Các bác sĩ Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận bệnh nhân N.V.Đ (nam, 21 tuổi, quê Hưng Yên), làm nghề giao hàng (shipper), nhập viện trong tình trạng đa chấn thương sau tai nạn giao thông khi đang giao hàng giữa trời nắng gắt.
Qua khai thác bệnh sử được biết, vào buổi trưa ngày 24/5 thời điểm Hà Nội bắt đầu đợt nắng nóng gay gắt, bệnh nhân đang di chuyển ngoài trời để giao hàng thì đột ngột xuất hiện choáng váng, hoa mắt, chóng mặt. Do mất kiểm soát tay lái, anh Đ. đâm vào đuôi xe ô tô phía trước.
Theo các bác sĩ, tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân còn tỉnh nhưng mệt nhiều, buồn nôn, đồng thời có chấn thương gây biến dạng vùng đùi và bàn chân phải.
ThS.BSNT Phạm Thanh Bằng, Khoa Cấp cứu Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân được chẩn đoán say nắng, say nóng kèm chấn thương do mất tự chủ tay lái trong quá trình tăng thân nhiệt.
Ngay khi nhập viện, ê-kíp cấp cứu đã xử trí theo phác đồ say nắng, say nóng gồm: cởi bỏ bớt quần áo, làm mát cơ thể, truyền dịch và đưa bệnh nhân vào môi trường điều hòa, thoáng mát để hạ nhiệt. Sau khoảng 30 phút, tình trạng hoa mắt, chóng mặt giảm, bệnh nhân tỉnh táo hơn. Phần chấn thương vùng đùi và bàn chân phải được cố định, sau đó chuyển Ngoại khoa để xử trí tiếp.
Theo BS Bằng, say nóng và say nắng đều là các tình trạng cấp cứu thường gặp trong mùa hè. Nguyên nhân là cơ thể tăng thân nhiệt vượt quá khả năng điều hòa, thường xảy ra khi làm việc hoặc di chuyển lâu dưới trời nắng nóng. Người bệnh có thể mệt lả, vã mồ hôi, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, thậm chí rối loạn ý thức.
Giao hàng giữa trời nóng đỉnh điểm, shipper trẻ nhập viện vì sốc nhiệt. Ảnh: BSCC
“Trường hợp bệnh nhân Đ. là một minh chứng điển hình cho tình trạng tăng thân nhiệt nghiêm trọng do phải hoạt động ngoài trời liên tục. Với những người làm việc cường độ cao dưới trời nắng như shipper, công nhân, lao động ngoài trời…, nguy cơ say nắng, say nóng rất cao. Chỉ một cơn choáng váng hoặc mất tập trung thoáng qua cũng có thể khiến người điều khiển phương tiện mất kiểm soát tay lái, dẫn tới tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng”, BS Bằng nhận định.
BS Bằng nhấn mạnh thêm, nếu không được xử trí kịp thời, say nắng, say nóng có thể tiến triển nặng. Người bệnh có thể tụt huyết áp, rối loạn thần kinh, thay đổi tri giác, kích thích, mê sảng, co giật, hôn mê.
Thời gian vàng cấp cứu say nắng, say nóng
Theo BS Bằng, khoảng 1 giờ đầu sau khi xảy ra say nắng, say nóng được xem là “thời gian vàng” để xử trí. Nếu bệnh nhân không được làm mát và cấp cứu kịp thời trong giai đoạn này, nguy cơ xảy ra biến chứng thần kinh sẽ tăng rất cao.
BS Bằng khuyến cáo, khi gặp người có dấu hiệu say nắng, say nóng cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, bóng râm hoặc phòng điều hòa; nới lỏng hoặc cởi bớt quần áo; khai thông đường thở; chườm khăn mát ở vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt từ từ. Người bệnh có thể được bổ sung nước hoặc điện giải nếu còn tỉnh táo. Tuy nhiên, không nên đưa người bệnh vào môi trường quá lạnh đột ngột để tránh ảnh hưởng đến quá trình điều hòa thân nhiệt.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu như mê sảng, kích thích, vật vã, lơ mơ, co giật hoặc không tỉnh táo, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được cấp cứu.
BS Bằng cũng lưu ý, những người có nguy cơ cao bị say nắng, say nóng gồm trẻ nhỏ, người cao tuổi, người lao động ngoài trời cường độ cao, người mặc quần áo không phù hợp hoặc uống không đủ nước. Trong thời tiết nắng nóng, cần mặc quần áo rộng, sáng màu, đội mũ rộng vành, uống nước thường xuyên kể cả khi chưa khát và hạn chế làm việc liên tục quá lâu dưới trời nắng.
Đặc biệt, nên nghỉ giải lao 10–15 phút sau mỗi 45 phút đến 1 giờ lao động ngoài trời và tuyệt đối không để trẻ em hoặc bất kỳ ai trong ô tô đỗ dưới trời nắng nóng, bởi nhiệt độ trong xe có thể tăng cao chỉ trong thời gian ngắn.
