Rét nàng Bân" là đợt rét muộn thường xuất hiện vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam. Theo dân gian, đây là đợt rét cuối cùng của mùa xuân, gắn liền với truyền thuyết về nàng Bân – người vợ của thần gió, do mãi lo đan áo cho chồng mà khi hoàn thành thì trời đã sang xuân, khiến ông trời phải cho một đợt rét muộn để nàng kịp mặc áo cho chồng.
Năm 2025, tháng 3 âm lịch bắt đầu từ ngày 31 tháng 3 và kết thúc vào ngày 29 tháng 4 dương lịch. Do đó, theo quan niệm dân gian, "rét nàng Bân" năm 2025 dự kiến sẽ diễn ra trong khoảng thời gian này.
Theo lý giải của các chuyên gia về khí hậu, đây thực chất là đợt rét muộn, chịu ảnh hưởng của không khí lạnh từ phía Bắc tràn về vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4 dương lịch, khi thời tiết đã ấm lên khá nhiều.
Dựa theo biểu đồ mây từ các đài quan trắc và công cụ đo lường, có thể thấy trong thời gian này, không khí lạnh vẫn còn hoạt động, gây ra đợt rét nhẹ, không kéo dài quá 2-3 ngày.
Tuy nhiên do mức nhiệt chung của toàn khu vực thường đã ấm, thậm chí trải qua nhiều ngày nắng nóng so với giai đoạn tháng 12, nên người ta thường cảm thấy rét nàng Bân rất lạnh.
Kiểu thời tiết đặc trưng của rét nàng Bân thường kèm theo mưa nhỏ, mưa phùn do khối không khí lạnh cuối mùa không phải chỉ từ Bắc xuống Nam mà hơi lệch về phía Đông qua vịnh Bắc Bộ, đưa hơi nước từ biển vào.
Thời gian này, nhiệt độ có thể giảm 5 - 8 độ C, khiến nhiệt độ trung bình giảm xuống dưới 20 độ C. Ngoài ra, ở một số nơi có thể có mưa rào và dông mạnh, trong cơn dông xảy ra tố lốc, mưa đá và gió giật mạnh.
Tuy nhiên, theo các dự báo thời tiết mới nhất, một đợt không khí lạnh đang ảnh hưởng đến miền Bắc từ chiều tối ngày 28/3/2025, gây giảm nhiệt độ đáng kể.
Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này ở Bắc Bộ phổ biến từ 13-16 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 11 độ; Bắc Trung Bộ phổ biến 15-18 độ.
Khu vực Hà Nội có lúc có mưa, trời rét. Nhiệt độ thấp nhất trong đợt không khí lạnh này phổ biến 14-16 độ C; nhiệt độ cao nhất 18-20 độ. Nhiều mây, ngày có mưa, mưa rào rải rác và có nơi có dông; đêm có mưa, mưa nhỏ rải rác.
Lưu ý rằng thời gian và cường độ của "rét nàng Bân" có thể thay đổi tùy theo diễn biến thực tế của thời tiết. Để cập nhật thông tin chính xác, bạn nên theo dõi các bản tin dự báo thời tiết từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia.
Nam An (t/h)
