Hình ảnh con cá ngay lập tức gây xôn xao dư luận, nhiều người gọi đây là "quái ngư" hay thậm chí ví như "rồng biển" trong truyền thuyết.
Sự việc xảy ra vào năm 2014. Hai cần thủ Nguyễn Văn Ánh và Trần Thế Dũng (cùng trú tại TP Đà Nẵng) trong lúc câu cá gần bờ thì bất ngờ dính phải một sinh vật khổng lồ. Con cá trúng lưỡi câu khi chỉ cách bờ biển khoảng 30 mét.
Theo mô tả, con cá có chiều dài lên tới 4,2 mét, nặng gần 30 kg, thân dẹt, rộng khoảng 30 cm. Khi bị kéo vào bờ, nó vùng vẫy dữ dội khiến hai cần thủ phải dốc toàn bộ sức lực, mất hơn 30 phút mới có thể đưa được con cá lên ghềnh đá. Ngay cả khi đã nằm trên bờ, con cá vẫn quẫy mạnh liên tục và phải gần 2 tiếng sau mới chết hẳn.
Hình ảnh con cá với thân dài, ánh bạc, trên đầu và dọc thân có những vây đỏ tía mềm mại nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội. Ngoại hình khác thường khiến nhiều người cho rằng đây là "hậu duệ của rồng" trong truyền thuyết.
Sau khi tiếp nhận thông tin và hình ảnh, các chuyên gia xác định đây là loài cá hiếm sống ở biển sâu, có tên khoa học là Regalecus glesne, thường được gọi là cá hố rồng, cá mái chèo hoặc cá hố phướng theo cách gọi địa phương.
Theo các tài liệu nghiên cứu, cá hố rồng là loài cá sống ở tầng nước rất sâu, hiếm khi xuất hiện gần bờ. Tuy vậy, chúng lại có vùng phân bố khá rộng, được ghi nhận ở nhiều đại dương trên thế giới.
Các nhà khoa học cho biết cá hố rồng được mô tả lần đầu tiên vào năm 1772. Đây được xem là loài cá có xương dài nhất thế giới, với chiều dài tối đa có thể đạt tới 17 mét và trọng lượng lên tới khoảng 270 kg. Tuy nhiên, do sống ở môi trường biển sâu, việc nghiên cứu và đánh giá tình trạng bảo tồn của loài này gặp nhiều khó khăn.
Thức ăn chủ yếu của cá hố rồng là sinh vật phù du. Chúng không có răng thật mà sử dụng các cấu trúc dạng mang lược để lọc và bắt mồi, hoàn toàn không gây nguy hiểm cho con người. Việc cá hố rồng xuất hiện trên mặt biển hoặc trôi dạt vào bờ thường được cho là do ảnh hưởng của bão lớn, dòng hải lưu mạnh, hoặc do cá bị thương, suy yếu trước khi chết.
Dù có hình dáng khiến nhiều người liên tưởng đến "thủy quái", cá hố rồng chưa từng được ghi nhận là mối đe dọa đối với con người. Trái lại, sự xuất hiện của loài cá này luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới khoa học và công chúng vì tính hiếm gặp.
"Mắt xích" sinh thái dưới đáy đại dương
Loài cá hố rồng sinh sống chủ yếu ở tầng nước sâu, nơi ánh sáng yếu và áp suất lớn, góp phần duy trì cân bằng sinh học bằng cách kiểm soát số lượng sinh vật phù du và các loài giáp xác nhỏ. Thông qua chuỗi thức ăn, cá hố rồng giúp chuyển hóa năng lượng từ sinh vật bậc thấp lên các loài săn mồi lớn hơn, qua đó ổn định cấu trúc quần xã sinh vật biển sâu.
Đặc biệt, cá hố rồng còn được xem là "chỉ dấu sinh học" phản ánh tình trạng môi trường đại dương. Việc loài cá này hiếm hoi xuất hiện gần bờ thường gắn với những biến động bất thường như dòng hải lưu mạnh, bão lớn hoặc sự xáo trộn môi trường sống. Vì vậy, mỗi lần cá hố rồng được ghi nhận đều mang giá trị khoa học và cảnh báo sinh thái đáng lưu ý.
Tại Nhật Bản, cá hố rồng từ lâu đã xuất hiện trong văn hóa dân gian. Người dân nơi đây tin rằng việc cá hố rồng nổi lên gần bờ có thể là dấu hiệu báo trước động đất, do loài cá sống ở đáy biển sâu nhạy cảm với các chuyển động địa chất. Tuy nhiên, giả thuyết này đến nay vẫn chưa được khoa học chứng minh.
Minh Khang
