Mỗi dịp lễ, Tết, không ít gia đình, bạn bè tụ tập chơi bài với suy nghĩ “cho vui, lấy may đầu năm”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia pháp lý, chỉ một sơ suất nhỏ khi "vượt lằn ranh" cũng có thể khiến người chơi đối diện với xử phạt hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đánh bài cho vui’ ngày lễ, Tết ranh giới mong manh giữa giải trí và vòng lao lý. Ảnh minh họa.
Trao đổi với phóng viên Đời sống và Pháp luật về vấn đề này, TS. Luật sư Nguyễn Quang Anh Giám đốc Công ty Luật TNHH Sao Việt, thuộc đoàn Luật sư TP. Hà Nội cho biết: Pháp luật không có khái niệm “cho vui”. Chỉ cần có yếu tố thắng - thua bằng tiền hoặc hiện vật, hành vi đó đã bị coi là đánh bạc trái phép.
Tiến sĩ, luật sư Nguyễn Quang Anh - Công ty luật TNHH Sao Việt.
TS. Luật sư Quang Anh phân tích: Lần đầu chơi “nhỏ” vẫn có thể bị phạt tiền
Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 15/12/2025, thay thế Nghị định 144/2021/NĐ-CP), người chơi lần đầu, tổng giá trị tiền/hiện vật dưới 5 triệu đồng, chưa từng bị xử phạt hành chính hoặc kết án về đánh bạc, sẽ bị xử phạt hành chính với các mức khác nhau.
“Nhiều người nghĩ rằng vài chục nghìn, vài trăm nghìn thì không sao. Nhưng chỉ riêng hành vi mua số lô, số đề cũng có thể bị phạt từ 200.000 – 500.000 đồng; các hình thức đánh bạc như xóc đĩa, tiến lên, tài xỉu, đá gà… có thể bị phạt từ 1 – 2 triệu đồng. Nếu rủ rê, tụ tập người khác, hoặc cho mượn địa điểm đánh bạc, mức phạt có thể lên tới 10 triệu đồng, thậm chí cao hơn”. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, đình chỉ hoạt động kinh doanh hoặc trục xuất (đối với người nước ngoài).
Ngưỡng 5 triệu đồng: từ hành chính sang hình sự
Một trong những ranh giới quan trọng nhất là mốc 5 triệu đồng theo Điều 321 Bộ luật Hình sự.
Theo TS. Luật sư Quang Anh, cơ quan điều tra không tính riêng từng người, mà sẽ cộng tổng số tiền và hiện vật dùng để đánh bạc tại chiếu bạc: Có trường hợp mỗi người chỉ bỏ ra vài trăm nghìn đồng, nhưng tổng cộng cả chiếu bạc vượt 5 triệu đồng thì tất cả đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự”.
Đặc biệt, nếu đã từng bị xử phạt hành chính về đánh bạc, dù lần sau chỉ chơi với số tiền rất nhỏ, người vi phạm vẫn có thể bị xử lý hình sự. Báo Quân đội nhân dân từng cảnh báo: “Tái phạm đánh bạc dù chỉ vài chục nghìn đồng cũng đủ yếu tố cấu thành tội phạm”.
Mức hình phạt cơ bản có thể là phạt tiền 20 – 100 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Nếu có tình tiết tăng nặng như đánh bạc chuyên nghiệp, số tiền từ 50 triệu đồng trở lên, đánh bạc online, mức án có thể lên tới 3 – 7 năm tù.
Chủ nhà, người tổ chức: rủi ro pháp lý nặng hơn
TS. Luật sư Quang Anh cũng lưu ý, nhiều người không trực tiếp đánh bạc nhưng vẫn bị xử lý hình sự: “Chỉ cần chuẩn bị địa điểm, công cụ, thu tiền ‘xâu’, cho vay tại chiếu bạc, hoặc để nhiều người đánh bạc tại nhà mình, chủ nhà có thể bị truy cứu về tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 BLHS – với mức án cao hơn nhiều so với tội đánh bạc thông thường”. Trong một số trường hợp, người tổ chức có thể đối diện mức án 5 – 10 năm tù, kèm phạt tiền hàng trăm triệu đồng và tịch thu tài sản.
Theo TS. Luật sư Quang Anh, dịp lễ, Tết thường xuất hiện nhiều lầm tưởng nguy hiểm: “Chơi trong nhà thì công an không được vào”: sai, cơ quan công an có quyền kiểm tra, khám xét khi có căn cứ nghi ngờ. “Cuối buổi trả lại tiền là không sao”: hành vi đánh bạc đã hoàn thành, trả lại tiền chỉ được coi là tình tiết giảm nhẹ. “Người đứng xem không bị phạt”: nếu cổ vũ, góp tiền hoặc giúp sức, người xem vẫn có thể bị xử lý. “Đánh bạc online số tiền nhỏ thì không sao”: đánh bạc qua mạng là tình tiết tăng nặng, rất dễ bị xử lý hình sự.
Vui xuân, giải trí là nhu cầu chính đáng, nhưng người dân cần tuyệt đối tránh mọi hình thức sát phạt bằng tiền hay hiện vật. Ranh giới giữa "cho vui" và vi phạm pháp luật là rất mong manh. Chỉ một cuộc vui đầu năm cũng có thể để lại hậu quả pháp lý kéo dài nhiều năm.
