ba ra thị trường, giờ tự đặt mình vào vị trí kẻ chạy theo. Apple chắc hẳn rất hài lòng, nhưng với những ai kỳ vọng một thị trường đa dạng và giàu bản sắc hơn, đây là điều đáng tiếc.
Phạm Hoàng
