Giữa tháng 12/2025, Cục Công an thành phố Thần Mộc, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc đã phát động cuộc tìm kiếm chủ nhân của 360 gram vàng (tương đương 96 chỉ), thu hút sự chú ý rộng rãi trên mạng xã hội nước này. Tuy nhiên, điều khiến dư luận đặc biệt chú ý là cho đến thời điểm phát thông báo, vẫn chưa có bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào đến nhận là chủ sở hữu hợp pháp của số tài sản có giá trị lớn này.
Công an Thần Mộc cho biết, nếu trong thời hạn công bố theo quy định pháp luật mà vẫn không có người đến nhận, toàn bộ số vàng sẽ được xử lý như tài sản vô chủ và nộp vào ngân khố nhà nước.
Nguồn gốc của số vàng bắt đầu từ một vụ án hình sự từng được Công an Thần Mộc thụ lý. Trong quá trình điều tra, lực lượng chức năng đã tìm thấy một số lượng vàng thỏi với tổng giá trị hơn 500.000 NDT (khoảng 1,8 tỷ đồng) nằm trên vệ đường gần hiện trường. Các thỏi vàng nói trên được xác định là vật chứng liên quan và bị tạm giữ theo đúng trình tự pháp luật. Khi vụ án cơ bản khép lại, vấn đề quyền sở hữu đối với số vàng lại không thể làm rõ, trở thành tồn đọng trong quá trình xử lý hậu vụ án.
Theo các quy định hiện hành của Trung Quốc, đối với vật chứng hoặc tài sản bị tạm giữ nhưng không xác định được chủ sở hữu, cơ quan công an buộc phải thực hiện thủ tục thông báo công khai. Đây là bước quan trọng nhằm bảo đảm quyền tài sản hợp pháp của công dân, đồng thời tránh việc xử lý tùy tiện các tài sản có giá trị. Chỉ sau khi đã hoàn tất đầy đủ quy trình thông báo mà vẫn không có người đến nhận, tài sản mới được phép sung công theo luật định.
Việc từ khi vụ án kết thúc đến lúc công bố thông báo tìm chủ sở hữu kéo dài trong nhiều tháng cho thấy quá trình thẩm định, xác minh và phê duyệt nội bộ đã được thực hiện một cách thận trọng.
Ngay sau khi thông tin được công bố, mạng xã hội Trung Quốc nhanh chóng lan truyền những bàn luận sôi nổi. Nhiều người tỏ ra khó tin khi cho rằng một khối tài sản trị giá hơn 500.000 NDT (khoảng 1,8 tỷ đồng) lại có thể “vô chủ”. Không ít ý kiến cho rằng, với giá trị lớn và hình thức là vàng miếng, khả năng chủ sở hữu hoàn toàn không hay biết việc mất mát là rất thấp, và đằng sau sự việc có thể tồn tại những câu chuyện phức tạp hơn.
Giới chuyên gia pháp lý tại Trung Quốc nhận định, có thể tồn tại nhiều khả năng khác nhau. Có thể chủ sở hữu thực sự không hề biết tài sản của mình đã bị thu giữ trong một vụ án nào đó, chẳng hạn như trong trường hợp bị người khác chiếm giữ hoặc sử dụng trái phép. Tuy nhiên, với giá trị và tính chất đặc biệt của vàng miếng, khả năng này được đánh giá là không cao.
Một khả năng khác, được dư luận nhắc đến nhiều nhất, là số vàng có nguồn gốc bất hợp pháp, liên quan đến các hành vi như buôn lậu, hối lộ, kinh doanh trái phép hoặc các tội phạm kinh tế khác. Trong trường hợp này, người nắm giữ thực sự dù biết rõ sự tồn tại của thông báo cũng không dám xuất hiện để nhận lại tài sản vì lo ngại bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Ngoài ra, cũng không loại trừ khả năng tồn tại những tranh chấp quyền sở hữu phức tạp, chẳng hạn như tài sản chung của nhiều người hoặc thuộc về một tổ chức đã giải thể, khiến không ai đủ tư cách pháp lý đứng ra nhận.
Hiện tại, số vàng trị giá hơn 500.000 NDT vẫn được niêm phong và bảo quản trong kho vật chứng của Công an Thần Mộc, tỉnh Thiểm Tây. Thông báo tìm chủ sở hữu vừa là lời kêu gọi cuối cùng dành cho người có quyền lợi hợp pháp, vừa là phép thử đối với những người có thể đang che giấu sự thật phía sau khối tài sản này. Khi thời hạn công bố kết thúc, dù có người xuất hiện hay số vàng chính thức được sung công.
(Theo Toutiao)
Nguyên An
