Ngày 1/11, Công an TP.HCM cho biết, Công an phường Bảy Hiền và Phòng Cảnh sát hình sự tổ chức truy xét vụ việc có dấu hiệu "bắt cóc online" liên quan đến em P.T.T.N. (SN 2008, ngụ tỉnh Bình Phước trước đây).
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, chỉ sau gần 1 giờ kể từ khi tiếp nhận thông tin, công an đã nhanh chóng xác định được vị trí bị hại tại một khách sạn trên đường Nguyễn Minh Hoàng, phường Bảy Hiền.
Thời điểm được phát hiện, bị hại đang trao đổi qua ứng dụng Zoom với đối tượng lừa đảo được cho là ở Campuchia.
Qua xác minh ban đầu, bị hại đã thực hiện chuyển khoản số tiền hơn 3 triệu đồng đến tài khoản ngân hàng theo hướng dẫn của đối tượng. Hiện lực lượng chức năng đang tiếp tục xác minh, truy xét, làm rõ phương thức, thủ đoạn và những người có liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.
Trước đó, ngày 21/10, Công an phường Dĩ An tiếp nhận trình báo của em T.L.T.K. (SN 2008) về việc bị các đối tượng giả danh cơ quan Công an lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tổng số tiền hơn 1,98 tỷ đồng.
Theo trình báo, khoảng 9h ngày 21/10, em K. nhận được cuộc gọi từ một số điện thoại lạ. Người gọi tự xưng là cán bộ Công an, thông báo thông tin cá nhân của bị hại có liên quan đến một đường dây rửa tiền. Để chứng minh bản thân vô tội, bị hại được yêu cầu phải thực hiện các bước "xác minh tài sản" theo hướng dẫn của đối tượng.
Do lo sợ và tin tưởng những thông tin do các đối tượng đưa ra, bị hại đã đặt mua dụng cụ để cạy két sắt tại nhà, lấy tiền, vàng và tài sản mang đi bán, sau đó thực hiện nhiều giao dịch chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng do đối tượng chỉ định.
Dù diễn ra dưới những hình thức khác nhau, cả 2 vụ việc đều cho thấy nguy cơ người trẻ bị các đối tượng lừa đảo thao túng tâm lý, điều khiển hành vi từ xa thông qua các phương tiện liên lạc trên không gian mạng. Các đối tượng không cần trực tiếp tiếp xúc với bị hại mà vẫn có thể tác động đến nhận thức, khiến nạn nhân làm theo những yêu cầu bất thường, thực hiện các giao dịch chuyển tiền và tự đặt mình vào tình huống nguy hiểm.
Trong vụ việc tại phường Dĩ An, các đối tượng lợi dụng tâm lý lo sợ liên quan đến pháp luật, mạo danh công an để tạo áp lực, buộc bị hại thực hiện việc chuyển tài sản. Trong vụ việc tại phường Bảy Hiền, bị hại được phát hiện đang ở một mình tại khách sạn và duy trì liên lạc với đối tượng lừa đảo qua ứng dụng Zoom. Đây là những biểu hiện đáng cảnh giác của thủ đoạn lừa đảo, khống chế và điều khiển nạn nhân từ xa, thường được gọi là "bắt cóc online".
Đây không phải là những phương thức, thủ đoạn phạm tội mới mà đã được công an và các cơ quan chức năng nhiều lần thông tin, cảnh báo trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn không ít người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên, thiếu cảnh giác, dễ bị các đối tượng lợi dụng tâm lý lo sợ, thiếu kinh nghiệm và kỹ năng xử lý tình huống để dẫn dụ, thao túng, chiếm đoạt tài sản. Điều này cho thấy việc nâng cao nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng và sự quan tâm, đồng hành của gia đình đối với người trẻ vẫn là yêu cầu hết sức cần thiết trong công tác phòng ngừa tội phạm.
Công an khuyến cáo người dân cần hết sức cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc các cơ quan chức năng, thông báo có liên quan đến vụ án hình sự, đường dây rửa tiền hoặc yêu cầu chứng minh tài sản. Công an không yêu cầu người dân chuyển tiền để chứng minh vô tội, không tiến hành điều tra, lấy lời khai qua các ứng dụng gọi video và không yêu cầu người dân tự cách ly, thuê khách sạn, cắt đứt liên lạc với gia đình để phục vụ điều tra.
Khi nhận được các cuộc gọi có nội dung đe dọa, yêu cầu giữ bí mật, di chuyển đến địa điểm riêng, bật camera liên tục hoặc chuyển tiền để "xác minh", "bảo lãnh", "chứng minh tài sản", người dân cần bình tĩnh, chấm dứt liên lạc và chủ động đến cơ quan Công an gần nhất để xác minh.
Đối với các gia đình có con em trong độ tuổi học sinh, sinh viên, phụ huynh cần thường xuyên quan tâm, trao đổi, hướng dẫn kỹ năng nhận diện thủ đoạn lừa đảo, nhất là tình huống giả danh cơ quan chức năng, đe dọa liên quan đến pháp luật hoặc yêu cầu chuyển tiền. Khi phát hiện con em có biểu hiện lo lắng bất thường, đột ngột mất liên lạc, rời khỏi nơi cư trú không rõ lý do hoặc thực hiện những giao dịch tài chính bất thường, cần nhanh chóng liên hệ công an để được hỗ trợ, xử lý kịp thời.
Minh Tuệ
