Người đàn ông này họ Đặng (Hồ Nam, Trung Quốc), qua đời ở tuổi 49 do nhồi máu não. Người vợ cho biết, ông vốn là người chăm tập thể dục dù trời lạnh, cũng cực hiếm khi ốm đau. Tuy nhiên, ông có thói quen hút thuốc, uống bia rượu và thích ăn đồ dầu mỡ. Khoảng 5 năm trước, ông từng được bác sĩ cảnh báo huyết áp cao nhưng chủ quan.
Vào ngày xảy ra sự việc, trời rất lạnh nhưng ông Đặng dậy sớm và muốn ra ngoài tập thể dục do trong người hơi mệt, nôn nao. Vì người nhà không đồng ý nên ông tập ở nhà, hút thuốc cho ấm người. Chẳng ngờ một lúc sau ông đau đầu, nôn mửa, không thể đi lại do tay phải và chân phải đều rất yếu.
Ngay sau đó, ông Đặng được đưa tới Khoa cấp cứu Bệnh viện Trung ương Chu Châu (Hồ Nam, Trung Quốc). Từ tê liệt nửa người tới hoàn toàn mất ý thức, dù các bác sĩ đã cố gắng hết sức vẫn không thể cứu sống người đàn ông này. Kết luận tử vong do nhồi máu não. Nguyên nhân không chỉ từ một loạt thói xấu tích tụ lâu ngày, không kiểm soát huyết áp kịp thời mà còn do hành động làm ngay sau khi thức dậy như: bật dậy quá nhanh, hút thuốc, vận động mạnh.
5 việc tuyệt đối không làm ngay sau khi thức dậy
Bác sĩ của ông Đặng cảnh báo, sáng sớm sau khi thức dậy, nhất là vào mùa lạnh là thời điểm dễ xảy ra đột quỵ, biến chứng tim mạch. Bởi nhiệt độ hạ thấp, các mạch máu có xu hướng co lại để giữ nhiệt, khiến huyết áp tăng cao và máu trở nên đậm đặc hơn. Trong khi lúc này cơ thể đang yếu, thiếu năng lượng và chưa thích nghi ngay sau khi ngủ dậy.
Để bảo vệ bản thân, có 5 việc tuyệt đối không nên vội làm ngay sau khi thức dậy, đặc biệt là vào trời lạnh:
1. Bật dậy quá nhanh và rời giường ngay.
Vào mùa lạnh, cơ thể cần nhiều thời gian hơn để làm ấm và ổn định huyết áp sau một đêm dài. Việc bật dậy đột ngột khiến cơ thể không kịp thích nghi với sự thay đổi tư thế và nhiệt độ bên ngoài chăn, dễ gây ra tình trạng choáng váng hoặc vỡ mạch máu não.
Lời khuyên là hãy nằm lại trong chăn ấm từ 3 - 5 phút, cử động nhẹ chân tay để làm nóng cơ thể trước khi chậm rãi ngồi dậy.
2. Hút thuốc
Nhiều người có thói quen hút thuốc sau khi thức dậy hoặc lầm tưởng hút thuốc giúp cơ thể ấm lên. Nhưng thực tế nicotin làm co mạch máu mạnh mẽ hơn trong điều kiện khí hậu lạnh. Điều này làm tăng áp lực lên hệ tuần hoàn, dễ hình thành các cục máu đông và gây thuyên tắc mạch máu não ngay tức thì.
Nên nhớ, hút thuốc vào thời điểm nào cũng hại, nhưng ngay sau khi thức dậy và bụng rỗng dù trời ấm thì chất độc vẫn vào cơ thể nhanh hơn, tác động mạnh hơn.
3. Vận động mạnh, nhất là vận động ngoài trời.
Nhiều người có thói quen vận động cường độ cao ngay khi dậy để "phá tan" cái lạnh. Tuy nhiên, việc vận động mạnh lúc hệ tuần hoàn chưa ổn định sẽ đẩy tim vào tình trạng quá tải. Nếu ra ngoài trời quá sớm, không khí lạnh làm co mạch dữ dội, gây sốc nhiệt và tăng vọt huyết áp, dẫn đến đột quỵ ngay tức thì.
Chỉ nên ra ngoài khi có ánh nắng hoặc nhiệt độ đã tăng. Nếu tập trong nhà, cần khởi động kỹ, mặc đủ ấm và tránh nơi gió lùa.
4. Uống rượu bia
Sau khi thức dậy, bụng còn rỗng và uống rượu bia là tự đặt mình vào nguy hiểm. Dù với mục đích làm ấm hay chỉ là sở thích.
Chất cồn làm giãn mạch máu ngoại vi, tạo cảm giác ấm giả tạm thời nhưng thực chất lại làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn. Vào mùa lạnh, việc uống rượu bia sau khi thức dậy làm suy yếu khả năng tự điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể, gây hại cho tính đàn hồi của mạch máu não và tăng nguy cơ nhồi máu não.
5. Tức giận
Thời tiết lạnh giá, u ám thường dễ khiến tâm trạng trở nên tiêu cực. Tuy nhiên, sự kích động cảm xúc vào sáng sớm sẽ thúc đẩy tim đập nhanh và co bóp mạch máu mạnh hơn. Khi máu đang ở trạng thái nhớt do mất nước sau đêm dài, sự căng thẳng này rất dễ dẫn đến tình trạng thiếu máu não cục bộ.
Lời khuyên là hãy giữ tâm thế thư thái, uống một cốc nước ấm ngay sau khi dậy để làm loãng máu và cân bằng lại trạng thái tinh thần.
Nguồn và ảnh: Sohu, Health Sent
Ngọc Ái
