Sự cố xảy ra trên chuyến bay KL735 của hãng hàng không KLM, khởi hành từ sân bay Schiphol ở Amsterdam, Hà Lan, để đến đảo Curaçao thuộc vùng Caribe vào chiều 17/9.
Tiếp viên dập lửa, ngâm thiết bị trong nước
Chiếc Boeing 777-300ER mang số đăng ký PH-BVP rời Amsterdam vào khoảng 15h20, muộn gần hai tiếng so với kế hoạch. Khi máy bay đang di chuyển ở độ cao khoảng 30.000 feet, tương đương hơn 9.100 m, trên Bắc Đại Tây Dương, một pin sạc dự phòng trong khoang thương gia bất ngờ quá nhiệt, phát nổ rồi bốc cháy.
Theo lời kể của một hành khách ngồi gần vị trí xảy ra sự cố, khoang máy bay đột ngột vang lên một tiếng nổ lớn. Ngay sau đó, ngọn lửa bùng lên phía trên ghế ngồi, khiến những người xung quanh hoảng hốt.
“Đột nhiên có một tiếng nổ lớn, rồi lửa bùng lên ngay lập tức. Mọi người đều vô cùng sợ hãi”, hành khách này kể lại với đài RTL Nieuws của Hà Lan.
Hình ảnh được truyền thông địa phương đăng tải cho thấy khu vực bàn điều khiển cạnh ghế bị cháy sém. Vết ám đen kéo dài lên rèm cửa sổ và phần vách bên trong khoang máy bay. Thiết bị sau vụ cháy gần như biến dạng, nằm giữa những mảnh vụn cháy đen.
Ngay khi phát hiện sự việc, các tiếp viên nhanh chóng tiếp cận vị trí pin sạc dự phòng đang cháy. Ngọn lửa được dập tắt trước khi lan sang các vật liệu xung quanh. Sau đó, thiết bị được đặt vào nước nhằm làm nguội các tế bào pin và hạn chế nguy cơ bùng cháy trở lại.
Một người bị thương nhẹ trong sự cố. KLM xác nhận thông tin này nhưng không công bố danh tính hành khách với lý do bảo vệ quyền riêng tư.
Dù đám cháy đã được kiểm soát, tổ lái vẫn quyết định quay đầu vì lý do an toàn. Máy bay hạ cánh trở lại sân bay Schiphol vào khoảng 20h40 cùng ngày.
Toàn bộ 322 hành khách được KLM bố trí chỗ nghỉ qua đêm. Sáng hôm sau, hãng sử dụng một máy bay khác để tiếp tục đưa hành khách đến Curaçao.
Một số nguồn ban đầu mô tả sự cố xảy ra sau 5 giờ 30 phút bay. Tuy nhiên, dữ liệu hành trình được Paddle Your Own Kanoo dẫn lại cho thấy máy bay bắt đầu quay đầu khoảng 2 giờ hơn sau khi rời Amsterdam; con số 5 giờ 30 phút nhiều khả năng là tổng thời gian chuyến bay ở trên không trước khi phải quay trở lại nơi xuất phát.
Thiết bị được cho là của cựu CEO KLM
Nhiều hành khách có mặt trên chuyến bay nói với RTL Nieuws rằng pin sạc dự phòng gặp sự cố thuộc về ông Camiel Eurlings, một cựu lãnh đạo KLM.
Các nhân chứng cho biết ông Eurlings dường như đang ngủ tại thời điểm thiết bị phát nổ và bị thương nhẹ. Một hành khách kể rằng sau sự cố, ông tỏ ra rất bàng hoàng và liên tục bày tỏ sự áy náy vì đã gây ảnh hưởng đến những người cùng chuyến bay.
KLM không xác nhận danh tính chủ nhân của pin sạc dự phòng. Hãng cho biết đang điều tra nguyên nhân sự cố, trong đó có việc thiết bị có được cắm sạc tại thời điểm bốc cháy hay không.
Theo hình ảnh được truyền thông Hà Lan công bố, phần còn lại của pin sạc dự phòng dường như vẫn kết nối với dây và phích cắm. Một số nhân chứng cũng nói thiết bị đang được sạc bằng nguồn điện tại ghế trước khi phát nổ. Tuy nhiên, đây vẫn là thông tin từ nhân chứng, chưa phải kết luận chính thức của hãng hàng không.
Ông Camiel Eurlings từng đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý tại KLM và giữ chức Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc hãng trong giai đoạn 2013-2014. Việc thiết bị được cho là thuộc về một cựu lãnh đạo hãng hàng không khiến sự việc càng thu hút sự chú ý tại Hà Lan.
KLM cho phép mỗi hành khách mang theo tối đa hai pin sạc dự phòng trong hành lý xách tay. Tuy nhiên, thiết bị phải được đặt ở vị trí có thể quan sát, không được để trong hành lý ký gửi hoặc cất ở ngăn chứa đồ phía trên. Hành khách cũng không được sử dụng hay cắm sạc pin dự phòng trong suốt chuyến bay.
Những quy định này nhằm giúp hành khách và tiếp viên kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường như thiết bị nóng lên, phồng, phát tiếng rít, bốc khói hoặc có mùi lạ.
Pin sạc dự phòng chứa nhiều tế bào lithium-ion. Khi một tế bào bị lỗi, hư hỏng hoặc quá nhiệt, nhiệt lượng có thể truyền nhanh sang những tế bào bên cạnh, tạo thành phản ứng dây chuyền được gọi là “mất kiểm soát nhiệt”. Quá trình này có thể khiến thiết bị phát khói, giải phóng khí độc, bốc cháy hoặc phát nổ trong thời gian rất ngắn.
Ngay cả sau khi ngọn lửa bên ngoài đã được dập tắt, phản ứng bên trong pin vẫn có thể tiếp tục và làm thiết bị cháy trở lại. Vì vậy, trong các tình huống tương tự, tổ bay thường phải liên tục làm nguội thiết bị bằng nước hoặc chất lỏng không bắt lửa, sau đó đặt vào dụng cụ chuyên dụng để theo dõi.
Pin lithium bị cấm để trong hành lý ký gửi do đám cháy tại khoang hàng khó được phát hiện và xử lý kịp thời. Khi được mang trong cabin, sự cố có thể được hành khách nhìn thấy sớm hơn và tiếp viên có điều kiện can thiệp ngay.
Sự cố trên chuyến bay KL735 một lần nữa cho thấy một thiết bị nhỏ cũng có thể tạo ra rủi ro lớn trong không gian kín của máy bay. Hành khách được khuyến cáo kiểm tra quy định của từng hãng trước chuyến đi, không sử dụng pin có dấu hiệu phồng hoặc hư hỏng và phải báo ngay cho tiếp viên nếu thiết bị nóng lên bất thường, bốc khói hay phát tiếng động lạ.
Nguồn: RTL Nieuws; NL Times; Paddle Your Own Kanoo
Minh Ngọc
