Mỗi ngày có hơn ba mẫu xe mới
Ông Hà Chí Kỳ, Phó Tổng giám đốc điều hành BYD, từng đưa ra một con số về nhịp độ của thị trường quê nhà. Trong 5 tháng đầu năm 2026, thị trường Trung Quốc đón 542 mẫu xe mới, tức trung bình 3,6 mẫu mỗi ngày. Theo ông, mỗi mẫu tốn hơn 1 tỷ nhân dân tệ và hơn 2 năm phát triển, nhưng sức hút với người mua chỉ kéo dài khoảng 3 tháng.
Nhịp đó buộc các hãng cắt chỗ nào đó, và chỗ bị cắt là khâu kiểm chứng. Nhật báo Trung Quốc dẫn lại rằng xe xăng trước đây cần hơn 36 tháng cho nghiên cứu phát triển và kiểm chứng, trong khi nhiều mẫu xe năng lượng mới chỉ mất 18 tháng, với các bài thử môi trường khắc nghiệt và thử độ bền thường bị rút ngắn.
Ngày 20/10/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin thừa nhận điều này tại họp báo của Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện, rằng đúng là đã xuất hiện tình trạng một số doanh nghiệp chạy theo trào lưu tung sản phẩm mới trong khi thử nghiệm kiểm chứng chưa đầy đủ.
Ba mươi nghìn km và hai mùa đông một mùa hè
Ngày 10/10/2026, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin cùng Bộ Công an, Bộ Sinh thái Môi trường và Tổng cục Quản lý giám sát thị trường công bố dự thảo lấy ý kiến về quản lý thiết kế sáng tạo và kiểm chứng thử nghiệm trong nghiên cứu phát triển ô tô. Báo chí Trung Quốc gọi đây là văn bản quản lý sáng tạo nghiêm khắc nhất với ngành xe.
Phần nặng nhất nằm ở yêu cầu thử nghiệm. Sản phẩm mới khai báo phải hoàn thành các nhóm thử gồm độ tin cậy và độ bền tổng hợp, độ tin cậy kết cấu, độ tin cậy chức năng phần mềm và khả năng thích nghi môi trường. Quãng đường chạy thử độ tin cậy không được dưới 30.000 km, còn chu kỳ thử thích nghi môi trường không dưới 1 năm và phải bao trùm hai mùa đông một mùa hè. Dự thảo cũng nâng 22 tiêu chuẩn khuyến nghị và tiêu chuẩn ngành thành yêu cầu bắt buộc.
Phần thứ hai là danh sách cấm với các thiết kế đang được quảng bá rầm rộ. Dự thảo cấm trang bị tay nắm cửa ẩn hoàn toàn, cấm dùng màn hình gập và màn hình dẻo, và cấm kích hoạt ghế không trọng lực, ghế xoay hay ghế ngả thành giường khi xe đang chạy. Cửa hít điện bắt buộc có chức năng chống kẹp. Các bộ phận điều khiển liên quan an toàn như thoát hiểm khẩn cấp và phanh khẩn cấp phải giữ phím vật lý kèm ký hiệu dễ thấy.
Phần thứ ba là tham số kê khai. Doanh nghiệp phải khai báo thông số của tay nắm cửa ẩn, cửa hít điện, phím điều khiển ảo và các hạng mục kiểm chứng thích nghi môi trường, rồi đưa chúng vào diện quản lý cấp phép sản phẩm và quản lý độ đồng nhất sản xuất. Với sản phẩm không khai báo theo yêu cầu hoặc kiểm chứng chưa đầy đủ, cơ quan quản lý sẽ không cấp phép.
Bán trước, vá lỗi bằng cập nhật phần mềm sau
Ông Lý Nhan Vĩ, ủy viên Ủy ban chuyên gia thuộc Hiệp hội lưu thông ô tô Trung Quốc, nói với Đệ Nhất Tài Kinh rằng dự thảo dời trọng tâm quản lý từ câu hỏi sản phẩm có đạt chuẩn hay không sang câu hỏi khâu nghiên cứu phát triển đã kiểm chứng đủ hay chưa.
Theo ông, không gian cho cách làm bán xe ra thị trường trước rồi vá lỗi bằng cập nhật phần mềm từ xa sau đang bị thu hẹp, bởi bản thân việc nâng cấp phần mềm cũng phải qua kiểm chứng. Ông cũng cho rằng cách tiếp cận nhận diện rủi ro ngay từ khâu phát triển gần với nguyên nhân thực tế của các vấn đề an toàn hơn là chỉ nhìn vào một tờ báo cáo hợp quy cuối cùng.
Hai nội dung lần đầu được đưa vào quản lý cấp phép là tính kinh tế khi sửa chữa và việc chấn chỉnh hoạt động quảng bá. Nội dung thứ nhất chạm trực tiếp vào chi phí người mua phải trả khi xe hỏng, còn nội dung thứ hai nhắm vào các công bố phóng đại trong quảng cáo.
Lịch áp dụng đã được nêu rõ. Dự thảo lấy ý kiến tới ngày 10/11/2026 và dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 với sản phẩm mới khai báo. Các mẫu xe đã có trong danh mục công bố phải bổ sung hồ sơ trước ngày 1/7/2027, và quá hạn mà không bổ sung thì phải dừng sản xuất, đồng thời thực hiện triệu hồi. Ngày 15/10, bốn bộ ngành đã giải thích dự thảo cho hơn 30 hãng trọng điểm và cam kết sớm ban hành.
Mốc kiểm chứng tiếp theo là bản chính thức sau ngày 10/11, cùng danh sách mẫu xe bị xử lý trong chiến dịch kiểm tra kéo dài một năm. Nếu văn bản giữ nguyên các con số hiện tại, thị trường xe Trung Quốc sẽ phải chọn giữa tốc độ ra mắt và quyền được bán, và lần này quyền quyết định không nằm ở phòng tiếp thị.
PV
