Cố Đình Đình (sinh sau năm 2000, Trung Quốc) bắt đầu kinh doanh dịch vụ chăm sóc người già từ năm 2024. Thay vì đầu tư cơ sở vật chất tốn kém, cô triển khai mô hình “trạm dưỡng lão 10 phút” đặt tại các khu dân cư để điều phối dịch vụ. Đội ngũ nhân sự chủ yếu là những phụ nữ đã nghỉ hưu, độ tuổi trung bình khoảng 57.
Hiện dịch vụ của cô đã có mặt tại 8 cộng đồng ở Tô Châu và Dương Châu, từng chăm sóc gần 500 người cao tuổi, doanh thu mỗi tháng đạt hơn 300.000 NDT (khoảng 1,1 tỷ VNĐ). Công ty của Đình Đình được định giá khoảng 30 triệu NDT (115 tỷ VNĐ) và đã nhận khoản đầu tư 3 triệu NDT (11,5 tỷ VNĐ).
Bài toán khó của viện dưỡng lão truyền thống
Trong bối cảnh các viện dưỡng lão truyền thống ngày càng khó vận hành, mô hình của Cố Đình Đình được xem là một hướng đi mới. Việc xây dựng một cơ sở dưỡng lão thường tiêu tốn hàng chục triệu NDT, nhưng tỷ lệ phòng trống có thể lên tới hơn 30%.
Chi phí vận hành cao khiến phí dịch vụ mỗi tháng lên tới hàng chục nghìn NDT, vượt quá khả năng của nhiều gia đình. Quan trọng hơn, không ít người cao tuổi cũng không muốn vào viện dưỡng lão vì tâm lý bị “bỏ rơi”. Họ nhất định ở lại ngôi nhà quen thuộc dù có rủi ro. Trong khi đó, dịch vụ chăm sóc tại nhà lại thiếu nhân lực do công việc vất vả, thu nhập thấp, khó giữ chân người lao động.
Cung cấp giải pháp đơn giản
Giải pháp của Cố Đình Đình khá đơn giản: xây dựng một hệ thống phản ứng nhanh. Khi người cao tuổi bấm nút gọi, hệ thống sẽ điều phối nhân viên gần nhất đến hỗ trợ với cam kết có mặt trong vòng 8 phút 20 giây.
Đã có trường hợp một cụ già sống một mình bị ngã, chỉ sau 3 phút đã có người đến hỗ trợ sơ cứu, ứng tiền viện phí và gọi xe cấp cứu. Sau những câu chuyện như vậy, ngày càng nhiều người cao tuổi chủ động tìm đến dịch vụ.
Đội ngũ chăm sóc chủ yếu là các “cô, dì” ngoài 60 tuổi. Họ có lương hưu khoảng 2.000 NDT/tháng (khoảng 7,7 triệu VNĐ), thời gian linh hoạt và quen thuộc với cộng đồng địa phương. Thu nhập từ công việc này tối thiểu khoảng 4.000 NDT/tháng (15,4 triệu VNĐ), làm nhiều hưởng nhiều, không bị bó buộc giờ giấc.
Biến “việc vặt” thành nghề chuyên nghiệp
Để đảm bảo chất lượng, các nhân viên đều phải trải qua khóa đào tạo khép kín trước khi làm việc. Họ được hướng dẫn kỹ năng đo đường huyết, xoay trở bệnh nhân, thay ống thông tiểu, xử lý tình huống té ngã… và chỉ được cấp chứng chỉ sau khi vượt qua kiểm tra. Nhiều người từng nghĩ công việc này chỉ đơn giản là chăm sóc người khác, nhưng sau khi hoàn thành khoá đào tạo, họ cảm thấy đây là một nghề thực sự, có giá trị và được công nhận.
Không chỉ chăm sóc y tế cơ bản, họ còn trò chuyện bằng tiếng địa phương, giúp người già mua đồ, nhắn tin, ngồi bầu bạn. Có những cụ không muốn nghe điện thoại của con cái nhưng lại sẵn sàng trò chuyện hàng chục phút với các “cô điều dưỡng”. Những điều này không có trong hợp đồng nhưng lại tạo nên sự gắn kết quan trọng.
Chính sách hỗ trợ và yếu tố “tình người”
Mô hình này cũng được hưởng lợi từ chính sách bảo hiểm chăm sóc dài hạn tại Tô Châu và Dương Châu (Trung Quốc). Người cao tuổi mất khả năng tự chăm sóc có thể nhận trợ cấp gần 1.000 NDT/tháng (3,8 triệu VNĐ), chuyển trực tiếp cho đơn vị dịch vụ. Gia đình chỉ cần chi thêm vài chục đến hơn 100 NDT ( khoảng 380.000 VNĐ) mỗi tháng, rẻ hơn nhiều so với thuê người giúp việc.
Một trạm dịch vụ có thể vận hành như trung tâm điều phối nên không cần giấy phép y tế phức tạp, giúp giảm chi phí và tăng tốc độ phản ứng.
Trong bối cảnh ngày càng nhiều người cao tuổi sống một mình, các mối quan hệ láng giềng truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng. Bên cạnh đó, những phụ nữ ở độ tuổi 50-60 không chỉ cần thu nhập mà còn mong muốn được cống hiến và ghi nhận. Sự kết hợp giữa tư duy hiệu quả của thế hệ trẻ và sự tận tâm, giàu tình cảm của thế hệ lớn tuổi đã tạo nên sự thành công của mô hình mới này.
Dù có người ví mô hình này như “kinh tế chia sẻ” (sharing economy) nhưng thực tế, giá trị của nó vượt xa những giao dịch đơn thuần. Giữa người chăm sóc và người được chăm sóc tồn tại sự gắn bó thực sự. Có trường hợp một nhân viên nhận ra cụ bà thường giấu thuốc vì sợ tốn tiền. Thay vì báo cáo, cô âm thầm điều chỉnh lịch nhắc uống thuốc và đưa cụ đi tái khám. Những chi tiết nhỏ như vậy không thể đo bằng KPI, nhưng lại là nền tảng tạo nên uy tín.
Hiện dịch vụ đang mở rộng sang nhiều khu vực lân cận. Khi được hỏi liệu có phát triển chuỗi viện dưỡng lão trong tương lai hay không, Cố Đình Đình cho biết họ không cung cấp “giường bệnh” mà cung cấp sự hiện diện kịp thời. Khi người già mở cửa và gọi “có ai không” sẽ thực sự có những người đáp lại và quan tâm tới họ.
Nguyệt Hạ (Theo Toutiao)
