Từ kỳ vọng đỗ đại học trọng điểm đến hiện thực nghiệt ngã
Mùa hè năm 2013, thí sinh Dương Đình Đình tại Phúc Kiến (Trung Quốc) rơi vào một "biến cố kinh hoàng": điểm thi đại học của cô thay đổi chóng mặt chỉ sau vài tuần. Sự việc "bốc hơi" 222 điểm này đã khơi mào cho một cuộc tranh luận toàn dân về tính công bằng của kỳ thi khắc nghiệt nhất hành tinh.
Theo đó, tối ngày 25/6/2013, Đình Đình tra điểm qua máy tính cá nhân. Màn hình hiển thị con số 586 điểm, mức điểm vượt sàn khối Xã hội tới 73 điểm, xếp hạng 684 toàn tỉnh. Với kết quả này, cánh cửa vào các trường đại học trọng điểm gần như đã rộng mở trước mắt cô gái ba lần đi thi.
Tuy nhiên, đến ngày 16/7, khi kiểm tra kết quả xét tuyển, hệ thống lại hiển thị tổng điểm chỉ vỏn vẹn 364. Khoảng cách quá lớn giữa thiên đường và địa ngục khiến thí sinh này suy sụp hoàn toàn. Cô quả quyết: "Điểm của em đã bị tráo đổi".
Cuộc đối đầu pháp lý và sự minh bạch của ngành giáo dục
Dương Đình Đình lập tức gửi đơn khiếu nại lên Viện Khảo thí Giáo dục tỉnh Phúc Kiến. Đáp lại, cơ quan này khẳng định phần nghị luận văn học trong bài thi Ngữ văn của cô để trống hoàn toàn, dẫn đến việc bị điểm 0 phần này. Không chấp nhận, Đình Đình khẳng định mình đã viết hơn 800 chữ, thậm chí còn tự tay viết lại bài văn đó theo trí nhớ và đăng lên mạng để chứng minh sự trong sạch.
Trước áp lực dư luận, ngày 5/8/2013, dưới sự giám sát của cơ quan thanh tra và luật sư, Viện Khảo thí đã công khai bản gốc các bài thi của thí sinh này trước 14 đơn vị báo chí. Kết quả kiểm chứng tại chỗ cho thấy: Mặt sau tờ giấy thi Ngữ văn hoàn toàn trắng trơn, không có một chữ nào. Ngoài số báo danh ở môn Văn có dấu vết tẩy xóa, các môn khác đều nguyên vẹn.
Những lỗ hổng trong lời nói dối
Cùng lúc đó, cộng đồng mạng bắt đầu tìm ra những điểm bất thường trong lời khai của nữ sinh. Bài văn mà Đình Đình khẳng định tự viết theo trí nhớ bị phát hiện là "râu ông nọ chắp cằm bà kia" từ các bài văn mẫu đạt điểm tối đa của những năm trước.
Đặc biệt, lỗi logic về thứ hạng đã tố cáo cô: Một thí sinh khác tại Phúc Kiến đạt 585 điểm và xếp hạng 677 toàn tỉnh, trong khi Đình Đình tự nhận mình 586 điểm nhưng lại xếp hạng 684 (điểm cao hơn nhưng xếp sau). Điều này hoàn toàn phi lý so với quy luật xếp hạng của ngành giáo dục.
Ngay cả giáo viên chủ nhiệm của Đình Đình cũng bày tỏ sự nghi ngờ ngay từ đầu. Được biết, đây là lần thứ 3 Đình Đình thi đại học. Giáo viên của nữ sinh này cho biết, với một học sinh phải tự học tại nhà sau tai nạn giao thông như Đình Đình, việc đạt mức 586 điểm là điều gần như không thể.
Cái kết và bài học về tâm lý
Đại diện Viện Khảo thí giải thích, hệ thống chấm thi trực tuyến và cộng điểm hoàn toàn tự động, nếu có sai sót sẽ xảy ra trên diện rộng chứ không chỉ với một cá nhân. Sau khi cơ quan an ninh mạng vào cuộc, họ xác nhận không có dấu vết xâm nhập hay thay đổi dữ liệu từ bên ngoài.
Các chuyên gia tâm lý nhận định, có thể Dương Đình Đình đã rơi vào cơ chế "tự lừa dối" để phòng vệ tâm lý trước áp lực quá lớn của một thí sinh thi lại lần thứ ba. Cô tự xây dựng một con số lý tưởng trong đầu và dần tin đó là sự thật để trốn tránh thực tại nghiệt ngã.
Vụ việc khép lại khi sự thật được phơi bày. Nữ sinh từng hy vọng thay đổi số phận bằng con số 586 đã phải đối mặt với thực tế 364 điểm. Có thông tin cho rằng sau đó cô đã phải tiếp nhận điều trị tâm lý. Câu chuyện là lời cảnh báo về hệ lụy của áp lực thi cử và cũng là minh chứng cho thấy: Sự thật có thể bị che mờ nhất thời, nhưng sẽ không bao giờ im lặng mãi mãi.
Minh Châu (Nguồn: Sohu)
