Trong vài năm gần đây, camera tele đã trở thành mặt trận cạnh tranh quan trọng trên smartphone cao cấp. Tuy nhiên, khi kích thước thân máy gần như đã chạm ngưỡng vật lý, việc tiếp tục nhồi nhét thêm thấu kính hay tăng tiêu cự quang học ngày càng khó. Lúc này, cách tiếp cận của OPPO và vivo với các bộ ống kính zoom rời bỗng nhiên trở nên đáng chú ý, dù rõ ràng không dành cho số đông.
Ống kính zoom rời không phải trò vui, mà là công cụ thật sự
Với bộ phụ kiện lens zoom độc quyền cho OPPO Find X9 Pro và vivo X300 Pro, lợi thế mang lại là có thật. Đây là giải pháp hướng thẳng tới nhóm power users, những người thích chụp zoom xa bằng điện thoại, sẵn sàng chấp nhận việc điện thoại cồng kềnh hơn một chút để đổi lấy chất lượng quang học tốt vượt trội.
Khác với lens kẹp phổ thông, các phụ kiện này được thiết kế riêng cho từng model, tối ưu cả về quang học lẫn thuật toán xử lý ảnh. Khi gắn vào, chúng đóng vai trò như một bộ mở rộng tiêu cự quang học, giúp camera tele phát huy tối đa tiềm năng, đặc biệt ở các mức zoom trung và xa. Đây là thứ mà zoom số, dù AI có thông minh đến đâu, vẫn khó thay thế hoàn toàn.
Vì sao các hãng khác cũng nên lấn sân
Thực tế cho thấy nhu cầu này không lớn, nhưng không phải là không có. Vấn đề là phần lớn các hãng vẫn đang bỏ trống phân khúc phụ kiện camera cao cấp cho người dùng nâng cao. Lấy ví dụ với Samsung. Nếu vẫn giữ camera tele zoom quang 5x, hãng hoàn toàn có thể phát triển một ống zoom rời 2x để nâng tổng mức zoom quang học hiệu quả lên 10x. So với các sản phẩm từ OPPO hay vivo, mẫu lens cho Samsung này sẽ có lợi thế rõ ràng về kích thước nhỏ gọn, hệ thấu kính đơn giản hơn, dễ sản xuất và giá thành cũng có thể dễ tiếp cận hơn do chỉ cần zoom thêm 2x thay vì ~3x.
Với Apple, khả năng tự làm phụ kiện kiểu này là không cao, nhưng điều đó lại mở ra một thị trường khác. Hệ sinh thái iPhone vốn rất mạnh ở mảng phụ kiện bên thứ 3. Các ống kính tăng cường khả năng zoom hoàn toàn có thể trở thành một phân khúc sôi động nếu được Apple mở quyền truy cập sâu hơn vào phần cứng và phần mềm camera.
Phụ kiện đã có, nhưng vẫn thiếu mảnh ghép quan trọng
Thực tế, thị trường đã xuất hiện những sản phẩm như lens zoom 6x và 10x của Sandmarc dành cho iPhone. Chất lượng quang học ở mức khá, đáp ứng nhu cầu chụp xa cơ bản. Tuy nhiên, hạn chế lớn nhất vẫn là thiếu sự tối ưu đồng bộ. Khi phần cứng và phần mềm không được thiết kế cùng nhau ngay từ đầu, chất lượng cuối cùng khó đạt tới mức tối ưu nhất.
Điểm mấu chốt nằm ở sự tham gia trực tiếp của các nhà sản xuất smartphone. Chỉ khi hãng kiểm soát cả hệ thống, từ thấu kính, cảm biến cho tới thuật toán xử lý ảnh, những bộ ống kính zoom rời mới thực sự phát huy hết giá trị. Ví dụ, các mẫu ống kính zoom của Sandmarc chưa hỗ trợ lấy nét tự động, người dùng cần vặn vòng lấy nét tay nên sử dụng phiền phức hơn nhiều loại "chính chủ" như của OPPO và vivo.
Cuộc đua camera trên smartphone có lẽ đang cần thêm những hướng đi mới như vậy. Không phải để phục vụ tất cả mọi người, mà để tạo ra sự khác biệt, tránh cảm giác lặp lại và nhàm chán vốn đang ngày càng rõ rệt trên các flagship hiện nay.
Phạm Hoàng
