Phổ Nghi khóc lớn giữa lễ đăng cơ
Lịch sử ghi nhận, mỗi triều đại đều có chu kỳ hưng suy, và khi một vương triều bước vào giai đoạn cuối, vận số của hoàng thất thường cũng xuống dốc theo. Triều Thanh – vương triều phong kiến cuối cùng của Trung Quốc biểu hiện điều này rõ rệt: từ thời Hàm Phong trở đi, hoàng tộc Ái Tân Giác La bắt đầu tuyệt tự, con nối dõi thưa thớt, quốc lực suy kiệt và cuối cùng đi đến diệt vong.
Hàm Phong Đế khi bệnh nặng qua đời chỉ để lại một con trai duy nhất là Đồng Trị. Hoàng vị không thể bỏ trống, nên cậu bé năm tuổi này phải được lập làm vua. Đó chính là Đồng Trị Đế, do Từ Hi Thái hậu nhiếp chính. Nhưng số phận của vị tiểu hoàng đế này cũng bi thương không kém: chưa đến tuổi trung niên đã băng hà, không để lại con cái. Ngai vàng buộc phải truyền cho Quang Tự, và ông cũng không thể sinh con do bị Từ Hi Thái hậu kiềm chế, giam lỏng suốt nhiều năm.
Khi Quang Tự qua đời, vận mệnh nhà Thanh dồn vào một đứa trẻ mới ba tuổi là Phổ Nghi. (Ảnh: Sohu)
Khi Quang Tự qua đời, vận mệnh nhà Thanh dồn vào một đứa trẻ mới ba tuổi là Phổ Nghi. Sau khi Phổ Nghi lên ngôi, do còn quá nhỏ, triều chính rơi vào tay Nhiếp Chính Vương Tái Phong (cha Phổ Nghi) cùng Long Dụ Thái hậu. Phổ Nghi chỉ là hoàng đế trên danh nghĩa, còn thực quyền lại nằm hoàn toàn trong tay người lớn. Chính trong lễ đăng cơ long trọng của Phổ Nghi đã xảy ra một chi tiết đặc biệt, dường như báo trước sự cáo chung của đại Thanh.
Trong lễ đăng cơ, giữa khung cảnh nghi thức trang trọng cùng hàng trăm đại thần quỳ chầu, Phổ Nghi hoảng loạn, bật khóc nức nở và muốn bỏ chạy. Tái Phong phải bước lên ôm lấy con, cúi đầu an ủi. Theo lời kể trong hồi ký "Nửa đời trước của tôi" của Phổ Nghi, cha ông đã nói sáu chữ: "Đừng khóc nữa, sắp xong rồi."
Câu nói ấy vừa được buột miệng để dỗ đứa trẻ sợ hãi, nhưng lại vô tình khiến những người có mặt tại đó rùng mình, trong khoảnh khắc chuyển giao quyền lực, hai chữ "xong rồi" nghe chẳng khác nào ám chỉ số mệnh đang tàn lụi của nhà Thanh.
Trong lễ đăng cơ, Phổ Nghi hoảng loạn, bật khóc nức nở, cha ông đã nói sáu chữ an ủi. (Ảnh: Sohu)
Sau này, con gái Tái Phong thanh minh rằng cha cô thực ra đã nói "Mọi chuyện sẽ sớm tốt đẹp", nhưng Phổ Nghi khẳng định ông nhớ rất rõ: cha mình nói là "Sắp xong rồi". Nhiều người tin lời kể của Phổ Nghi bởi ông là người trực tiếp tham gia, không có lý do gì để bịa đặt.
Dù sự thật thế nào, lịch sử cho thấy câu nói ấy dường như ứng nghiệm đầy đủ.
Dấu hiệu suy vong đã định sẵn
Khi Phổ Nghi lên ngôi, triều đình vẫn chìm trong những rối ren kéo dài suốt nhiều thập kỷ: chính trị mục ruỗng, quân đội yếu kém, ngoại bang giằng xé. Một đứa trẻ dù kế vị ngai vàng cũng không thể cứu nổi cục diện đã đến hồi mạt vận.
Lễ đăng cơ trong tiếng khóc của tiểu hoàng đế, cùng sáu chữ hốt hoảng từ miệng thân phụ, vì thế càng trở thành hình ảnh mang tính biểu tượng về một triều đại đứng trước ngưỡng cửa diệt vong.
Khi Phổ Nghi lên ngôi, triều đình vẫn chìm trong những rối ren kéo dài suốt nhiều thập kỷ. (Ảnh: Sohu)
Lịch sử sau đó diễn ra đúng như dự báo trong nỗi bất an của ngày hôm ấy. Chỉ vài năm sau lễ đăng cơ, triều Thanh buộc phải tuyên bố thoái vị. Phổ Nghi từ hoàng đế cuối cùng trở thành công dân mới trong một Trung Quốc đã thay đổi hoàn toàn.
Cuộc đời Phổ Nghi, từ lúc còn là đứa trẻ hoảng sợ trên ngai vàng cho đến khi phải đối diện với thế giới bên ngoài cung cấm, chẳng khác nào hình ảnh thu nhỏ của một triều đại suy tàn, bị thời cuộc cuốn đi.
Nguyệt Phạm (Theo Sohu, Sina, 163)
