Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) vừa phát lệnh kiểm tra khẩn cấp đối với hàng trăm chiếc Boeing 737 MAX sau khi phát hiện các vết nứt xuất hiện ở bộ phận chịu lực quanh khu vực cửa phục vụ phía trước. Sự cố mới nhất này tiếp tục đặt năng lực kiểm soát chất lượng của gã khổng lồ hàng không Mỹ dưới sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan quản lý toàn cầu.
Nguy cơ từ vị trí chịu tải quan trọng
Theo Chỉ thị Khả năng Bay (Airworthiness Directive - AD) vừa được FAA ban hành, sự cố liên quan đến các vết nứt xuất hiện trên dầm gia cường và phần vỏ thân máy bay lân cận tại khu vực góc trên phía trước của cửa phục vụ bên phải (ngay cạnh khu vực bếp galley phía trước). Chỉ thị này áp dụng cho khoảng 471 máy bay Boeing 737 Max 8, Max 9 và Max 8-200 đăng ký tại Mỹ.
FAA cảnh báo rằng nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, các vết nứt ở dầm gia cường có thể khiến cấu trúc không duy trì được khả năng chịu tải theo thiết kế. Điều này nguy cơ suy giảm nghiêm trọng độ bền kết cấu toàn phần của máy bay trong quá trình vận hành áp suất cao.
Quy định mới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 10/9/2026. Theo đó, các hãng hàng không vận hành dòng máy bay này phải thực hiện quy trình kiểm tra nhiều cấp độ, từ kiểm tra trực quan vỏ thân máy bay đến sử dụng các phương pháp kiểm tra không phá hủy tiên tiến như dòng điện xoáy tần số cao (HFEC) và tần số thấp (LFEC) để phát hiện hư hại tiềm ẩn xung quanh các đinh rún và mép khung cửa.
Không dừng bay nhưng yêu cầu siết chặt tần suất kiểm tra
Dù phát lệnh kiểm tra trên diện rộng, FAA quyết định không ra lệnh đình chỉ bay (grounding) đối với dòng 737 MAX. Cơ quan quản lý giải thích rằng lịch trình kiểm tra lặp lại dựa trên số chu kỳ bay (flight cycles) sẽ tạo ra nhiều cơ hội để kỹ thuật viên phát hiện vết nứt trước khi chúng phát triển tới mức đe dọa an toàn bay.
Các cơ quan quản lý hàng không quốc tế, bao gồm Cơ quan An toàn Hàng không Châu Âu (EASA), dự kiến sẽ sớm đưa ra các chỉ thị tương tự đối với các hãng hàng không thuộc quyền quản lý. Việc phối hợp này nhằm đảm bảo tính đồng bộ về tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật trên toàn thế giới.
Bài toán quy trình sản xuất
Vấn đề nứt kết cấu thân máy bay không phải là điều hoàn toàn mới đối với dòng Boeing 737. Trước đây vào năm 2019, FAA từng yêu cầu kiểm tra khẩn cấp dòng 737 NG (Next Generation) sau khi phát hiện vết nứt ở bộ phận kết nối giữa thân và cánh. Mặc dù thiết kế dầm gia cường trên 737 MAX đã được cải tiến, việc xuất hiện vết nứt ở dòng máy bay thế hệ mới cho thấy những thách thức dai dẳng trong khâu kiểm soát ứng suất vật liệu và dung sai sản xuất.
Về phía Boeing, tập đoàn xác nhận đã tiến hành phân tích kỹ thuật để xác định nguyên nhân gốc rễ. Đồng thời, hãng đang triển khai các thay đổi trong quy trình lắp ráp đối với các máy bay đang nằm trên dây chuyền sản xuất nhằm triệt tiêu nguy cơ phát sinh sự cố tương tự trong tương lai.
Boeing khẳng định ủng hộ các chỉ thị an toàn của FAA và đang phối hợp chặt chẽ với các khách hàng hàng không để cung cấp tài liệu hướng dẫn kỹ thuật cũng như giải pháp khắc phục. Tuy nhiên, việc liên tục phát sinh các lỗi kỹ thuật ở các chi tiết gia công thân vỏ tiếp tục đặt ra bài toán lớn cho chuỗi cung ứng và quy trình giám sát chất lượng lắp ráp của hãng.
Tác động tới chuỗi cung ứng và niềm tin thị trường
Thử thách lần này xuất hiện đúng vào thời điểm Boeing đang nỗ lực ổn định lại tiến độ giao hàng và khôi phục niềm tin từ các nhà đầu tư cũng như hành khách toàn cầu. Dù quy trình kiểm tra không gây gián đoạn diện rộng như các đợt dừng bay trước đây, áp lực bảo dưỡng gia tăng chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến lịch trình khai thác của một số hãng hàng không trong ngắn hạn.
Giới phân tích nhận định rằng, việc phát hiện sớm và chủ động đưa ra chỉ thị kiểm tra phản ánh sự cẩn trọng cao độ của FAA sau những sự cố an toàn hàng không trong vài năm qua. Đối với Boeing, hành trình tái thiết uy tín đòi hỏi sự triệt để không chỉ ở các hệ thống điều khiển phần mềm hay điện tử, mà còn ở từng mối ghép cơ khí nhỏ nhất trên khung thân máy bay.
Chỉ thị kiểm tra mới của FAA đối với dòng Boeing 737 MAX là lời nhắc nhở rằng an toàn hàng không là một quy trình kiểm soát liên tục và không có chỗ cho sự chủ quan. Dù không dẫn đến kịch bản dừng bay hàng loạt, sự cố nứt dầm gia cường cửa phục vụ đòi hỏi Boeing phải quyết liệt hơn nữa trong việc hoàn thiện quy trình chế tạo, đảm bảo mỗi chiếc máy bay xuất xưởng đều đáp ứng những tiêu chuẩn chịu lực khắt khe nhất.
Theo CNN
Thùy Anh
