Tại Trung Quốc, việc các trường đại học danh tiếng cạnh tranh “giành giật” thí sinh xuất sắc đã trở nên phổ biến trong các mùa tuyển sinh. Để sớm giữ chân nguồn sinh viên chất lượng cao, nhiều trường đã chủ động liên hệ và ký "thư xác nhận tư vấn" với thí sinh trước khi quá trình tuyển sinh chính thức diễn ra.
Những văn bản này thường được xem như “giấy báo trúng tuyển sớm”, thể hiện nguyện vọng tiếp nhận thí sinh của trường. Tuy nhiên vào năm 2015, một thủ khoa tại Trùng Khánh đã ký phiếu xác nhận với Đại học Phục Đán nhưng cuối cùng vẫn “lỡ hẹn” với ngôi trường này. Lý do khiến nhiều người bất ngờ.
Theo đó, trong kỳ thi đại học năm 2015, Tiểu Văn (tên nhân vật đã được thay đổi) đã trở thành thủ khoa khối xã hội của quận Giang Tân, TP Trùng Khánh với số điểm 671. Với thành tích này, cô nhanh chóng trở thành mục tiêu tuyển sinh của nhiều trường đại học danh tiếng như Đại học Phục Đán, Đại học Nhân dân Trung Quốc, Đại học Chiết Giang và Đại học Trung Sơn.
Ngày 27/6/2015, nhóm tuyển sinh của Đại học Phục Đán tại Trùng Khánh thông báo với Tiểu Văn rằng mức điểm của cô phù hợp với tiêu chí tuyển sinh của trường. Một ngày sau, nữ sinh này đã ký vào “Phiếu xác nhận tư vấn của Hội đồng chuyên gia tuyển sinh Đại học Phục Đán năm 2015”.
Theo nội dung trong phiếu xác nhận, sau khi được Hội đồng chuyên gia của Đại học Phục Đán đánh giá, Tiểu Văn được xếp vào diện "thí sinh ưu tú" và được đề cử theo học hai nhóm ngành Khoa học xã hội thực nghiệm và Ngôn ngữ - Văn học Trung Quốc. Văn bản cũng nêu rõ, những thí sinh đăng ký Đại học Phục Đán ở nguyện vọng một và đạt mức điểm xét tuyển của trường tại địa phương sẽ được ưu tiên xem xét vào một trong hai nhóm ngành này.
Theo gia đình nữ sinh, đại diện nhóm tuyển sinh khuyến nghị cô chỉ cần đăng ký nguyện vọng vào Đại học Phục Đán. Tuy nhiên, mẹ của Tiểu Văn vẫn cẩn thận điền thêm một trường đại học khác tại Thượng Hải vào nguyện vọng tiếp theo.
Đến ngày 18/7/2015, khi tra cứu kết quả tuyển sinh, Tiểu Văn phát hiện mình đã trượt Đại học Phục Đán và trúng tuyển vào trường đại học đã đăng ký ở nguyện vọng thứ hai.
Sau khi liên hệ với nhóm tuyển sinh của Đại học Phục Đán, cô được thông báo rằng trong quá trình xét tuyển, nhà trường không nhận được hồ sơ của cô trên hệ thống nên không thể thực hiện việc tuyển sinh.
Trao đổi với cơ quan khảo thí địa phương, Tiểu Văn được biết điểm chuẩn của Đại học Phục Đán tại Trùng Khánh năm đó là 671 điểm, bằng với số điểm cô đạt được. Theo quy định tuyển sinh của Trùng Khánh, trong trường hợp nhiều thí sinh cùng điểm, người có điểm tổ hợp môn xã hội cao hơn sẽ được ưu tiên chuyển hồ sơ trước.
Tiểu Văn đạt 258 điểm ở tổ hợp môn xã hội, trong khi một thí sinh khác cũng đạt tổng điểm 671 nhưng có điểm tổ hợp xã hội là 262, cao hơn cô. Do đó, hệ thống tuyển sinh đã chuyển hồ sơ của thí sinh còn lại tới Đại học Phục Đán, còn hồ sơ của Tiểu Văn được chuyển sang nguyện vọng tiếp theo.
Liên quan đến vụ việc, ông Khâu Bảo Xương, cố vấn của Hiệp hội Người tiêu dùng Trung Quốc, cho rằng việc các trường vội vàng ký xác nhận với những học sinh đạt điểm cao có thể khiến các em lầm tưởng rằng mình chắc chắn sẽ được nhận vào trường. Theo ông, trong trường hợp của Đại học Phục Đán, nội dung phiếu xác nhận đã quy định rõ điều kiện là “đăng ký nguyện vọng một và đạt điểm sàn của trường tại địa phương”, do đó về mặt pháp lý nhà trường gần như không phải chịu trách nhiệm.
Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng những bản xác nhận này hoàn toàn không đồng nghĩa với giấy báo trúng tuyển chính thức. Việc ký kết từ quá sớm rất dễ tạo ra sự hiểu lầm và có thể gây bất lợi cho thí sinh trong quá trình lựa chọn nguyện vọng.
Vụ việc trên từng thu hút sự quan tâm của dư luận Trung Quốc và trở thành một trường hợp được nhắc đến trong các cuộc thảo luận về quy trình tuyển sinh đại học những năm gần đây.
Ánh Lê (Theo China National Radio)
