Khi những ánh đèn trong rạp chiếu tắt dần, chúng ta bước vào một không gian mà Christopher Nolan đã dày công nhào nặn. The Odyssey không chỉ là một bộ phim; nó là một sự kiện văn hóa, một phép thử cho lòng kiên nhẫn và niềm tin của khán giả vào nghệ thuật điện ảnh truyền thống.
Bộ phim "The Odyssey" mở đầu bằng cảnh một người đàn ông đứng trên bàn trong một phòng tiệc, kể một câu chuyện, Christopher Nolan đã ngay lập tức định hình được mục đích của mình.
Người kể chuyện, do nghệ sĩ nhạc rap Travis Scott đảm nhận, không chỉ là một điểm nhấn nghệ thuật mà còn là lời nhắc nhở rằng chúng ta đang tham gia vào một truyền thống truyền miệng cổ xưa. Đó là cách những câu chuyện được sinh ra, được tin tưởng và cuối cùng là được lưu truyền qua hàng thiên niên kỷ.
Christopher Nolan đã chọn cách kể không theo lối mòn của dòng thời gian, thay vì đi theo con đường tuyến tính nhàm chán, ông và cộng sự Jennifer Lame đã xử lý thời gian như một tấm bản đồ. Quá khứ, hiện tại và tương lai của Odysseus không bao giờ đứng yên. Chúng xáo trộn, đan xen, cho phép khán giả chiêm nghiệm những khoảnh khắc từ nhiều góc độ khác nhau.
Đây là phong cách quen thuộc mà Christopher Nolan đã theo đuổi từ Memento hay Inception, nhưng ở The Odyssey, nó đạt đến độ chín muồi về cảm xúc. Mọi sự kiện, mọi ký ức của người anh hùng đều mang tính hiện tại, tạo ra một dòng chảy trôi chảy như chính suy nghĩ của con người.
Một trong nhiều điểm sáng của bộ phim chắc chắn nằm ở dàn diễn viên hùng hậu, Matt Damon trong vai Odysseus mang đến một màn trình diễn đa chiều. Anh không còn là một anh hùng bất bại như trong thần thoại, mà là một người đàn ông đầy khiếm khuyết, bị giằng xé bởi sự kiêu ngạo, nỗi ân hận và khao khát sinh tồn mãnh liệt. Damon diễn xuất bằng ánh mắt, bằng sự tĩnh lặng khi đối mặt với những thử thách phi lý.
Bên cạnh đó, Anne Hathaway với vai diễn Penelope đã thể hiện được sự kiên cường của một người phụ nữ phải gánh vác cả một vương quốc trong khi chờ đợi người chồng mất tích. Sự tương tác giữa họ, dù chỉ qua những ký ức, vẫn đủ sức nặng để giữ cho cảm xúc của bộ phim không bị nuốt chửng bởi quy mô sử thi.
Và chắc chắn sẽ là thiếu sót nếu không nhắc đến quyết định casting đầy tranh cãi nhưng cực kỳ thành công của Christopher Nolan. Việc đưa vào bộ phim những gương mặt đa dạng về sắc tộc và quốc tịch, như Lupita Nyong'o trong vai Helen và Clytemnestra, hay Zendaya trong vai Athena, không phải là một sự áp đặt theo xu hướng mà là một lời khẳng định mạnh mẽ rằng di sản của Homer thuộc về toàn nhân loại.
Christopher Nolan đã chứng minh rằng nghệ thuật không nên bị giới hạn bởi những khuôn mẫu lịch sử lỗi thời. Ông cũng mạnh dạn để John Leguizamo giữ nguyên giọng vùng Bronx Puerto Rican trong vai Eumaeus, tạo nên một sự gần gũi, chân thực đến bất ngờ. Những lựa chọn này không chỉ hợp lý mà còn tạo ra một sự kết nối cảm xúc ấm áp cho một câu chuyện vốn dĩ rất khắc nghiệt.
Về mặt kỹ thuật, The Odyssey được quay hoàn toàn bằng máy quay IMAX 70mm, bởi vậy có thể nói bộ phim là một bữa tiệc thị giác đúng nghĩa trên màn ảnh rộng. Mỗi khung hình đều có chiều sâu, từ vùng biển mênh mông, màu xám xịt của những bộ trang phục rách nưới, cho đến sự tàn bạo của cảnh tượng thành Troy bốc cháy.
