Trong nỗ lực thúc ép con cái lập gia đình và sinh con, một bộ phận phụ huynh tại Trung Quốc đang tìm đến một “công cụ giáo dục” mới gây nhiều tranh cãi: những đoạn video do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, khắc họa hình ảnh các phụ nữ trung niên độc thân, không con cái, gục khóc trong hành lang bệnh viện vì hối hận với lựa chọn cuộc đời mình.
Những video giả mạo này đang lan truyền trên các nền tảng video ngắn, với bối cảnh quen thuộc và dễ đánh trúng cảm xúc: hành lang bệnh viện lạnh lẽo, ánh đèn trắng nhợt nhạt, một người phụ nữ đứng lặng, nước mắt lăn dài, vừa khóc vừa trút bầu tâm sự về cuộc sống cô độc tuổi xế chiều.
Trong một video, một phụ nữ 58 tuổi nghẹn ngào nói rằng bà hối tiếc vì khi còn trẻ đã không kết hôn và sinh con, để rồi giờ đây phải một mình đến bệnh viện, không người chăm sóc, không con cháu bên cạnh. Ở một đoạn khác, một phụ nữ 56 tuổi thẳng thắn thừa nhận: “Tôi hối hận. Cha mẹ tôi từng khuyên tôi nên kết hôn và sinh con, nhưng tôi cho rằng điều đó quá phiền phức. Giờ hãy nhìn tôi xem.” Trên áp phích đi kèm video, người phụ nữ được giới thiệu là đến từ tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc.
Một số video khác tiếp tục lặp lại mô-típ quen thuộc: người phụ nữ trung niên lựa chọn cuộc sống DINK – hai vợ chồng cùng đi làm nhưng không sinh con đứng than thở trong bệnh viện, trong khi ở giường bệnh bên cạnh, một bệnh nhân khác được cả gia đình vây quanh chăm sóc. Sự đối lập ấy được dàn dựng như một bản án không lời dành cho lựa chọn sống độc thân hoặc không sinh con.
Dù các video đều có ghi chú nhỏ rằng nội dung được tạo ra bằng AI, chúng vẫn thu hút lượng người xem và chia sẻ lớn, đặc biệt là từ các bậc phụ huynh. Nhiều bình luận công khai bày tỏ sự ủng hộ: “Chúng ta cần nhiều video như thế này hơn nữa. Xem còn ai cố chấp muốn sống độc thân.” Một người khác thậm chí gọi đây là “công cụ giáo dục quan trọng cho những người trẻ còn non nớt”.
Tuy nhiên, làn sóng phản ứng từ giới trẻ lại mang màu sắc hoàn toàn khác. Không ít người tỏ ra mỉa mai và hoài nghi. “Phụ nữ độc thân ở độ tuổi 50 ngoài đời trông trẻ trung hơn rất nhiều so với những người trong video này,” một cư dân mạng nhận xét, ngầm chỉ ra rằng chính hôn nhân và việc sinh con mới thường là yếu tố bào mòn sức khỏe và năng lượng của phụ nữ.
Một người khác bày tỏ lo ngại: “Bố mẹ tôi gửi cho tôi những video này và tin rằng chúng là thật. Tôi sợ rằng nếu cứ tiếp tục như vậy, họ có thể trở thành nạn nhân của lừa đảo trong tương lai.” Có ý kiến thẳng thắn hơn đặt câu hỏi về động cơ phía sau những sản phẩm AI này: “Liệu những người tạo ra chúng có đang cố tình gieo rắc nỗi lo sợ cho phụ nữ độc thân và khoét sâu mâu thuẫn giữa người đã kết hôn và người chưa kết hôn hay không? Kết hôn hay độc thân không có đúng sai, đó chỉ là những con đường khác nhau để tìm kiếm hạnh phúc.”
Một bình luận khác chốt lại vấn đề một cách lạnh lùng: “Những bậc phụ huynh chia sẻ các video này không thực sự quan tâm chúng có phải do AI tạo ra hay không. Họ chỉ cần nội dung đó phù hợp với niềm tin sẵn có của mình.”
Hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh các số liệu nhân khẩu học của Trung Quốc tiếp tục phát đi tín hiệu đáng lo ngại. Năm ngoái, nước này ghi nhận số lượng kết hôn mới thấp nhất kể từ năm 1980, với chỉ 6,1 triệu cặp đôi đăng ký kết hôn. Dân số Trung Quốc cũng giảm năm thứ ba liên tiếp, xuống còn 1,4083 tỷ người.
Số trẻ sơ sinh trong năm qua tăng nhẹ lên 9,54 triệu, so với 9,02 triệu của năm trước đó – mức thấp nhất kể từ năm 1949. Giới phân tích cho rằng sự gia tăng này phần lớn đến từ yếu tố văn hóa: năm Giáp Thìn, khi trẻ sinh năm Rồng được tin là mang lại may mắn.
Những con số khô khan ấy phản ánh rõ xu hướng ngày càng phổ biến trong giới trẻ Trung Quốc: lựa chọn lối sống độc thân, trì hoãn hoặc từ chối hôn nhân và sinh con. Điều này đối lập gay gắt với quan niệm truyền thống của thế hệ cha mẹ, những người tin rằng hạnh phúc chỉ có thể trọn vẹn khi gắn liền với gia đình và con cái.
Khoảng cách giữa hai thế hệ vì thế ngày càng bị kéo giãn. Trong một số trường hợp, áp lực và xung đột leo thang đến mức người trẻ chọn cách cắt đứt liên lạc với gia đình như một phản ứng cực đoan trước những khuôn mẫu hạnh phúc được áp đặt bằng nước mắt… dù là nước mắt do AI tạo ra.
Theo SCMP
Ứng Hà Chi
