Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin cho báo chí, Công an thành phố Hà Nội cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố ông Châu cùng con trai Vũ Minh Tú và 2 nhân viên kế toán của công ty để điều tra tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Các quyết định tố tụng được thực thi hôm 2/4.
Ông Vũ Minh Châu (sinh năm 1953) đã xây dựng Bảo Tín Minh Châu trở thành một trong những thương hiệu lớn trong lĩnh vực vàng bạc đá quý tại Việt Nam. Được biết, đây là một trong 5 đại gia vàng nắm giữ thị trường vàng bạc đá quý gồm Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải, Bảo Tín Thanh Vân, Bảo Tín Hồng Quân và Bảo Tín Hoàng Long.
Nhận định về vấn đề pháp lý, Luật sư Hoàng Văn Hà – Giám đốc Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội phân tích, hành vi có dấu hiệu vi phạm cần được đối chiếu với Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 – quy định về tội trốn thuế.
Theo đó, người nào thực hiện một trong các hành vi sau nhằm trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên hoặc dưới 100 triệu nhưng đã bị xử lý trước đó thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự:
- Không ghi chép đầy đủ doanh thu vào sổ kế toán
- Lập nhiều hệ thống sổ kế toán khác nhau
- Sử dụng chứng từ, tài liệu không đúng thực tế
- Che giấu doanh thu, thu nhập chịu thuế
Theo thông tin điều tra, trước năm 2024, đối tượng Vũ Minh Châu và con trai là Vũ Minh Tú (Trưởng ban trợ lý độc lập) đã chỉ đạo các nhân viên bộ phận kế toán sử dụng hệ thống phần mềm để quản lý và kê khai báo cáo thuế gồm: Phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro và Excel để quản lý theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế; phần mềm kế toán Misa để kê khai báo cáo thuế.
Từ nửa cuối năm 2024 đến nay, để tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, đối tượng Vũ Minh Châu chỉ đạo Vũ Minh Tú và các nhân viên trong công ty xóa toàn bộ dữ liệu trên phần mềm Hivi Gold, Hivi Gold Pro, đồng thời chuyển sang sử dụng hệ thống Excel cùng phần mềm bán hàng Fox AI để quản lý, theo dõi việc mua bán hàng hóa, dữ liệu được bộ phận kế toán lọc, kiểm tra, tổng hợp lại trước khi đẩy lên phần mềm kế toán Misa để khai báo thuế.
"Đây là các dấu hiệu điển hình của hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán và che giấu doanh thu thực tế", Luật sư Hoàng Văn Hà nhận định.
Hậu quả, theo kết quả điều tra sơ bộ, doanh thu thực tế của Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu từ năm 2020 đến năm 2023 là khoảng 13.700 tỷ đồng, chênh lệch so với báo cáo Thuế của Công ty là khoảng 9.700 tỷ đồng; gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng.
"Đối chiếu Điều 200 Bộ luật Hình sự: Khoản 3 – Khung đặc biệt nghiêm trọng được áp dụng khi số tiền trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên. Hình phạt gồm:
- Phạt tiền từ 1,5 tỷ đến 4,5 tỷ đồng, hoặc
- Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm
Hình phạt bổ sung
- Phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng
- Cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề từ 01 đến 05 năm
Về vụ án này, với số tiền thiệt hại khoảng 150 tỷ đồng, hành vi nếu được chứng minh đầy đủ sẽ:
- Đủ yếu tố cấu thành tội trốn thuế
- Thuộc khung đặc biệt nghiêm trọng (Khoản 3 Điều 200)
Riêng ông Vũ Minh Châu, cơ quan điều tra có thể xem xét các hành vi: Người trực tiếp chỉ đạo (nếu có đồng phạm); Người thực hiện hành vi (kế toán, quản lý dữ liệu); Người giúp sức (nếu biết rõ hành vi nhưng vẫn thực hiện)", Luật sư Hà cho hay.
Được biết, ngay trong tối 6/4/2026, Bảo Tín Minh Châu đã có thông tin chính thức về sự việc. Đơn vị này nhấn mạnh, hoạt động kinh doanh hiện vẫn diễn ra bình thường và thông suốt. Những năm gần đây, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã kiện toàn bộ máy quản trị, vận hành theo hướng độc lập, minh bạch và chuyên nghiệp. Từ tháng 10 năm 2024, bà Phạm Lan Anh là Giám đốc và người đại diện theo pháp luật của Công ty.
Bảo Tín Minh Châu khẳng định mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn luôn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo đúng quy định.
Hiện, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án, làm rõ các vi phạm, sai phạm của các đối tượng có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Nguyễn Phượng