Christopher Nolan đã lựa chọn trung thành với triết lý làm phim analog và hạn chế tối đa việc sử dụng kỹ xảo máy tính, ông ưu tiên các hiệu ứng vật lý thực tế. Bởi vậy, khi chúng ta thấy một tòa nhà cao ba mươi mét đổ sụp, chúng ta cảm nhận được sức nặng của nó. Khi chúng ta thấy những người lính trong con ngựa gỗ khổng lồ, chúng ta dường như có thể ngửi thấy mùi hôi thối của sự sợ hãi và cái chết. Đó là sự kết nối thể chất mà không một thuật toán tạo ảnh nào có thể thay thế được.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, The Odyssey còn là một bản cáo trạng phản chiến đầy ám ảnh. Phim không thần thánh hóa chiến tranh. Những phân cảnh quân đội Odysseus cướp phá Troy, giết hại những người phụ nữ và trẻ em không vũ trang, được mô tả trần trụi và đau xót. Bộ phim đặt ra câu hỏi về cái giá của vinh quang và những tội ác được nhân danh chính nghĩa.
Câu nói của Odysseus về việc biến cuộc chiến thành một cuộc săn lùng là một trong những khoảnh khắc sâu sắc nhất của tác phẩm, khi người anh hùng nhận ra rằng chính những hành động của mình trong quá khứ đã tước đi quyền được hạnh phúc của bản thân ở hiện tại.
Mối quan hệ cha con giữa Odysseus và Telemachus cũng được khai thác một cách tinh tế qua diễn xuất của Tom Holland. Một Telemachus ngây thơ nhưng đầy khát vọng, luôn tìm kiếm bóng hình người cha vĩ đại nhưng lại nhận ra rằng người cha đó cũng chỉ là một con người bằng xương bằng thịt, đầy những sai lầm.
Và qua bộ phim này, chúng ta có thể thấy rõ được rằng Holland có vẻ như đã thoát khỏi cái bóng của những vai diễn siêu anh hùng trước đây để hóa thân vào một nhân vật có chiều sâu nội tâm, chứng tỏ mình là một trong những diễn viên thực lực của thế hệ mới.
Sự xuất hiện của những nhân vật thần thoại như phù thủy Circe (Samantha Morton) hay quái vật Cyclops (Bill Irwin) được xử lý một cách hết sức thông minh. Christopher Nolan biết cách lồng ghép các yếu tố huyền bí vào một thế giới tưởng như hiện thực, khiến chúng trở nên gần gũi và đáng sợ hơn. Đặc biệt, sự góp mặt của Elliot Page trong vai Sinon mang lại một nút thắt cảm xúc đáng nhớ, một hình ảnh phản chiếu về số phận của những người lính trẻ bị bỏ rơi trong guồng quay của lịch sử.
Cuối cùng, The Odyssey thành công vì nó giữ được sự cân bằng giữa sự hoành tráng của một bom tấn và sự riêng tư của một câu chuyện gia đình. Nó không dạy bảo khán giả phải hiểu ý nghĩa của câu chuyện theo một khuôn mẫu định sẵn. Thay vào đó, nó đưa ra những lựa chọn, những hệ lụy, và để khán giả tự chiêm nghiệm. Người ta có thể tranh cãi về những chi tiết lịch sử, về tính chính xác của thần thoại, nhưng không ai có thể phủ nhận được sức lay động của bộ phim.
Trong một thời đại mà điện ảnh bị bão hòa bởi những sản phẩm nhanh, ngắn và dễ dãi, Christopher Nolan đã chọn đi ngược dòng. The Odyssey là một tuyên ngôn cho sự kiên trì, cho niềm tin vào sức mạnh của hình ảnh và âm thanh trong việc định hình bản sắc con người.
Nó khẳng định rằng, dù thời đại có thay đổi, dù công nghệ có phát triển đến đâu, chúng ta vẫn mãi là những sinh vật khao khát được lắng nghe những câu chuyện cũ, được thấy mình trong hình ảnh của những người anh hùng đã mất, và được hy vọng rằng, sau tất cả những cuộc hành trình gian khổ, chúng ta vẫn có thể tìm thấy một nơi gọi là nhà.
Một bộ phim xuất sắc, không chỉ bởi quy mô sản xuất hay dàn diễn viên hùng hậu, mà bởi khả năng chạm đến phần sâu kín nhất trong tâm hồn người xem. The Odyssey không chỉ là một chuyến hành trình trở về Ithaca, mà là một hành trình trở về với chính những giá trị nhân văn mà chúng ta đôi khi vô tình bỏ quên giữa dòng đời hối hả.
Chắc chắn, tác phẩm này sẽ còn được nhắc đến như một cột mốc quan trọng trong lịch sử điện ảnh đương đại, nơi mà trí tưởng tượng của con người và kỹ thuật điện ảnh hòa quyện để tạo nên phép màu. Một tuyệt tác thực sự của Christopher Nolan.
Đức Khương
